Opublikowano dnia 16 marca 1960 r. 4 ¦U««d6 i'utenl»*f90 POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr42958 KI. TU, 7/D1 Miastoprojekt Stolica-Poludnie 3?et Przedsiebiorstwo Projektowania Budownictwa Miejskiego 4/ZD Warszawa, Polski Prefabrykowany plyfowo-slupowy szkielet zelbetowy Patent trwa od dnia 26 czerwca 1959 r.Przedmiotem wynalazku jest prefabrykowana konstrukcja szkieletu zelbetowego, zlozona z wielkowymiarowych elementów stropowych oraz slupowych i dajaca moznosc wznoszenia wielokondygnacjowych budynków mieszkalnych i uzytecznosci publicznej, przy uzyciu ciezkie¬ go sprzetu montazowego stosowanego w budow¬ nictwie.W odróznieniu od powszechnie przyjetych i stosowanych konstrukcji wielokondygnacjo¬ wych, zelbetowych budynków szkieletowych, opierajacych sie z zasady na plaskich ukladach statycznych blokowo-pcdciagowych lub ramo¬ wych, konstrukcja bedaca przedmiotem wyna¬ lazku eliminuje zupelnie wymienione uklady i zaklada przestrzenna prace statyczna calosci budowli, prowadzac do oszczedniejszego projek- ¦*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest mgr inz. Janusz Osterman. towania przekrojów elementów nosnych i w kon¬ sekwencji na ekonomie calego budynku.Prefabrykowana szkieletowa konstrukcja nos¬ na bedaca przedmiotem wynalazku opiera sie na prostokatnej siatce konstrukcyjnej slupów o mozliwie stypizowanym rozstawie, celem uzy¬ skania jak najmniejszej ilosci typów elementów stropowych; w przypadku szczególnym siatka slupów moze byc kwadratowa. Podstawowym przestrzennym zespolem konstrukcyjnym pro¬ jektowanego szkieletu jest plyta stropowa pro¬ stokatna lub kwadratowa, swobodnie podparta punktowo czterema narozami na czterech jedno- kondygnacjowych slupach szkieletu, laczonych w pionie ze slupami sasiednich kondygnacji przegubowo na poziomie stropów. Wielokrotne powtórzenie na siatce konstrukcyjnej powyz¬ szego zespolu konstrukcyjnego tworzy bezpod- ciagowy plytowo-slupowy szkieletowy uklad nosny, przekazujacy osiowo obciazenie pionowe ze slupów wyzszej kondygnacji na slup/ tó4-dygnacji nizszej przez docisik, przy jednoczesnym ich bezmomentowym polaczeniu z plaszczyzna¬ mi stropów, traktowanych co kondygnacja — jako przepony poziome budynku. Statecznosc na sily poziome calosci skonstruowanego w ten spo¬ sób szkieletu uzyskana zostaje przez wprowadze¬ nie w jego strukture pionowych przepon scien¬ nych poprzecznych i podluznych, o konstrukcji za¬ pewniajacej niezmiennosc ich geometrycznego ksztaltu oraz zamocowanie w fundamentach budynku. Na powyzsze przepony pionowe prze¬ kazywane sa na kazdej kondygnacji, za posredn¬ ictwem siztywno zwiazanych z nimi plaszczyzn stropowych, wszelkie obciazenia poziome, dzia¬ lajace na konstrukcje budynku* Prefabrykowana konstrukcja szkieletowa bu¬ dynku prowadzi do: a) daleko posunietej typi¬ zacji elementów konstrukcyjnych, wyodrebnia¬ jac w zasadzie tylko dwa podstawowe ich typy (plyty stropowe i slupy), powtarzajace sie wie¬ lokrotnie na kazdej kondygnacji i w rezultacie dajac przy odpowiednim planie budynku mini^ malna ilosc odmian prefabrykowanych elemen¬ tów konstrukcyjnych: b) duzej prostoty ksztal¬ tów podstawowych elementów konstrukcyjnych, powodujac latwosc ich wykonania, zarówno w stalych zakladach prefabrykacji, jak i na placu budowy, c) minimalnych zbrojen i prze¬ krojów poszczególnych elementów konstrukcyj¬ nych, dajac w rezultacie znaczne oszczednosci w zuzyciu betonu i stali oraz zmniejszenie cie¬ zaru calosci budynku w porównaniu do ukladów konstrukcyjnych stosowanych powszechnie, d) znacznej prostoty montazu budynku przez male zróznicowanie typów elementów oraz calkowi¬ cie suchy ich montaz, e) duzej swobody projek¬ towania wnetrza budynku ze wzgledu na brak na powierzchniach sufitowych stropów jakich¬ kolwiek belek i podciagów ograniczajacych po¬ dzial pomieszczen.Zelbetowy szkielet prefabrykowany, bedacy przedmiotem wynalazku, uwidoczniony zostal w przykladowej konstrukcji budynku na rysun¬ ku, na którym fig. 1 przedstawia widok z góry prefabrykowanej plyty stropowej, fig. 2 widok tej plyty z boku w przekroju A —A (na fig. 1), fig. 3 — jej przekrój wzdluz linii B — B (na fig. 1), fig. 4 przedstawia widok boczny prefabry¬ kowanego slupa zelbetowego, fig. 5 — widok slupa z góry, fig. 6 — jego przekrój wzdluz linii C — C (na fig. 4), fig. 7 przedstawia aksonome- tryczny widok podstawowego zespolu konstruk¬ cyjnego szkieletu, zlozonego z plyty stropowej, opartej punktowo narozami na czterech slupach, fig, 8 przedstawia przestrzenny schemat statycz¬ ny tego podstawowego zespolu konstrukcyjnego w rzucie aksoncmetrycznym, w nawiazaniu do fragmentów przestrzennej siatki konstrukcyj¬ nej budowli, fig. 9-12 przedstawiaja schematy sitatyczne calosci budynku a mianowicie: fig. 9 — plan siatki konstrukcyjnej, fig. 10 — sche¬ mat przekroju wzdluz linii D — D (fig. 9) i 11 — schemat przekroju wzdluz linii E — E (fig. 9) z zaznaczeniem sciennej przepony poprzecznej budynku 13a, fig. 12 — schemat przekroju F — F (na fig. 9) z zaznaczeniem sciennych przepon podluznych budynku 13b, fig. 13 przed¬ stawia w przekroju szczegól polaczenia slupów szkieletu 12 oraz oparcie na nich plyt stropo¬ wych 11, fig. 14 przedstawia widok z góry wg przekroju G —G (na fig. 13) — szczegól oparcia plyt stropowych na slupie, fig. 15 — jest prze¬ krojem poprzecznym spoiny miedzyplytowej w stropie oraz fig. 16 uwidacznia fragment prze¬ kroju montazowego przez jedna kondygnacje konstrukcji szkieletu. Os a — a, zaznaczona na fig. 9 i na fig. 12, przedstawia przykladowy prze¬ bieg oraz schemat statyczny dylatacji budynku.Montaz zelbetowego - szkieletu przefabrykowa- nego polega na kolejnym montazu jego elemen¬ tów skladowych w postaci slupów (fig. 4—6) oraz plyt stropowych (fig. 1—3) poprzez podsta¬ wowe zespoly konstrukcyjne (fig. 7—8) w jed¬ na calosc konstrukcyjna i przebiega stopniowo kondygnacjami budynku, poczawszy od parteru w góre. Kondygnacje piwniczna 10 (fig. 10), a szczególnie jej elementy pionowe (sciany, slu¬ py), ze wzgledu na statecznosc calej budowli, wskazane jest wykonywac jako wylewana z mokrego betonu w deskowaniu, uzyskujac w ten sposób monolitowy fundament pod cala konstrukcje szkieletowa nadziemia. Sciany przeponowe 13a i 13b (fig. 11—12), usztywniaja¬ ce na sily poziome cala konstrukcje budynku, nalezy wznosic w konstrukcji monolitowej przez wszystkie kondygnacje badz jako wylewane z betonu mokrego w deskowaniach przestaw¬ nych, badz z prefabrykatów sciennych monoli¬ towych z betonu mokrego, zwracajac w obu wypadkach szczególna uwage na zakotwienie w nich plaszczyzn stropowych. Montaz konstruk¬ cji rozpoczyna sie od ustawienia slupów szkie¬ letu. W tym celu podnosi sie slupy prefabryko¬ wane (fig. 4—6) ze skladu elementów przy bu¬ dowie za otwory montazowe 8 (fig. 4) i w po¬ zycji pionowej naprowadza sie na miejsce mon¬ tazu w budynku. Ustawienie slupa nastepuje po uprzednim podlozeniu pod jego podstawe pod¬ kladki dociskowej 14 (fig. 13) z materialu (bla¬ cha olowiana, papa bitumiczna i inne) niewelu- - 2 -jacego nierównosci dociskajacych sie powierzchni betonowych podstawy i glowicy slupów. Pra¬ widlowosc ustawienia slupa w osiach siatki kon¬ strukcyjnej budynku oraz jego osiowosc w sto¬ sunku do osi pionowej slupa kondygnacji niz¬ szej wyznacza widoczna w miejscu montazu centrujaca tuleja metalowa 7 (fig. 4 i 13), tkwia¬ ca w glowicy slupa kondygnacji nizszej, w któ¬ ra wprowadza sie metalowy trzpien centrujacy 6 (fig. 4 i 13) wystajacy z podstawy montowa¬ nego slupa.Ustawiony w ten sposób slup ustala sie w po¬ zycji pionowej przy pomocy przenosnych usz¬ tywnien montazowych, w których pozostaje az do czasu zakonczenia montazu stropu nad dana kondygnacja budynku. Montaz stropu polega na ukladaniu na zmontowanych slupach plyt stro¬ powych (fig. 1—3) i monolityzowaniu ich w jed¬ na plaszczyzne stropowa, zakotwiona w scia¬ nach przeponowych, którymi sa zazwyczaj w budynku sciany klatek schodowych 13 (fig. 9).Montaz stropu rozpoczyna sie od podniesienia plyty stropowej (fig. 1—3) ze skladu elementów przy budowie, za uchwyty montazowe 4 (fig. 1—3) i naprowadzenie jej w pozycji poziomej nad miejsce montazu, a nastepnie opuszczenie na glowice slupów 5 (fig. 4) w ten sposób, by oparla sie o nie wszystkimi czterema narozami.Wyciecia narozne 2 (fig. 1—2) w plycie stropo¬ wej musza przy tym skryc calkowicie glowice slupów 5 (fig. 4) w grubosci stropu, stwarzajac w ten sposób jego gladka powierzchnie sufito¬ wa, a wyciecia 3 (fig. 1—2) wyksztalcaja jedno¬ czesnie w górnej jego powierzchni gniazdo dla podstawy slupa nastepnej kondygnacji. Analo¬ gicznie cjo zlacza slupów, plyty stropowe prze¬ kazuja równiez nacisk na glowice slupów przez warstwe dociskowa 14 (fig. 13), która umieszcza sie na glowicach slupów przed polozeniem plyt.Po zmontowaniu calej plaszczyzny stropu lub odpowiednio duzej jego czesci, w spoinach mie- dzyplytowych (fig. 15), wytworzonych przez sprofilowanie beków plyt 1 (fig. 1—3), uklada sie zbrojenie, monolitowa plaszczyzne stropu i zlozone z prostych pretów stalowych 15 (fig. 15—16) o srednicy 14—16 mm. Konce tych pre¬ tów przyspawane sa do plytek stalowych 9 (fig. 4—5) wbetonowanych w glowice slupów, stwa¬ rzajac tym samym polaczenie 21 (fig. 14) wszy¬ stkich slupów w plaszczyznie stropu. Uzbrojone w ten sposób spoiny miedzyplytowe (fiig. 15) zalewane sa nastepnie rzadka zaprawa cemento¬ wa 16 (fig. 13—15), osiagajac po jej stwardnie¬ niu monolitowa plaszczyzne stropowa. W trak¬ cie montazu plyt stropowych 11 (fig. 16) na obrzezu plaszczyzny stropu uklada sie elementy wienczace 19 (fig. 16), jako belki nosne pod scia¬ ne zewnetrzna, wyksztalcajac jednoczesnie zew¬ netrzny zelbetowy wieniec strepowy obciazaja¬ cy naokolo caly budynek o plaszczyznie stropu kazdej kondygnacji i uzbrojone dwoma pretami 20 (fig. 16) o srednicy 18—20 mm.Sciana zewnetrzna omawianej konstrukcji szkieletowej uwazana jest jako oslonowa, nie- nosna, przenoszona przez konstrukcje stropowa kazdej kondygnacjii wskazane jest wykonywanie jako wielkoplytowej z prefabrykowanych plyt sciennych 17 (fig. 16), montowanych równolegle z konstrukcja szkieletowa budynku. Z chwila wykonania wszystkich powyzszych czynnosci montazowych, mentaz danej kondygnacji zelbe¬ towego szkieletu prefabrykowanego jest zakon¬ czony. , PL