Przedimiotem wynalazku jest urzadzenie do oddzielania materialów opadajacych w cieczy od plywajacej w niej? przy czyni zbiornik, w którym nastepuje oddzielanie, podizielony jest na przedzialy polaczone ze soba otworem miedzy dnem zbiornika i dolnym brzegiem! przegrody, zas jeden z przedzialów posiada urzadzenie do zasilania surowcem, urzadzenie do odprowadzania materialu plywajacego oraz srodki do odprowadzania materialu opadaja¬ cego.Przegroda ma na celu zapobieganie przedo¬ stawaniu sie lekkich skladników materialu do odprowadzanych skladników ciezkich. Odleglosc miedzy dnem zbiornika urzadzenia oddzielajace¬ go, a dolnym brzegiem przegrody powinna byc przy tym tak duza, aby wykluczala zatykanie sie otworu lub uszkadzanie przenosnika, wzglednie przegrody przez material opadajacy, przecho¬ dzacy przez ten otwór. Przy ustalaniu wielkosci tego otworu nalezy'brac pod uwage, ze material opadajacy moze przesuwac sie przez otwór w kilku warstwach. Ma to ten skutek, ze w zna¬ nych urzadzeniach tego rodzaju, zwlaszcza przy rozdzielaniu materialu o duzych ciezkich bry¬ lach, jak np. wegiel w kesach, otwór wypada na takiej wysokosci, ze przegroda nie siega dostatecznie gleboko do zbiornika, aby przeszko¬ dzic przedostawaniu! sie materialu plywajacego do przedzialu przeznaczonego na odprowadza¬ nie materialu opadajacego. Dla unikniecia za¬ tykania otworu mozna wprawdzie przymoco¬ wac przegrode przegubowo w zbiorniku, jednak¬ ze w tym przypadku, przy przechodzeniu wie¬ kszych bryl i odchylaniu przez nie przegrody, powstaja w zbiorniku tak znaczne ruchy cieczy,ze wplywaja na przebieg procesu oddzielania i powoduja splukiwanie materialu plywajacego ponizej przegrody.Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala uni¬ knac tych wad znanych urzadzen rozdzielaja¬ cych dzieki temu, ze przegroda wchodzi do zbior¬ nika urzadzenia oddzielajacego tak, iz zadne czesci materialu plywajacego nie przedostaja sie do urzadzenia odprowadzajacego frakcje ciezka, a mimo tego duze ciezkie bryly moga przedostawac sie przez otwór pod ta sciana, nie powodujac zatykania otworu i uszkodzen przenosnika czy sciany i nie wywolujac szko¬ dliwych ruchów cieczy w zbiorniku.Zgodnie z wynalazkiem osiaga sie to w ten sposób, ze przegrode wykonuje sie z jednego lub kilku szeregów gietkich elementów, zawieszo¬ nych obok siebie w zbiorniku rozdzielczym. Ko¬ rzystnie stosuje sie do tego celu lancuchy lub liny, niekiedy obciazone dodatkowo na dolnym koncUj. Przy przechodzeniu duzych bryl przez otwór, dolne konce lancuchów slizgaja sie wzdluz bryly, podczas gdy wyzej polozone czlony lan¬ cuchów zachowuja polozenie pionowe, zapewnia¬ jac nadal rozdzial miedzy oboma przedzialami, przy czym nie moga powstawac tu zadne szko¬ dliwe ruchy cieczy.Jezeli w zbiorniku rozdzielczym porusza sie przenosnik skrobakowy bez konca, którego dol¬ ny bieg odprowadza opadajacy material nad dnem zbiornika, wówczas mozna umocowac gie¬ tka przegrode oddzielajaca czesc zbiornika, w któ¬ rej przenosnik porusza sie od powierzchni cie¬ czy do dina zbiornika, od tej czesci do której podawany jest surowiec.Zadanie przegrody polega na zapobieganiu po¬ rywania lekkich czesci materialu przez przesu¬ wajacy sie ku dolowi przenosnik skrobakowy i odprowadzaniu ich razem z materialem opa¬ dajacym. Jezeli przegroda taka jest sztywna, to utrudnia nadzorowanie pracy przenosnika, na¬ prawe jego prowadnic i montaz nowego prze¬ nosnika. Natomiast elementy gietkie, zgodnie z wynalazkiem, tworza skuteczne urzadzenie oddzielajace, w którym nastepuje rozdzielanie materialu, od tej czesci, do której wchodzi prze¬ nosnik, a przy naprawie prowadnic przenosnika odsuwa sie gietkie elementy na bok lub w gó¬ re, udostepniajac dobrze prowadnice. Gietka przegroda ma w porównaniu ze sztywna sciana te zalete, ze podczas pracy ujrzadzenia skladni¬ ki materialu rozdzielanego, majace ciezar wlas¬ ciwy równy ciezarowi wlasciwemu cieczy roz¬ dzielajacej lub rózniacy sie nieznacznie, prze¬ chodzace pod dolnym brzegiem przegrody do przedzialu miedlzy ta przegroda i czescia prze¬ nosnika wchodzaca do rozdzielacza, nie powo¬ duja zadnych uszkodzen przenosnika.Gietkie elementy zwisajace w rozdzielaczu moga byc za pomoca polaczen poprzecznych uksztaltowane w formie maty. Poruszajacy sie po dnie zbiornika przenosnik skrobakowy po¬ daje opadniety material do urzadzenia rozla¬ dowczego. Blacha dna zbiornika rozdzielajace¬ go konczy sie ponad tym urzadzeniem, wzglednie posiada wyciecie poprzez które kawalki materia¬ lu znajdujace sie miedzy skrobakami wpadaja do urzadzenia rozladowczego. Przy rozdzielaniu materialu o duzych, ciezkich brylach np. wegla w kesach, moze sie zdarzyc, ze wiekszy kawa¬ lek lezy na dwóch skrobakach i nie moze po¬ miedzy nimi opasc do urzadzenia rozladowcze- go? stwarzajac mozliwosc uszkodzenia urza¬ dzenia zwrotnego przenosnika, wzglednie spada obok urzadzenia rozladowczego lub do niego, lecz ze zbyt duza predkoscia.Wynalazek pozwala na usuniecie i tych wad w ten sposób, ze ponad urzadzeniem rozladow¬ czym opadnietego materialu, w niewielkiej od¬ leglosci nad poruszajacym sie po dnie zbior¬ nika rozdzielajacego przenosnikiem skrobako- wym, umieszcza sie przyrzad ograniczajacy, któ¬ ry zatrzymuje porywane przez przenosnik duze bryly materialu i obraca je lub przechyla tak, ze spadaja miedzy skrobaki.Korzystnie jest umocowac przyrzad ogranicza¬ jacy tak, aby byl sprezysty w kierunku ruchu przenosnika i posiadal mechanizm wylaczajacy, który przy przestawieniu przyrzadu ogranicza¬ jacego poza ustalone z góry polozenie, wylacza silnik napedzajacy przenosnik. Jezeli wtedy mie¬ dzy skrobakami utkwi bryla materialu, której przyrzad ograniczajacy nie bedzie mógl w zada¬ ny sposób przechylic, wówczas przyrzad ten zo¬ stanie tak przesuniety, ze za pomoca mecha¬ nizmu wylaczajacego zostanie zatrzymany prze¬ nosnik skrobakowy. Po usunieciu przeszkody naped wlacza sie ponownie.Duze i ciezkie czesci materialu; sortowanego opadaja prawie natychmiast po wejsciu do zbior¬ nika — rozdzielacza, totez lancuch podnosnika skrobakowego pod urzadzeniem zasilajacym jest znacznie bardziej obciazony i rozciaga sie sil¬ niej niz lancuch lezacy wzdluz przeciwleglej sciany, co powoduje skrzywienie skrobaków i dodatkowe scieranie prowadnic w znanych urzadzeniach. Aby tego uniknac, zgodnie z wy¬ nalazkiem, w zbiorniku rozdzielacza umieszcza « —sie blache o ksztalcie zasadniczo trójkata lub trapezu tak aby ich podstawa znajdowala sie ponizej urzadzenia zasilajacego, a sama blacha rozciagala sie od tego urzadzenia do przeciw¬ leglej sciany zbiornika ku dolowi. Dzieki temu ^ ciezkie czesci nie opadaja wtedy wszystkie ra¬ zem w jednym miejscu, lecz rozdzielane sa na calej szerokosci zbiornika. Aby zapobiec zsu¬ waniu sie ciezkich czesci w bok od blachy, moz¬ na jej brzegi równolegle do kierunku nachyle¬ nia zaopatrzyc w sterczace krawedzie.Przyklad wykonania urzadzenia wedlug wy¬ nalazku opisany jest szczególowo w odniesie¬ niu do rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój podluzny, a fig. 2 — przekrój poprze¬ czny urzadzenia.Material do sortowania, np. surowy wegiel o wielkosci kawalków od 80 do 800 mm poda¬ wany jest do ztoiornika-rozdzielacza 1 rynna 2.Zbiornik wypelniony jest ciecza, której ciezar wlasciwy jest wiekszy od ciezaru wlasciwego wegla, a mniejszy od ciezaru wlasciwego zloza.Wegiel plynie w tej cieczy nadal i odtranspor- towywany jest za pomoca odpowiednich srodków, np. kól lopatkowych 3 i 4 do wylotu 5. Zloze opada na dno i za pomoca przenosnika skroba- kowego 6 odprowadzane jest po nachylonym dnie zbiornika do rynny rozladowczej 7. Przenosnik skrobakowy wchodzi do zbiornika po prowadni¬ cach 8 i biegnie nad rozdzielaczem po kolach zwrotnych 9, napedzanych przez silnik 10 w kie¬ runku oznaczonym strzalka.Pod rynna zasilajaca 2 umieszczona jest bla¬ cha 11, zwezajaca sie w kierunku przeciwleglej sciany 12 zbiornika. Ciezkie bryly zsuwaja sie po tej blasze i dzieki jej zwezeniu rozkladaja sie na calej szerokosci zbiornika. Powoduje to równomierne rozkladanie sie opadajacego ma¬ terialu od jednego lancucha 13 przenosnika skro- bakowego do drugiego tak, ze lancuchy te pra¬ cuja w przyblizeniu równomiernie. Boczne brze¬ gi blachy maja sterczace ku górze krawedzie 14, które uniemozliwiaja opadanie ciezkich bryl w bok od blachy.W zbiorniku rozdzielczym wisza trzy szeregi lancuchów 15, z których na rysunku uwidocznio¬ ny jest tylko jeden i za pomoca których zbior¬ nik podzielony jest na przedzial gleboki 26, do którego podawany jest wegiel surowy i skad odprowadzany jest wegiel oczyszczony oraz na przedzial plytki 17, z którego odprowadzane jest zloze. Przegroda z lancuchów pozwala zapobiec przedostawaniu sie do plytkiego przedzialu tych czesci, które plyna lub unosza sie jeszcze w cie¬ czy, a których ciezar wlasciwy jest nizszy od jej ciezaru wlasciwego. Lancuchy moga byc tak zawieszone, ze ich dolne konce znajduja sie bezposrednio nad przenosnikiem skrobakowym^ dzieki czemu zatrzymywane sa i te lekkie cze¬ sci, które przy wprowadzaniu materialu; do zbior¬ nika wpadly gleboko w ciecz. Czesci te nie mo¬ ga wiec przedostac sie ponizej lancuchów do przedzialu dla zloza. Material opadajacy w gle¬ bokim przedziale przenoszony jest przenosni¬ kiem skrobakowym pod przegroda z lancuchów do przedzialu plytkiego. Jezeli maja byc prze¬ niesione duze bryly zloza lub kilka warstw zloza nagromadzonych jedna na drugiej, to moze sie to odbywac bez przeszkód, ponie¬ waz lancuchy przegrody slizgaja sie wtedy po zlozu? nie przerywajac przy tym prze¬ grody miedzy przedzialami i nie powodujac god¬ nych uwagi ruchów cieczy w przedziale glebo¬ kim.Dla zatrzymywania drobniejszych, lzejszych czesci, szeregi lancuchów zwisajace w zbiorni¬ ku moga skladac sie na przemian z ciezkich i lekkich lancuchów.Miedzy przedzialem 16 i prowadnicami 8 po stronie wejsciowej 18 przenosnika 6 zawieszony jest jeden lub tez kUka szeregów lancuchów 19.Celem tej przegrody jest nie dopuscic do po¬ rywania przez zanurzajace sie skrobaki tych czesci, które plywaja lub unosza sie w cieczy w przedziale glebokim i przenoszenia ich do przedzialu ze zlozem. Przegroda taka umozliwia równiez wykonywanie napraw prowadnic bez potrzeby demontowania sciany dzialowej, jak to ma miejsce w urzadzeniach znanych.Nad rynna rozladowcza 7 znajduje sie urza¬ dzenie ograniczajace 20, skladajace sie z bla¬ chy lub belki przechodzacej ponad cala szero¬ koscia zbiornika rozdzielajacego. Duze bryly zloza pozostale na skrobakach uderzajac te belke zostaja przechylone i spadaja pomiedzy skrobaki. Takie bryly maja zazwyczaj ksztalt podluzny, totez juz przy nieznacznym obróceniu moga spadac w dól. Dla ulatwienia tego obra¬ cana blacha lub belka moze byc umieszczona ukosnie do kierunku ruchu przenosnika skroba- kowego. Do przechylania wzglednie obracania bryl moga* byc tez stosowane trzpienie lub po¬ dobne elementy.W tych warunkach rzadko sie zdarza, ze bryla zloza utkwi tak mocno w skrobakach, by nie zostala zepchnieta. Aby jednak i w takim przy¬ padku nie dopuscic do uszkodzenia skrobaków lub belki ograniczajacej, zgodnie z wynalazkiem — I —belka 20 osadzona jest w przegubie 21 i pola¬ czona z przyrzadem wylaczajacym 22. Jezeli zakleszczona bryla uderzy o belke 20, to belka ta ustepuje pokonujac opór sprezyny 23, uru¬ chomiajac przy tym przyrzad wylaczajacy 22, który wylacza silnik napedzajacy przenosnik skrobakowy. Przyrzad wylaczajacy moze byc mechaniczny lub elektryczny. PL