Opublikowano dnia 4 marca 1960 r.¦IBLIOTBKA fttsenhtf POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42975 th ii jy-ffl August Biolik .Katowice, Polska tf&eijj/k Silnik indukcyjny (asynchroniczny) jednofazowy Patent trwa od dnia B grudnia 19Sfc c Przedmiotem wynalazku jest silnik indukcyj¬ ny (asynchroniczny) jednofazowy o wielu rze¬ dach zlobków z wirnikiem klatkowym, posia¬ dajacym ksztalt zlobków przeciwdzialajacy przeciwbieznemu polu wirujacemu. Celem wy¬ nalazku jest podwyzszenie sprawnosci i zwiek¬ szenie momentu rozruchowego silnika jednofa¬ zowego przez odpowiednie stlumienie pola przeciwbieznego.Moment obrotowy silnika jednofazowego po¬ wstaje w wyniku dzialania dwóch pól wiruja¬ cych o róznych wartosciach i przeciwnych kierunkach wirowania. Stosunek wartosci oby¬ dwu pól wirujacych zalezy od poslizgu oraz pa¬ rametrów uzwojenia wirnika. Pole przeciwbie¬ zne, wytwarzajace moment hamujacy oraz do¬ datkowe straty, maleje wraz z reaktancja wir¬ nika, jak równiez z przewodnoscia magnetycz^ na drogi strumienia rozproszenia.Równoczesnie z obnizaniem sie reaktancji od rozproszenia wzrasta przeciazalnosc momentem silnika. Wraz ze zmniejszeniem wartosci pola przeciwbieznego zmniejsza sie m&ment hamu¬ jacy oraz straty wywolane przez to pfcle, przez co wzrasta sprawnosc. Poza wymienidU^mJ czynnikami na pozadany stosunek wartosci po¬ la wspólbieznego do przeciwbieznego nieko¬ rzystnie wplywa wielkosc szczeliny pomiedzy wirnikiem a stojanem, a zatem duza wartosc wspólczynnika Carter'a.Tlumienie pola przeciwbieznego w silniku osiaga sie wedlug wynalazku przez rozwiazanie konstrukcji wirnika opisane ponizej.Wirnik posiada mianowicie powierzchnie cy¬ lindryczna gladka. Zlobki wirnika ulozone sa w 2 lub 3 rzedach. Zlobki górnego rzedu sa zamkniete, jednak posiadaja charakterystycz¬ ne pólkoliste wypuklosci d o malym promieniu, co powoduje niewielkie rozrzedzenie linii sU pola glównego w szczelinie nad zlobkiem. Nad zlobkiem pozostaje cienki mostek e przewodza¬ cy magnetycznie, a to w celu zmniejszenia przewodnosci magnetycznej na drodze stru¬ mienia rozproszenia. Zlobki tworzace srodko-wy rzad sa puste. Ksztalt i wymiary tych zlob¬ ków dobiera sie z punktu widzenia optymalnych wartosci momentu rozruchowego, minimalnej wartosci pola przeciwbieznego i optymalnego wykorzystania materialu czynnego dolnej klat¬ ki W zlobkach górnego i dolnego rzedu umiesz¬ czone jest uzwojenie wirnika. Prety uzwojenia wirnika silnika jednofazowego, bedacego przed¬ miotem wynalazku, moga byc zwarte obustron¬ nie oddzielnymi lub wspólnymi pierscieniami, wzglednie moga byc polaczone szeregowo. Pu¬ ste zlobki moga byc obustronnie zamkniete, wzglednie moga byc wykorzystane jako kana¬ ly wentylacyjne. Ksztalt pustych zlobków mo¬ ze przybierac dowolne formy, celowe dla obni¬ zenia wartosci reaktancji wywolanej rozprosze¬ niem.Odmiana tego wynalazku polega na wypel¬ nieniu pustego zlobka materialem czynnym (przewodzacym elektrycznie), lecz nie polaczo¬ nym dwustronnie z pierscieniami zwierajacymi klatke wirnika. Silnik wedlug tej odmiany po¬ siada wiekszy moment rozruchowy na skutek wytwarzania sie strat w materiale czynnym zlobka, powstalych od pradów wirowych, wy¬ tworzonych strumieniem rozproszenia dolnej klatki. Konstrukcja ta moze byc równiez korzy¬ stna ze wzgledów technologicznych.Druga odmiane tego wynalazku otrzymuje sie przez zastapienie zlobka pustego równowaz¬ nym magnetycznie mostkiem przewodzacym.Równowaznosc odnosi sie tutaj do przewodno¬ sci magnetycznej miedzy rzedami zlobków. Sto¬ sowanie tej odmiany moze okazac sie celowe ze wzgledów technologicznych.• Na rysunku uwidocznione sa przyklady wy¬ konania wynalazku. Oznaczenia na rysunku przedstawiaja: a — zlobek górny, b — zlobek srodkowy, c — zlobek dolny, d — pólkolista wypuklosc, e — mostek magnetyczny. Fig. 1 przedstawia odmiane konstrukcji wirnika we¬ dlug wynalazku z pustymi zlobkami srodkowy¬ mi i wypuklosciami d w górnym rzedzie zlob¬ ków. Fig. 2 przedstawia inna odmiane wirnika z pustymi zlobkami srodkowymi, przy czym zlobki srodkowe b maja ksztalt okragly. Fig. 3 przedstawia wirnik z mostkiem magnetycznym e miedzy górna i dolna klatka i z pólkolistymi wypuklosciami w górnych i dolnych zlobkach.Fig. 4 przedstawia rozwiazanie konstrukcji wir¬ nika z wypuklosciami w górnych zlobkach i pustymi zlobkami b w postaci szczelin podlu¬ znych. Fig. 5 przedstawia wirnik z uzwoje¬ niem odlewanym z pustymi zlobkami b w po¬ staci szczelin poprzecznych. PL