Wynalazek dotyczy cylindra podwójnego dzia¬ lania z nowym ukladem zaworów sprezarki tlo¬ kowej o bardzo prostych ksztaltach cylindrów i budowie w polozeniu lezacym lub stojacym.Sprezarki z tlokiem poruszajacym sie tam i z powrotem sa szeroko uzywane w przemysle wytwarzajacym i przerabiajacym gazy technicz¬ ne, na przyklad w przemysle chemicznym, gór¬ niczym, hutniczym i gazowniczym i budowane sa do okolo 8000 KM mocy napedowej.Ukladowi zaworów w sprezarkach stawia sie nastepujace wymagania techniczne: 1. Prosta i szybka wymiana zaworów. 2. Nieznaczna przestrzen szkodliwa miedzy za¬ worem i cylindrem.W ukladzie zaworów ssacych i tloczacych spre¬ zarek tlokowych z biegiem dlugiego ich rozwo¬ ju przedstawiono i przeprowadzono liczne i róz¬ norodne wnioski i ulepszenia. Duzo z budowa¬ nych dotychczas typów sprezarek tlokowych nie czyni zadosc wymaganiom, wymienionym w pun¬ ktach 1 i 2.Cylindry na skutek nadlanych korpusów za¬ worowych sa najczesciej zlozonymi odlewami, w których uwidaczniaja sie bardzo czesto nie¬ szczelne, porowate miejsca. Obudowa zaworów powoduje najczesciej nagromadzenie materialu, przez co otrzymuje sie niejednakowe grubosci scianek.Pomijajac sprezarki o budowie na staly stru¬ mien gazów, w znanych ukladach zaworowych nalezy obrabiac cylinder wokól krzyzujacych lub przecinajacych sie osi, co wymaga dla wiórowej obróbki tego rodzaju cylindra kilkakrotnego mo¬ cowania w urzadzeniu obrabiajacym.W wielotlokowych sprezarkach (w ukladzie szeregowym, przeciwbieznym, widlastym itd.) wystepuje jeszcze jeden dodatkowy trzeci waru¬ nek, który winien spelnic uklad zaworów spre¬ zarki, mianowicie zadanie minimalnej odleglos¬ ci miedzy osiami sasiednich cylindrów, poniewaz odleglosc ta ma wplyw zarówno na dlugosc jak i ciezar walu korbowego oraz wielkosc przestrze¬ ni roboczej sprezarki. Pomijajac znane ukladyzaworów sprezarek o stalym strumieniu gazów, ostatniemu zadaniu nie zawsze mozna zadosc uczynic.Przedmiotem wynalazku jest cylinder spre¬ zarki tlokowej, zawierajacy nowego rodzaju uklad zaworowy, który nie wykazuje wymienio¬ nych powyzej wad i moze byc zastosowany w sprezarkach o budowie nie tylko stojacej, lecz takze i lezacej.Zawory wedlug wynalazku sa umieszczone w kilku równoleglych do osi cylindra rurach.Przy wymianie zaworów praca wystepuje w tym samym kierunku jak i przy wymianie tloków, bez potrzeby dodatkowego miejsca dla zaworów.Obróbka zaworów i rur, w których sa umiesz¬ czone zawory, jak równiez powierzchni czolo¬ wych, moze teraz nastapic za jednorazowym za¬ mocowaniem cylidra w wielowrzecionowym urzadzeniu obrabiajacym, a nawet w czasie jednego cyklu roboczego.Cylinder nadaje sie zarówno dobrze do wyko¬ nania jako odlew, jak i do spawania z kilku czesci. Za pomoca tego ukladu zaworów mozna osiagnac bezposrednia stycznosc powlok sasied¬ nich cylindrów, przez co zostanie ograniczona do minimum odleglosc miedzy cylindrami w wie- lotlokowych sprezarkach.Na rysunku uwidocznione sa dwa przyklady wykonania wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia przekrój poprzeczny syme¬ trycznie odlanego cylindra. Na obwodzie plasz¬ cza cylindra 1 znajduja sie rury 2 mieszczace zawory w których we wkladkach 3 sa umiesz¬ czone zawory robocze 4 i przewaznie tak, ze w kazdej wkladce 3 w podwójnie dzialajacych cylindrach sprezarki sa przymocowane po dwa zawory ssace i po dwa zawory tloczace. Wklad¬ ki 3 sa dociskane za pomoca pólkulistej przy¬ ciskajacej czaszy 5 do sciany rury 2, tak ze uszczelka 6 skutecznie uszczelnia. Stykajace sie powierzchnie czesci 3 i 5 sa ukosnie pochylone Zawór roboczy 4 jest umieszczony we wkladce 3 ponad pierscieniem dociskajacym 8 i docisniety za pomoca trzpieni 9 do uszczelki 7. Stykajace sie powierzchnie czesci 8 i 9 sa takze ukosnie pochylone tworzac kliny.Fig. 2 uwidacznia przekrój poprzeczny cy¬ lindrów spawanej sprezarki wielocylindrowej.Fig. 3 przedstawia przekrój wskazany strzal¬ kami na fig. 1. Sruba przyciskowa 10, wkreco¬ na w pokrywe 11, przyciaga pólkolista czesc przyciskajaca 5. Wyjecie zaworów z wkladka¬ mi i czaszami przyciskajacymi 5 nastepuje w tym samym kierunku jak i przy wyjeciu tloków. Po zdjeciu pokrywy 11 luzuje sie i na¬ stepnie wyciaga pólkulista czasze przyciskaja¬ ca 5, po czym lekko wyjmuje sie z rury 2 mieszczacej zawory wkladke 3 z zaworem 4.Trzpienie 9, które przyciskaja zawory robocze 4 za pomoca pierscienia dociskajacego 8 do # uszczelki 7, sa za pomoca sruby 12 zaciskane, a za pomoca sruby 13 luzowane. Przeplyw gazów zasysanych i sprezanych, jak równiez kieru¬ nek otwierania sie zaworów, jest uwidoczniony za pomoca narysowanych strzalek. PL