Opublikowano dnia 25 marca 1960 r. o 4 FAM AtU (biblioteka/^* Urzedu Patentowego folstiej Bzecqpesplit«| tifcwfl POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42973 VEB Einspritzgeratewerk Aken (Aken/Elbe, Niemiecka Republika Demokratyczna) Hydrauliczny regulator liczby obrotów Patent trwa od dinia 26 lutego 1959 r.Wynalazek dotyczy hydrauliioznego regulatora liczby obrotów do silników spalinowych z pom¬ pa nurnikowa tloczacza proporcjonalnie do licizby oibrotów isilnika, przy -czym odznacza sie dobra zdolnoscia dostosowywania sie do róz¬ nych charakterystyk silnika.Znane regulatory, pracujace z pompami nur¬ nikowymi, tloczacymi proporcjonalnie do liczby obrotów s^lnikai, przy którycih wymagana zmia¬ ne cisnienia uzyskuje sie za pomoca znanych dlawików, umieszczonych w strumieniu cieczy, maja te wade, ze dlawienie pozostaje stale w zaleznosci od drogi regulowania i w ten spo¬ sób w wielu silnikach spalinowych duze za¬ kresy obrotów nie moga byc opanowane dopóty, dopóki nie zainstaluje sie specjalnych urza¬ dzen dla biegu luzem lub sprzezen zwrotnych, które komplikuja jednak konstrukcje regula¬ tora.Wynalazek unika tych wad przez to, ze dio zamknietego obiegu cieczy, która zmuszona jefct do krazenia za pomoca pompy nurnikowej, wlaczone izostaje urzadzenie dlawiace, które po¬ woduje, ze tlok obciazony sprezyna zajmuje okreslone polozenie, odpowiada!jace cisnieniu uzyskanemu w urzadzeniu dlawiacym,. To urza¬ dzenie dlawiace ma postac, obrotowo lub prze¬ suwnie osadzonej w kadlubie regulatora tuiei rozrzadczeij, w której znajduje sie tlok roz- rzadczy. Ta tuleja rozrzadcza zaopatrzona jest w otwór promieniowy, który wraz ze specjalnie uksztaltowana powierznia zewnetrzna tloka rozrzadczego daje wyimienione dlawienie. Wy¬ korzystanie tloka rozrzadcizego jako trzona tlo¬ kowego do tloka, w polaczeniu z mozliwoscia na¬ dania oslonie tloka rcozrzadczego najrózniejsze¬ go ksztaltu, posiada te zalete, ze bieg regulacji dla kazdej liczby obrotów i kazdego zakresu obciazen mozna wzajemnie rozmaiiJcie ksztalto¬ wac. Dzieki temu uzyskuje sie, ze duze zakresy obrotów opanowane moga byc za pomoca jed¬ nej sprezyny i jednego obiegu cieczy.Na rysunku przedstawiono przyklad wykona¬ nia przedmiotu wynalazku, przy czyim fig. 1 po-kaauje regulator Idtezby obrotów w przekroju, fig. 2 — tlok rozrzadczy, fig. 3 — tloik rozrzad- czy obrócony o 90° dokola osi wzdluznej, a fig. 4 — zaleznosc cisntoiia od wielkosci szczeliny dla stalej ilosci cieczy.Tuleja rozrzadcza 2, osadzona obrotowo w kadlubie regulatora 1 jest zaopatrzona w pro¬ mieniowy otwór 3. Wewnatrz tulei znajduje sie przesuwany osiowo tlok rozrzadczy 4, zaopa¬ trzony w mimosrodowo-walcowe, mimosrodowo- stozkowe, lub mtaosrodowo^stozkowo-walco- wo — kombinowane wybranie 5. Tuleja roz¬ rzadcza 2 i tlok rozrzadczy 1 z wybraniem 5 tworza miejsce dlawienia 6.Dostarczany przez pompe obiegowa 7 stru¬ mien cieczy wchodzi przez przewód 8 do prze¬ strzeni pierscieniowej 9, a stad po przejsciu miejsca dlawienia 6, przez przestrzen zbiorcza 10 do praewodu zasysajacego 11 pompy obiego¬ wej 7.Pnzy przeplywie przez mtfejisce dlawienia 6 powstaje odpowiadajace Mosci cieczy oraz wy¬ miarowi saczeliny s cisnienie, które przez prze¬ wód 12 pnzeniobi sie do przestrzeni 13 i usiluje pirizyisunac tlok 14, wbrew daialanflu sprezyny 15.Tlok 14 jest sprzezony kinematycznie lub dy- naimiicznie z tlokiem razrzadczym 4, przy czym tlok rozrzadczy 4 wykorzystywany jest jako trzon tlokowy tloka 14. Jezeli obwód regulacyj¬ ny znajduje sie w ustalonym stanie roboczym, to zachodzi równowaga pomiedzy naciskiem sprezyny 15 i cisnieniem w przestrzeni 23.Tlok 14 i sprzezony z nim tlok rozrzadczy 4, wspóldzialajacy z dzwignila 16, która z kolei przez zmieniajacy swa dlugosc element 17 zwia¬ zana jebt z drazkiem regulacyjnym 18 pompy wtryskowej, zajmuje okreslone polozenie robo¬ cza Jezeli natomiast nastapi zmiana liczby obrotów silnika, a tym, samym i liczba obrotów pampy obiegowej 7, to zamieniajaca sie ilosc pompowanej cieczy spowoduje zmiane cisnienia, które przesunie tlok 14 w odpowiednim kierun¬ ku.Jezeli rndimosrodowe wybranie 5 tloka roz- nzadozego 4 jest walcowe, to wielkosc szczeliny s pozostanie stala, niezaleznie od drogi tloka jrazrzadczego i droga regulacji zostaje ustalona jedynie przez zmiane cisnienia i sztywnosc spre¬ zyny 15.Jezeli sprezyna rozprezyla sie do dlugosci od- pawiadajjajoej liczbie obrotów obciazenia nontfi- nailnego i trriimosrodowa czesc tloka rozrzadcze- go 4 dla biegu luzem jelst równiez walcowa, to oznaczaloby, ze droga regulacji uzyskana dla nominaOnej liczby obrotów, bylaby procentowo taka sama j Jezeli sillnifcowi spalinowemu stawia sie wy¬ sokie wymagania co do niezawodnego biegu lu¬ zem, to trzeba wówczas droge regulacji zmienic procentowo w dollnym obszarze.. Mozna to uzyskac za pomoca stozkowego uksztaltowania mimosrodowej czesci tloka roz- rzadczego 4 w obszarze biegu luzem.Z charakterystyki organu dlawiacego (fig. 4) mozna zauwazyc, ze przez podwyzszenie cis¬ nienia roboczego, na przyklad za pomoca zmia¬ ny naprezenia wstepnego sprezyny 15, mozliwa jetet zmiana drogi regulacji, a zatem obszairu proporcjonalnosci regulatora. Sruba nastawcza 19, nakretka 20 i nakretka rowkowana 21 w pokrywie 22 przestrzeni 13, w polaczeniu z ele¬ mentem przestawnym 17 daja taka mozliwosc.Wada tego rodzaju, ze sprezyna 15 usiluje za posrednictwem tloka rozrzadczego 4 i dzwdigni W przesunac drazek regulacyjny 18 pompy wtry¬ skowej w kierunku „pelne obciazenie", zostaje usunieta za pomoca obciazonego sprezyna 24 tloka bezpieczenstwa 23, gdyz w przypadku spadku cisnienia roboczego sprezyna 24 usiluje wspólpracujacy z dzwignia 16 trzon tlokowy 25 przesunac w polozenie „biegu luzem".Poniewaz najkorzystniej nalpedza sie regula¬ tor za pomoca paliwa, a zatem podlega on dzia¬ laniu dolotowego cisnienia paliwa, wiec do nie¬ zawodnego dzialania urzadzenia zabezpieczaja¬ cego 23, 24 i 25 potrzebny jest utrzymujacy cis¬ nienie zawór 26, który w polaczeniu ze sprezyna 27 i sruba nastawcza 28 umozliwia nastawianie cisnienia w przestrzeni zbilorczej 10.W celu niezawodnego unieruchomienia silni¬ ka, w tloku Tozrzadczym 4 umieszczono rowek 29, który przy odpowiednim polazeniu tulei roz- rzadczej 2 stwarza przez otwór 3 takie bezdla- wieniowe polaczenie pomiedzy pnzestrzenlia pierscieniowa 9 i przewodem odfplywowym 30, ze cisnienie przed miejscem dlawienia spada i zaczyna dzialac urzadzenie zabezpieczajace, które zamyka doplyw paliwa do silnika. PL