Opublikowano dnia 26 wrzesnia 1959 r.Jy £ L A 1' POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42356 KL Politechnika Warszainska Zaklad Elektroakustyki *) Warszawa, Polska AZb AjoO Urzgdzenie ultradzwiekowe Patent trwa od dnia 12 lutego 1959 r.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie ultra¬ dzwiekowe, umozliwiajace badanie materialów za pomoca fal poprzecznych.Dotychczas znane urzadzenia ultradzwiekowe, sluzace do wytwarzania fal poprzecznych posia¬ daja glowice wytwarzana z osrodka o mniejszej predkosci fal ultradzwiekowych niz predkosc lal w badanym osrodku, wskutek czego fale zala¬ mane wnikaja do tego osrodka, natomiast fale odbite pozostaja w glowicy, i odbijajac sie od jej scianek trafiaja na przetwornik, w wyniku czego przetwornik odbiera sygnaly, dajace myl¬ ne wskazania o obecnosci waA materialowych w badanym osrodku. Zjawiskos -to powoduje równiez zwiekszenie martwego zakresu aparatu¬ ry ultradzwiekowej, co uniemozliwia wykrywa¬ nie przy dotychczas znanych glowicach wad ma¬ terialowych istniejacych blisko powierzchni ba¬ danego materialu.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Dr Leszek Filipczynski Niedogodnosci te usuwa urzadzenie wedlug wynalazku, rózniace sie od znanych zastosowa¬ niem obok glowicy petli o przekroju kolowym iub spiralnym, zwanej ponizej „pulapka" oraz takim uksztaltowaniem samej glowicy, aby fa¬ le odbite wpadaly do tej kolowej lub spiralnej pulapki. Wskutek geometrycznych wlasciwosci takiej pulapki, fale odbijaja sie -w jej wnetrzu wielokrotnie az do calkowitego ich wytlumienia.Poniewaz podany ksztalt petli-pulapki zapewnia prawie staly kat padania wiazki na scianki tej pulapki, fala ultradzwiekowa pozostaje w tej pu¬ lapce i nie wraca w kierunku przetwornika.Urzadzenie ultradzwiekowe wedlug wynalazku jest przedstawione schematycznie na rysunku.Wiazka ultradzwiekowa 1 jest wytwarzana przez przetwornik 2\ umieszczony w glowicy 3.Wiazka ta pada skosnie do powierzchni bada¬ nego przedmiotu 4, wskutek czego na granicy styku tej glowicy 3 z materialem 4 nastepuje' zalamanie i odbicie wiazki 1. Fale zalamane 5 wnikaja do badanego osrodka 4. Azeby fale od-bite ^ nie pozostawaly w glowicy 3 i azeby po odbiciu sie od scianek tej glowicy nie padaly na przetwornik 2, co jak wspomniano powyzej, powoduje mylne odbieranie przez ten przetwor¬ nik sygnalów, dajac tym samym mylne wskaza¬ nia o obecnosci wad materialowych badanego osrodka, obok glowicy 3 umieszczona jest petla- pulapka 7, posiadajaca w przekroju poprzecznym ksztalt kola lub spirali.Azeby fale odbite 6 traifaly do pulapki 7 bez^ posrednio po odbiciu, glowicy 3 nadaje sie odpo¬ wiedni ksztalt.Fale 6, wskutek geometrycznych wlasciwosci pulapki 7, odbijaja sie wielokrotnie w jej wne¬ trzu az do zupelnego ich wytlumienia. Kolowy lub spiralny ksztalt tej pulapki 7 zapewnia pra¬ wie staly kat padania ultradzwiekowej wiazki na scianki tej pulapki, wskutek czego fala ultra¬ dzwiekowa pozostaje w: tej ostatniej i nie wra¬ ca w kierunku przetwornika 2.• Stwierdzono, ze tlumienie fal ultradzwieko¬ wych wedrujacych w pulapce 7 ulega znacznemu zwiekszeniu w przypadku pokrycia powierzchni tej pulapki masa 8 tlumiaca fale ultradzwieko¬ we.Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala na pra¬ wie calkowite tlumienie fal odbitych w glowicy, wskutek czego martwy zakres defektoskopu zmniejsza sie do granic wyznaczonych jedynie jego konstrukcja, co umozliwia wykrywanie wad materialowych istniejacych bardzo blisko po¬ wierzchni badanego materialu. Urzadzenie we¬ dlug wynalazku eliminuje ponadto sygnaly, otrzymywane wskutek odbic fal w samej glo¬ wicy3. ' - PL