Wynalazek dotyczy sposobu wykoiiania dodat" kpwych laczy telefonicznych w kierunkach ra¬ diowych laczach telewizyjnych. W kierunko¬ wych laczach telewizyjnych sa potrzebne do¬ datkowe telekomunikacyjne kanaly polaczenio¬ we dla dokonywania polaczen telefonicznych miedzy stanowiskami koncowymi oraz miedzy wszystkimi stanowiskami kierunkowymi lacza radiowego. O ile polaczenie miedzy stanowi - Miami skrajnymi jest potrzebne przede wszyst¬ kim do przenoszenia dzwieku towarzyszacego obrazowi, to pomiedzy stanowiskami skrajny¬ mi i stanowiskami przekaznikowymi powinno byc polaczenie telefoniczne dla rozmów sluz¬ bowych. W przypadku stanowisk bez obslugi polaczenie to sluzy" do przekazywania sygna¬ lów kontrolnych telewizji.Znane sa sposoby, wedlug których za pomoca modulacji impulsowej wierszowego impulsu mo¬ ze byc wytworzony dodatkowy kanal teleko¬ munikacyjny. Sposób ten wymaga znacznego nakladu na aparatuire. Oprócz tego znany jest sposób, wedlug którego w czasie trwania im¬ pulsów wierszowych jest przenoszona pomocni¬ cza fala nosna, modulowana sygnalami roz¬ mowy telefonicznej. Sposób ten wymaga sto¬ sunkowo malego nakladu, jednak ze wzgledu na sposób wybierania impulsu czasowego pod¬ lega latwo zaklóceniom.Wynalazek dotyczy sposobu, w którym przy niezbyt duzym nakladzie na lampy i elemen¬ ty ukladu otrzymuje sie * dwa dodatkowe ka¬ naly telefoniczne o duzej niezawodnosci ru¬ chu. Sposób ten jest przeznaczony do telewi¬ zyjnych radiowych lacz dwukierunkowych (sy¬ stem Duplex).Radiowe kierunkowe lacze telewizji pracuja¬ ce w kierunku odbiornika nazywa sie jedno-kierunkowym. Do przenoszenia dzwieku towa¬ rzyszacego sygnalowi obrazu wystarcza jeden kierunek przenoszenia. Kierunek ten wystar¬ cza równiez, gdy w drugim kamale maja byc przekazywane tylko inisitrukcje ruchu w, kie- nuniku odbiornika. Do prowadzenia rozmów sluzbowych w obu kierunkach natomiast mu¬ sza byc przewidziane rówmiez mozliwosci prze¬ noszenia w obu kierunkach. W przypadku tele¬ wizyjnych jednokierunkowych laczy radio¬ wych, mozna uzyskac przeciwny kierunek ru¬ chu za pomoca prostego, malego dodatkowego nadajnika kierunkowego. . ^Nadajnik ten slu¬ zy tylko do zamkniecia cbwodu rozmowy dla ruchu czterodrutowego. Nadajnik ten . przenosi tylko waskie pasmo czestotliwosci obu kana¬ lów telefonicznych. Przez dodatkowe uzycie anten glównego kierunku ruchu dodatkowy naklad na aparature jest maly. Gdy. telewi¬ zyjne kierunkowe lacze fadiowe sklada sie .z kilku pól radiowych ze stanowiskami prze¬ kaznikowymi, a polaczenie telefoniczne obu kanalów ma byc dokonane tylko pomiedzy stanowiskami krancowymi, to nie ma potrze¬ by instalowania na stanowiskach przekaz¬ nikowych urzadzen do modulacji lub demodu- lacji. Fala nosna czestotliwosci posredniej lub wielkiej przebiega wówczas przez stanowiska przekaznikowe. Polaczenie telefoniczne sluzbo¬ we miedzy wszystkimi odcinkami iacza w kie¬ runku ruchu powinny byc demodulowane i po¬ nownie modulowane, natomiast w drugim kie¬ runku ruchu czestotliwosc posrednia i wielka sa przenoszone tranzytem i nie ma potrzeby uzycia urzadzen modulacyjnych. Gdy telewizyj¬ ne kierunkowe lacze radiowe pracuje tylko w jednym kierunku, a kierunek przeciwny jest utworzony przez dodatkowy nadajnik kierun¬ kowy (patrz wyzej), to kierunkowe lacze ra¬ diowe telewizji jest wykonane w ten sposób, iz na stanowiskach przekaznikowych odby¬ wa sie modulacja i demodulacja. Kierunek przeciwny sluzy wówczas tylko do zamykania petli lacza, pracujacego jako polaczenie dwu¬ torowe. Mozna postepowac równiez w sposób odwrotny, tak ze telewizyjne lacze radiowe na stanowiskach przekaznikowych przepuszcza czestotliwosc posrednia lub wielka, a modu¬ lacja l demodulacja na stanowiskach przekaz¬ nikowych odbywa sie w kierunku ruchu za pomoca aparatury dodatkowej. W tym przy¬ padku telewizyjne kierunkowe lacze radiowe jest modulowane lub demodulowane tylko na stanowiskach krancowych za pomoca rozmów telefonicznych.Ponizej jest opisane zasadnicze dzialanie la¬ czy telefonicznych na telewizyjnych radiowych laczach kierunkowych, wedlug wynalazku.Strona nadawcza. Sygnal wizyjny (sygnal BAS fig. 2a) poprzez stopien wzmacniajacy i na fig*. 1 jest doprowadzony do filtru amplitu¬ dowego 2, w którym impulsy synchronizujace zostaja oddzielone od sygnalów obrazowych (fig. 2b). Na stopniach impulsowych 3 i 4 zo¬ staje utworzona seria impulsów wierszowych c i rastrowych d, uwidocznionych na fig. 2.Impulsy wierszowe sa opóznione w czasie, tak iz sa zsynchronizowane w czasie z sygnalem wybierajacym' sygnalu wizyjnego e (fig. 2).Impuls rastrowy i opózniony impuls wierszo¬ wy przechodza do stopnia wybierania 6 (fig. i), na którego wejsciu znajduje sie równiez syg¬ nal wizyjny a. Na skutek opóznionego impul¬ su wierszowego poziom sygnalu wybierania sygnalu wizyjnego zostaje doprowadzony do wysokosci, równej w przyblizeniu polowie po¬ ziomu sygnalu obrazowego f na fig. 2. Poziom ten zostaje nalozony na kanaly telefoniczne.W czasie trwania impulsu rastrowego d dzia¬ lanie opóznionego impulsu wierszowego jest zniesione tafk, iz pozostaje zachowany impuls rastrowy sygnalu wizyjnego.Z dwóch przenoszonych kanalów telefonicz¬ nych* sygnaly kanalu 7 sa przenoszone w po¬ lozeniu pierwotnym, a sygnaly kanalu 77 — po przesunieciu ich w polozenie zakresu cze¬ stotliwosci przylegajacych do polozenia pier¬ wotnego. Sygnaly kanalu II poprzez stopien wzmacniajacy 8 sa zmodulowane pradem fali nosnej 9, otrzymanym z generatora 10.Filtr 11 tlumi pasmo boczne i fale nosna a przepuszcza tylko górne pasmo boczne. Gór¬ ne pasmo boczne stanowi wówczas sygnal ka¬ nalu 77. Kanal ten, wspólnie z kanalem I zo-. staje doprowadzony do wzmacniacza IZ. Oby¬ dwa sygnaly moduluja na., stopniu modulacji czestotliwosci 13 pomocnicza fale nosna i sa. doprowadzone do stopnia wybierania 14. Do stopnia wybierania jest równiez doprowadzo¬ ny opózniony._impuls wierszowy oraz impuls rastrowy. Stopien wybierania pracuje w ten. sposób, ze sygnal dostarczony z modulatora czestotliwosci, niezaleznie od opóznionego im¬ pulsu wierszowego, przechodzi ? przez stopien wybierania na wejsciu modulatora czestotli¬ wosci, natomiast w czasie trwania impulsu ra¬ strowego zostaje zablokowany. W rezultacie na wejsciu modulatora czestotliwosci znajdu-. je sie sygnal wizyjny,, w którym w czasie syg¬ nalu wybierania znajduje sie pomocnicza fa¬ la 9 (fig. 2) modulowana czestotliwosciowoprzez sygnaly telefoniczne; Ten ogólny syg¬ nal jest modulowany fala nosna posredniej czestotliwosci w modulatorze czestotliwosci.Poczynajac od tego stopnia uklad juz nie róz¬ ni sie od zwyklych radiowych ukladów kierun¬ kowych. Nastepnie fala nosna posredniej cze¬ stotliwosci o modulowanej czestotliwosci zo¬ staje po wzmocnieniu przesunieta do zakresu fal ultrakrótkich, wzmocniona ponownie oraz doprowadzona do anteny.Strona odbiorcza. Sygnal odbiorczy zmodu¬ lowanej czestotliwosci podobnie jak w zwy¬ klych radiowych aparatach kierunkowych zo¬ staje najpierw przesuniety do zakresu posred¬ niej czestotliwosci, wzmocniony we wzmacnia¬ czu 1 i doprowadzony do demodulatora cze¬ stotliwosci 3 co uwidoczniono na fig. 3. Na wyjsciu modulatora czestotliwosci wystepuje sygnal wizyjny o czestotliwosci zmodulowanej pomocnicza fala nosna, uwidoczniony na fig. 4a.Sygnal ten po wzmocnieniu we wzmacniaczu 4 ma na filtrze amplitudowym oddzielone impul¬ sy synchronizacyjne. Na stopniach impulso¬ wych 6 i 7 wedlug fig. 3 zostaje utworzony szereg impulsów wierszowych i rastrowych, uwidocznionych na fig. 4c i 4d. Impulsy wier¬ szowe sa opóznione w czasie, tak iz wypada¬ ja równoczesnie z sygnalem wybierania syg¬ nalu wizyjnego (fig. 4c). Impuls rastrowy i opózniony impuls wchodza na stopien wybie¬ rania 9 na fig. 3, na którego wejsciu znajduje sie sygnal wizyjny z fala nosna pomocnicza modulowana czestotliwosciowo, co uwidocznio¬ ne jest na fig. 4a. Dzieki opóznionemu impul¬ sowi wierszowemu pomocnicza fala nosna o zmodulowanej czestotliwosci zostaje elimi¬ nowana calkowicie, co uwidacznia fig. 4g, a za pomoca opóznionego impulsu czasowego II na fig. 3 o odpowiedniej biegunowosci i wiel¬ kosci na stopniu wybierania 10 (fig 3) zostaje znowu przywrócony poziom sygnalu wybiera¬ nia przedstawiony na fig. 4b. Sygnal wizyjny posiada w ten sposób na wyjsciu stopnia wy¬ bierania 10 (fig. 3) swoja normalna postac.Dla uzyskania sygnalu kanalów telefonicz¬ nych sygnal wizyjny z fala nosna o modulo¬ wanej czestotliwosci wedlug fig. 4a jest do¬ prowadzany do dalszego stopnia wybierania 12 (fig. 3).Sterowanie stopnia wybierania odbywa sie za pomoca impulsu rastrowego opóznionego impulsu czasowego w -ten sposób, ze na wyj¬ sciu stopnia wybierania .(fig. 4) znajduje sie tylko pomocnicza fala nosna o modulowanej czestotliwosci. Fala nosna pomocnicza, prze¬ noszona wraz z czestotliwoscia Impulsu cza¬ sowego po przejsciu przez filtr 13, wzmacniacz 14 oraz ogranicznik 15, zostaje doprowadzona -do demodulatora czestotliwosci 16, co uwidocz¬ nione Jest na fig. 3. Na wyjsciu demodulato¬ ra czestotliwosci wystepuje wówczas sygnal obu kanalów telefonicznych. Po wzmocnieniu przez wzmacniacz 11 sygnal dochodzi do obu filtrów 1%. i 20. Sygnal kanalu telefonicznego l po wzmocnieniu przez wzmacniacz 19 posiada pierwotna forme, natomiast przesuniety syg¬ nal kanalu telefonicznego II dopiero po zmie¬ szaniu z fala nosna 21 i 22 na fig. 3 i przej¬ sciu przez filtr 23 posiada pierwotna postac. PL