Opublikowano djua*23**suditi«sHBfr r T3 £ ^ fcsIBLlO luK 'Ju^do *jieniowago fMMlfalCtWIM(lt»IUfc1 POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42551 KL 7 l, ^T Romuald Mackiewicz Olsztyn? Polska Sposób wyrobu blotników motocyklowych oraz urzqdzenia do stosowania tego sposobu ~%\ Patent trwa od dnia 12 lutego 1959 r.Plytkie blotniki motocyklowe wykonuje sie zwykle za pomoca ksztaltowania pasków blachy na odpowiednich walcach i prasach. Blotniki gleboko tloczone wyrabia sie z dwóch czesci wytlaczanych na prasie, polaczonych wzajemnie przez spawanie.Znany sposób wyrobu blotników glebokich polega na tymi, ze najpierw nadaje sie paskom blachy ksztalty polówki blotnika motocyklowe¬ go, które nastepnie spawa sie wzajemnie wzdluz linii srodkowej obwodu. Jednak taki sposób jest niekorzystny ze wzgledu na jego zbyt duza pracochlonnosc i niepotrzebnie duze zuzycie ma¬ terialu. Ponadto takie spawane*blotniki posia¬ daja znacznie mniejsza wytrzymalosc w porów¬ naniu z blotnikami, wykonanymi z jednego ka¬ walka blachy.Wynalazek pozwala na wyeliminowanie wad i niedogodnosci przy dotychczas znanych spo¬ sobach wyrobu blotników motocyklowych.Stwierdzono na podstawie badan i prób, ze paskowi blachy mozna nadac ksztalt blotnika gleboko tloczonego przez bezposrednie ksztal¬ towanie w odpowiednio dobranym wykroju, utworzonym za pomoca dwóch wzajemnie wspól¬ pracujacych krazków ksztaltujacych. Krazki ta¬ kie posiadaja powierzchnie obwodowe tak uksztaltowane, ze tworza wykrój walcowniczy, mianowicie krazek dolny, o znacznie wiekszej srednicy niz krazek górny, posiada na obwo¬ dzie rowek pierscieniowy, a krazek górny po¬ siada wystep obwodowy, odpowiadajacy wy¬ miarami i ksztaltem rowkowi krazka dolnego.Krazki tworza wykrój o wymiarach i ksztalcie dopasowanym do wyrabianego blotnika.W celu nadania ksztaltowanemu paskowi blachy ksztalt blotnika motocyklowego, jest rzecza bardzo wazna wytworzenie wykroju ksztaltujacego o scisle okreslonych wymiarach i ksztalcie takim, aby ksztaltowany pasek bla- ¦;cny 6ylf silnie rozwalcowywahy na czesci grzbie¬ towej dzieki stosowaniu duzego cisnienia, na¬ tomiast jego czesci bocaie wfriny przechodzic przez wykrój prawie luzno i Me podlegac wal¬ cowaniu. Ponadto rowek pierscieniowy dolnego krazka jest bardziej rozwarty, niz odpowiada¬ jacy mu wystep obwodowy krazka górnego.Dzieki takiemu dobraniu wykroju utworzone¬ go przez krazki ksztaltujace, nastepuje silne wydluzenie czesci grzbietowej, przy jednoczes¬ nym minimalnym wydluzeniu bocznych czesci ksztaltowanego blotnika. Umozliwia to nada¬ nie blotnikowi zadanej krzywizny lukowej.Przy stosowaniu sposobu wedlug wynalazku jest, bardzo wazne dokladne regulowanie wiel¬ kosci nacisku górnego krazka podczas ksztalto¬ wania blotnika, uzaleznionego od rodzaju sto¬ sowanej blachy. W celu dowolnego regulowania Wielkosci nacisku, górny krazek t jest osadzony nad krazkiem dolnym nastawnie w kierunku pionowym za pomoca odpowiednich srub na¬ stawnych.Do ksztaltowania blotników motocyklowych stosuje sie urzadzenie bardzo prostej konstruk¬ cji, którego czesc zasadnicza stanowi para wspól¬ pracujacych wzajemnie krazków ksztaltujacych.Jest ono uwidocznione, tytulem przykladu, na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok perspektywiczny urzadzenia, fig. 2 — jego wi¬ dok z przodu, fig. 3 — widok z boku, fig. 4 — widok z góry urzadzenia, a fig. 5 — schema¬ tyczny widok krazków ksztaltujacych.Urzadzenie posiada dwa krazki ksztaltujace 1, 2, wspólpracujace ze soba powierzchniami obwodowymi. Sa one zamocowane na walkach 3, 4 osadzonych obrotowo w lozyskach. W da¬ nym przykladzie wykonania, lozyska dolnego krazka 2 sa zamocowane sztywno na stojaku 10, natomiast lozyska krazka górnego sa przesuwne w kierunku pionowym. Pozwala to na regulo¬ wanie wielkosci nacisku na ksztaltowany blotnik.. Wielkosc nacisku reguluje sie za pomo¬ ca srub nastawnych 5.Powierzchnie obwodowe krazków 1, 2 tworza wzajemnie wykrój zaokraglony, dostosowany do ksztaltu blotnika motocyklowego. W celu lat¬ wiejszego nadawania ksztaltowanemu blotniko¬ wi zadanego promienia krzywizny, krazek dol¬ ny 2 posiada znacznie wieksza srednice niz kra¬ zek górny 1. Dla ulatwienia doprowadzania ko¬ rytkowego paska blachy do wykroju krazków ksztaltujacych, zastosowano prowadnice w po¬ staci plyty metalowej 6, zaopatrzonej w wykrój korytkowy 7. Prowadnica jest osadzona sprezy¬ nujaco na pretach metalowych 8 za pomoca sprezyn srubowych 9. Krazki sa napedzane w znany sposób silnikiem elektrycznym 11, np. poprzez przekladnie pasowa 12 i zebata 13.Oczywiscie mozna stosowac inny odpowiedni naped.Przy wyrobie blotników motocyklowych we¬ dlug wynalazku, przeznaczony do wyrobu pa¬ sek blachy ksztaltuje sie wstepnie na walcach blacharskich w celu nadania mu postaci ko¬ rytka, po czym zostaje .skierowany za pomoca prowadnicy 6 do wykroju utworzonego krazka¬ mi 1, 2. Przed tym nalezy górny krazek 1 na¬ stawic tak, aby uzyskac zadany nacisk na ksztaltowany blotnik. Przez wykrój przepro¬ wadza sie pasek blachy kilkakrotnie, az otrzy¬ ma wymagany stopien krzywizny.Po uksztaltowaniu blotnika w opisanym urza¬ dzeniu poddaje sie go znanej obróbce wykan¬ czajacej, polegajacej na obcinaniu, wytlaczaniu bocznych wachlarzy, zawijaniu brzegów itp.Jedna z waznych zalet wynalazku jest moznosc bezposredniego ksztaltowania motocyklowych blotników glebokotloczonych w jednym zabie¬ gu i z jednego kawalka blachy. Zapewnia to duza oszczednosc materialu, zlnniejszeriie pra¬ cochlonnosci, a wiec i znaczne potanienie pro¬ dukcji blotników. PL