Najdluzszy czas trwania patentu do 20 listopada 1940 r.Wynalazek niniejszy dotyczy przyrzadu mechanicznego o dzialaniu samoczynnein do uruchomiania filmu w aparacie kinemato¬ graficznym, po zatrzymaniu go na pewien okreslony czas zapomoca przyrzadu doty¬ kowego, który, stosownie do patentu Nr 3497, po zapadnieciu w wykroje lub otwory w filmie, dziala na dzwignie, oddzialywuja¬ ca na ruch tulejki, zaopatrzonej w ksiuk, który zkolei wywoluje ruch mechanizmu z uchwytami do przeciagania filmu.Wedlug wynalazku, w celu poruszenia przyrzadu dotykowego, dzwignia obraca w pewnym kierunku ramie, do którego jest przymocowana, aby doprowadzic je db ze¬ tkniecia z przyrzadem, napedzanym w spo¬ sób ciagly zapomoca walu glównego apara¬ tu, przyczem przyrzad ten zaopatrzony jest w trzpien, który po pewnej okreslonej ilo¬ sci obrotów walu porusza ramie w kierunku przeciwnym i wyzwala je z pod wiplywu przyrzadu, dzieki czemu przy ponownem pociaganiu filmu ruchy dzwigni oraz tulej¬ ki z ksiukiem odbywaja sie w kierunku prze¬ ciwnym, niz poprzednio.Zalaczony rysunek podaje, jako przy¬ klad, rózne sposoby wykonania wynalazku.Fig. 1 wyobraza w perspektywie kon¬ strukcje przyrzadu w chwili, gdy tenze znajduje sie w polozeniu odpowiadajaeem peczajtkowi okresu zatrzymania filmu; fig. 2 — widok ^przodu przyrzadu^ w chwi¬ li, gdy film ma byc urwchamiony ponownie; fig. 3 — poprzeczny przekrój odmiany przy-rzadu, stosownie do fig; 1; fig. 4 — widbk zbokuczesci przyrzadu wedlug fig. 3 w o- kresie zatrzymania filmu; fig. 5 — widok odpowiedni do fig, 4, gdy przyrzad juz nie dziala, t. j. gdy film przesuwa sie normal¬ nie w aparacie; fig. 6 — widok perspekty¬ wiczny przyrzadu w pozycji, jaka zajmuje w okresie zatrzymania filmu; fig. 7 — po- * dluzny prfcekrgj j^esciowy przyrzadu po- ^ci^gpw^gdSlllE. V P Jak to widac z rysunku (fig. 6 i 7), prze¬ ciaganie filmu uskutecznia korbka 26 za posrednictwem kola 24 i sruby bez konca 23 obracajac czesc 9 oraz c^esc 13, która, wchodzac do szczeliny li1 czesci 11 z u- chwytami 12, powoduje ruch zwrotny wtyl i naprzód tej ostatniej. Czesc 11 podpiera uchwyty 12, stosownie do tego, czy otwory w filmie sa pojedyncze czy podWójne.Czesc 9 uruchomia rame 10, która wpra¬ wia w ruch o kierunku pionowym czesc 11.Aby zapewnic rozlaczenie i zatrzymac film wystarczy przesunac wtyl wzdlluz wa¬ lu 14 tulejke lub pierscien 17, który moze przesuwac sie po wale 14, lecz nie moze ob¬ racac sie w stosunku do niego. Takie prze¬ suniecie oddala uchwyty 12 i usuwa je od stycznosci z filmem. Uchwyty wykonywuja w dalszym! ciagu ruchy naprzód i Wtyl oraz wgóre i nadól, ale nie stykaja sie juz z o- tworami w filmie.Przesuniecie tulei 17 uskutecznia ramie 67, obracajace sie w punkcie 66 na jednym koncu i posiadajace wystep 69 na drugim.Zapadka 72, obracajaca sie w punkcie 73, porusza ramie 74, posiadajace wyzlo¬ biony krazek 19, stykajacy sie z krawedzia filmu i wpadajacy w wykroje 75 filmu. Gdy film spoczywa, dzwignia 67 styka sie ze swa podpórka 71, ograniczajaca jej ruch tylny, a sprezyna 76, umocowana na zapad¬ ce 72, utrzymuje kólko 19 suwaka 74 w ze¬ tknieciu z krawedzia filmu.Odpowiednie ruchy dzwigni 67 wywolu¬ je mechanizm przedstawiony na fig. 2. Wal 26a, osadzony w dwu sciankach ajparatu, wprawiany jest w ruch obrotowy korbka 26, która napedza mechanizm pociagowy i dzwiga slimak 78 oraz tarcze 79t zaopa¬ trzona wpoblizu obwodu w trzpien 80. Na wale 81, równoleglym do walu 26a, znajdu¬ je sie z jednej strony ksiuk 82, który od- dzialywuje na wystep 77 dzwigni 67, z dru¬ giej zas strony suwak 83 zaopatrzony w wystep 84, który zazebia sie ze slimakiem 78. Sprezyna 85 przyciska suwak 83 do trzpienia 86.Przyrzad pracuje w sposób nastepujacy.Gdy film spoczywa, t. j. gdy wyzlobiony krazek 19 wpadl w wykrój boczny 75, dzwi¬ gnia 67, nie podtrzymywana przez zapadke 72 i odciagana zapomoca sprezyny 70, sty¬ ka sie ze swa podpórka 71. W tern poloze¬ niu dzwignia ta po przesunieciu tulejki 17 ku tylowi zwolnila chwyt 12 z otworów fil¬ mu, który zostaje przeto zatrzymany. Su¬ wak 83 zajmuje polozenie, zaznaczone linja ciagla na fig. 1 i linija przerywana na fig. 2.Przy dalszym obrocie korbki 26 w kierunku strzalki, sruba 78 wskutek oddzialywania na palec 84 przesuwa suwak 83 w kierunku kola 79 wzdluz walu 81, uciska na sprezy¬ ne 85 i ustawia go na drodze trzpienia 80 (fig. 2), który wskutek swego ruchu obro¬ towego odsuwa palec 84 od sruby 78 i wprawia przez to w ruch obrotowy wal 81.Ruch walu 81 wywoluje przy udziale ksiuka 82 i wyskoku 77 dzwigni 67 przesu¬ wanie sie tulejki 17 ku filmowi i zetkniecie z nim chwytu 12, który rozpoczyna ruch.Tarcza 79 obraca sie dalej, trzpieniek 80 rozlacza sie z koncem palca 84, a suwak 83, popychany sprezyna 85, powraca do swego polozenia pierwotnego, podczas gdy krazek 19 wpada do nowego wykroju w filmie.Z tego widac, ze uplywa pewien prze¬ ciag czasu miedzy wyruszeniem palca 84 z punktu poczatkowego na koncu sprezyny i zetknieciem sie z trzpieniem 80, co spra¬ wia pociagniecie filmu za posrednictwem ksiuka 82, dzialaiacego na dzwignie 67.Czas ten odpowiada unieruchomieniu filmu, dla wyswietlenia napisu lub obrazu nieru- chomego. Rzecz prosta, ze jezeli dla wy-swietlenia jakiegos napisu czas uwarunko¬ wany dlugoscia sruby nie jest dostateczny, trzeba miec na filmie dwa lub trzy iden¬ tyczne obrazy napisu nastepujace po sobie jeden po drugim i kazdy zatrzyma sie przez czas uwarunkowany dlugoscia sruby, có podwoi lub potroi czas zatrzymania sie ty¬ tulu na ekranie.Fig. 3 wykazuje w przekroju poprzecz¬ nym przyrzad bardzo zblizony do opisane¬ go powyzej. W szczególnosci uwidoczniono, ze oba waly 81 i 26b, z których ostatni za¬ stepuje wal 26a przyrzadu poprzedniego, sa umieszczone w ten sposób, ze moga sie obracac w wystepach 2, 3, 12 i 13 obu scia¬ nek bocznych aparatu. Na fig- 3 wal 26b porusza nie wprost korbka napedha, lecz jest on uzalezniony od kól zebatych 27 i 28.Trzpien 4 odgrywa te sama role, co po¬ przednio ksiuk 82, i osadzony jest na wale 81. W tym sposobie wykonania dluga spre¬ zyna 7, przymocowana jednym koncem do wystepu 3, a drugim do trzpienia 4, utrzyj muje ten ostatni, oraz wal 81 w stalem o- kreslonem polozeniu, dopóki dzwignia 67 nie dziala na trzpien 4.Przyrzad ten dziala tak samo, jak po¬ przedni.Inna odmiane przyrzadu, wedlug wyna¬ lazku, przedstawiaja fig. 6 i 7. Przyrzad przeciagajacy film jest jednak taki sam, jak opisany powyzej.W tym wypadku dzwignia 67, obraca¬ jaca sie w punkcie 66, jest zgieta i zakon¬ czona ostrzem 68. Sprezyna niejednakowej grubosci 6/, w ksztalcie spirali, przymoco¬ wana jest jednym koncem 62 do walu 26 "' wprawiajacego w ruch mechanizm kinema¬ tograficzny. Drugi koniec 63 sprezyny 61 umocowany jest wewnatrz bebna 64 otacza¬ jacego wal 26^. Beben 64 posiada na obwo¬ dzie trzpien 65, przyczem ostrze 68znajdu¬ je sie na drodze trzpienia, gdv film jest za¬ trzymany, t. j. gdy dzwignia 67 styka sie z podstawa 71 (fig. 6).W tych warunkach, gdy nadal obracac korbke 26, osadzona na wale 26a, wprawia¬ jacym w ruch caly mechanizm, wystep 65 bebna 64 styka sie z ostrzem 68 dzwigni 67.Poniewaz sprezyna 70 jest silniejsza niz sprezyna 61\ beben 64 zostaje zatrzymany przez wystep 65 pomimo walu 26a, który wskutek swego ruchu obrotowego zwija sprezyne bebna 64, az do zblizenia do sie¬ bie wszystkich jej zwojów.Rozumie sie, ze w tej chwili polaczenie walu 26 a i bebna 64, które na poczatku ru¬ chu bylo elastyczne,, staje sie sztywne i wskutek tego wal 26* pociaga beben 64. W tym ruchu bebna trzpien 65 spycha ostrze 68 dzwigni 67, która, obracajac sie w punk¬ cie 66, przesuwa tulejke 17, co znowu wy¬ woluje pociaganie filmu.W tych warunkach krazek rowkowy 19 opuszcza wykrój 75, drag 74 cofa sie wtyl i, obracajac zapadke 72 dokola punktu 73t sprawia zahaczenie sie ostrza zapadki z wystepem 69 dzwigni 67. W tym momencie dzwignia 67, przytrzymywana zapadka 72, pozostaje w stanie czynnym i pociaganie filmu odbywa sie nadal, az do chwili, gdy po nadejsciu nowego wykroju 75 filmu przed krazek 19 rozpocznie sie ruch wstecz¬ ny, jak to bylo wyjasnione powyzej, i wy¬ wola ponowne zatrzymanie sie filmu. Widac stad, ze czas zatrzymania sie filmu jest funkcja zalezna od dlugosci sprezyny spi¬ ralnej 61, zawartej wewnatrz bebna 64, i ze dla ponownego wprowadzenia w stan czyn¬ ny dzwigni 67 nalezy obracac korbke 26 az do calkowitego rozkrecenia sprezyny 61.Przeciag czasu potrzebny na to stanowi wiec okres unieruchomienia obrazu na ekranie, w czasie którego korbke 26 obraca sie da¬ lej z predkoscia normalna i uchwyty 12 znajduja sie ciagle w ruchu.Rzecz jasna, ze mozna zastosowac inne zmiany w szczególach budowy przyrzadu, ^oisane^o nowyzej, nie wychodzac poza za¬ kres wynalazku.Nalezy równiez zaznaczyc, ze przyrza¬ dy scharakteryzowane powyzej, mozna sto¬ sowac w sposób ogólniejszy we wszystkich mechanizmach podobnych^ to jest gdy cho- — 3 —dzi o uruchomienie autoityatyczne przedmio¬ tu ruchomego, który zostal zatrzymany sa¬ moczynnie, np. w pewnych ruchach zegarów, w automatach oswietlajacych schody, roz¬ dzielaczach automatycznych i t. d. PL