W patencie glównym nr 42831 pod tytulem „Pulsujaca pompa ssaco-tloczaca do krazenia cieczy'' opisano pompe pulsujaca, przeznaczona zwlaszcza do sztucznego krazenia krwi do chi¬ rurgicznych operacji otwartego serca.Zgodna z patentem glównym pompa sklada sie zasadniczo: z podwójnej lopatki, z nierucho¬ mej lopatki przeciwleglej, umieszczonej miedzy dwoma ramionami lopatki wahliwej, z dwóch rurek elastycznych umieszczonych pomiedzy dwoma ramionami wahliwej lopatki i przeciw¬ legla lopatke nieruchoma, przy czym rurki ela¬ styczne sa kolejno sciskane i rozprezane, oraz ze zwyklych zaworów Wynalazek obejmuje poza tym urzadzenie, nadajace ruch wahliwy lopatkom oraz elementy nastawiania amplitudy sciskania i rozprezania.Niniejsze udoskonalenie pompy wedlug pa¬ tentu glównego jest przeznaczone do pokazania odmiany sterowania wahaniami lopatek i po¬ kazania elementów nastawiania zwiazanych przede wszystkim z tym sposobem sterowania.Polega ono na zastapieniu ruchu korbowodu sterujacego (patrz fig. 7 z patentu glównego) przez wahliwy ruch stozkowy trzpienia o ksztal¬ cie teowym, który powoduje kolejny ruch wahliwy podwójnej lopatki.Urzadzenie umozliwia wyjatkowe latwe na¬ stawianie amplitudy wahan w czasie pracy pompy oraz nastawianie w ten sposób w cza¬ sie pracy wydatku pompy.Inne elementy, stanowiace czesc wynalazku, wynikaja z opisu przykladu wykonania, ale jest oczywiste, ze ten przyklad wykonania nie jest wcale wiazacy, gdyz wynalazek dotyczy kazde ^ odmiany, wykonanej w tym samym duchu.Wynalazek ilustruje rysunek, na którym fig 1 pokazuje zgodne z wynalazkiem urzadzenie w rzucie z przodu i w przekroju, dla wahan mniejszych, a fig. 2 — to samo urzadzeniew takim samym rzucie, dla wahan maksymal¬ nych.Zgodnie z fig. 1 pompa sklada sie z podwój¬ nej lopatki ruchomej 1, która obejmuje prze- . ciwlegla lopatke srodkowa 2, stanowiaca jednaj calosc z kadlubem glównym, ale zacpatrzojaa w mechanizm do nastawiania polozenia, którego opis bedzie podany dalej. Kolejny ruch wahli- wy lopatek odbywa sie dokola osi 3, prostopa¬ dlej do plaszczyzny glównej przekroju. Ton ruch jest przekazywany za pomoca trzpienia teowego 4, którego czesc stanowiaca pret pio¬ nowy porusza sie opisujac stozek o wierzcholku, znajdujacym sie na osi 3, a którego podstawa jest równolegla do tej osi. Kat wierzcholkowy tego stozka moze byc zmieniany za pomoca od¬ dalania czopa kulistego 5 od osi 3 lub zblizania go do osi 3, a który wyznacza podstawe stozka.Ten czop kulisty jest zamontowany mimosrodo- wo wzgledem osi wydrazonego trzpienia 6, który niezaleznie od zajmowanego polozenia jest wprawiany w ruch obrotowy nastawiany za pomoca odpowiedniego sprzegla (sprzegla wielokolkowego albo wielowpustu). Trzpien wy¬ drazony obraca sie swobodnie w tulei 7, usta¬ lanej za pomoca gwintu wzgledem obudowy 8, tworzacej jedna calosc z kadlubem glównym, podtrzymujacym lopatki nieruchome i ruchome.Przekladnia slimakowa 9 umozliwia zmiane po¬ lozenia tulei 7 wzgledem obudowy -8, a tym samym zmiane skoku podwójnej lopatki rucho¬ mej.W czasie dzialania pompy przekladnia slima¬ kowa 9 pozwala w kazdej chwili na zmiane wydatku objetosciowego pompy za pomoca zdal¬ nego sterowania recznego, albo za pomoca ste¬ rowania samoczynnego za posrednictwem sil¬ nika napedowego, zaklinowanego na koncu trzpienia. W ten sposób wydatek pompy moze byc nastawiany dwoma sposobami, raz za po¬ moca czestotliwosci wahan lub pulsacji, a drugi raz za pomoca zmian nacisku wywieranego ha rurki elastyczne, przy czym sam stopien na¬ cisku moze byc nastawiany, albo za pomoca sterowania recznego, albo za pomoca sterowa¬ nia samoczynnego za posrednictwem urzadzenia napedowego.Wedlug fig. 1 wahanie jest stosunkowo ogra¬ niczone na skutek oddalenia wierzcholka 3 stozka od przegubu ruchomego 5. Przesuniecie w opisany wyzej sposób trzpienia wydrazonego 6 w skrajne polozenie lewe, tak jak to roka- zano na fig. 2, zapewnia wzrost wahania i na wymienionym rysunku widac rozprezona mak¬ symalnie rurke elastyczna 13 i scisnieta maksy¬ malnie rurke elastycznr 14.To urzadzenie napedowe moze na pizyklad skladac sie z naczynia pomiarowego, zaopatrzo¬ nego w plywak, oddzialywujacy na mikrostyki elastyczne. Styki te, za posrednictwem urzadze¬ nia elektronicznego i silnika chronometryczne- go, pozwalaja na zmiane stopnia napedu, od¬ dzialywujacego na kierunek obrotu i n? czas pracy silnika napedowego.Urzadzenie rozpoznawcze meze byc elektro¬ niczne, elektromagnetyczne lub przekaznikowe za pomoca komórki fotoelektrycznej.Przeciwlegla lopatka srodkowa 2 jest pola¬ czona w» jedna calosc z stalym kadlubem za posrednictwem wspornika 10, a jej polozenie wzgledem tego wspornika jest ustalane za po¬ moca sruby 11, przestawiani za pomoca kólka recznego 12. Urzadzenie to pozwala na zmiane wzglednego polozenia przeciwleglej lopatki 2 wzgledem lopatki podwójnej 1 i wyrównanie w ruchu wydatku objetosciowego rurek ela¬ stycznych 13 i 14, przez zmiane ich nacisnie-' cia w ten sposób, aby wyrównac ewentualne róznice wydatku.Niemniej jednak przeciwlegla lopatka 2 moze równiez wahac sie, aby uzyskac podwójne od¬ dzialywanie na sciskanie i rozprezanie rurek elastycznych. PL