Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urza¬ dzenie do pras, które sluzy zarówno do nasta¬ wiania odleglosci miedzy suwakiem a stolem prasy, jak i do zabezpieczenia prasy przed prze¬ ciazeniem.Nastawianie odleglosci miedzy stolem prasy a suwakiem osiaga sie w znanych prasach za pomoca mechanizmu klinowego, przy czym stól prasy zaopatrzony w pochyla plaszczyzne moze byc przestawiany w kadlubie prasy.Glówna wada tego rozwiazania polega na tym, ze utrudnione jest nastawianie narzedzi, ponie¬ waz przy pionowym przestawianiu stolu prasy zmienia sie równiez jego polozenie w stosunku do osi suwaka.Do zabezpieczenia prasy przed przeciazeniem stosuje sie bezpieczniki cierne w kole zamacho¬ wym, które jednak zabezpieczaja tylko przed przekroczeniem dopuszczalnego momentu obro- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Miroslav Pindric. towego, natomiast nie zabezpieczaja przed prze¬ kroczeniem dopuszczalnego nacisku prasy.Zgodnie z wynalazkiem wad tych unika sie przez to, ze miedzy korbowodem a suwakiem jest zastosowany mechanizm zawierajacy po¬ datna czesc np. sprezyne, której napiecie jest nastawione.Przyklad wykonania wynalazku w zastoso¬ waniu do prasy mimosrodowej jest pokazany na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia prze¬ krój suwaka, fig. 2 — widok z przodu suwaka z czesciowym przekrojem, fig. 3 — przekrój suwaka przez plaszczyzne przechodzaca przez czop mimosrodowy i fig. 4 i 5 — dwie odmia¬ ny wynalazku.Wal mimosrodowy 2 prasy jest osadzony w poprzek kadluba prasy, prostopadle do jej strony przedniej.Suwak 4 jest uksztaltowany w postaci sy¬ metrycznej skrzynki, a plaszczyzny jego pro¬ wadnic sa ustawione symetrycznie wzgledem jego osi wzdluznej i siegaja na zewnatrz pozakorbowód 3, który porusza sie w wybraniu su¬ waka 4 i napedzany jest przez wal mimosrodo- wy 2. Ruch korbowodu przenosi sie na suwak 4 przez czop 6, który uksztaltowany jako mimo- sród, osadzony jest obrotowo w suwaku 4. Na jednym koncu czopa mimosrodowego 6 jest za¬ klinowana dzwignia 5 (fig. 2), która posiada obrotowo osadzony element 9 z nagwintowanym otworem. W otwór tego elementu jest wkreco¬ ny nagwintowany sworzen 7, zakonczony lozys¬ kiem oporowym. Tolozysko oporowe jest umiesz¬ czone na niesamohamownym klinie 10, który moze sie przesuwac po wystepie suwaka 4.Polozenie klina 10 jest nastawiane za pomoca sprezyny 8.Opisane urzadzenie pracuje w nastepujacy sposób: Obracajacy sie wal mimosrodowy 2 po¬ rusza suwak 4 zl pomoca korbowodu 3 i czopa mimosrodowego 6. Nastawianie odleglosci mie¬ dzy suwakiem, a nie pokazanym na rysunku stolem prasy, tzn. zmiana odleglosci plaszczyzny roboczej suwaka 4 od osi walu mimosrodowe¬ go 2 przy koncu skoku, nastepuje przez obrót nagwintowanego sworznia 7. Element 9 urucha¬ miany przez sworzen 7 obraca dzwignie 5 po¬ laczona na stale z czopem mimosrodowym 6, a zatem zmienia sie polozenie osi mimosrodu czopa 6 wzgledem osi walu mimosrodowego 2, tzn. plaszczyzna robocza suwaka 4 przyblizy sie do powierzchni stolu lub od niej oddali, zaleznie od tego w jakim kierunku zostanie obrócony sworzen 7.Mimosrodowosc czopa 6 i jego kat obrotu sa tak dobrane, ze mechanizm ten nie jest samo- hamowany pod dzialaniem sily przenoszonej z korbowodu 3 na suwak 4.Opisany mechanizm dziala jednoczesnie jako zabezpieczenie przed przeciazeniem. Skladowa sila korbowodu 3, jaka przypada na klin 10, jest zrównowazona naciskiem sprezyny 8. Kiedy nacisk nominalny zostanie przekroczony, wów¬ czas obraca sie czop mimosrodowy 6, gdyz zrównowazona przez sprezyne 8 skladowa sila korbowodu 3 zostala przekroczona. Suwak 4 za¬ trzymuje sie i korbowód moze przejsc przez dolne martwe polozenie bez zwiekszania nacisku suwaka 4. Przy ruchu powrotnym korbowodu 3 sprezyna 8 przestawia mechanizm w pierwotne polozenie. Na fig. 4 przedstawiony jest przy¬ klad wykonania, przy którym sworzen gwinto¬ wany 7 uksztaltowano jako tloczysko z tlokiem 12, poruszajacym sie w cylindrze 14, polaczonym ze zbiornikiem cisnieniowym 18. Nakretka 16 sluzy do nastawiania ruchu powrotnego tloka 12.Zgodnie z fig. 5, cylinder 15 i zbiornik cisnie¬ niowy 19 umieszczone sa na górze kadluba pra¬ sy, a nastawianie ruchu powrotnego nastepuje za pomoca nakretki 17. PL