Opublikowano dnia 20 grudnia1959 r. fM ATU ? **&*¦, —__—lyi ^T ^^sc, *q IbibliotbkAI £ A Urzedu P«rte nlowego POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42350 VEB Maschinen-und Apparatebau Schkeuditz Schkeuditz, Niemiecka Republika Demokratyczna Pierscien uszczelkowy do zlqcz rurowych Patent trwa od dnia 21 lipca 1958 r.HI. 47 f, 9- ty Wynalazek dotyczy pierscienia uszczelkowego do zlacz rurowych, zaciskanego pomiedzy roz¬ szerzonym stozkowo narzadem zlacznym i po¬ wloka rury za pomoca nakretki kolpakowej.W znanych urzadzeniach tego rodzaju piers¬ cien uszczelkowy posiada wewnetrzna okragla krawedz tnaca. Krawedz ta przy dokrecaniu na¬ kretki kolpakowej wrzyna sie we wszystkich miejscach do powloki rury. Stwierdzono jednak doswiadczalnie, ze do wglebienia jest wymagany znaczny nacisk promieniowy. Z tego wzgledu znane pierscienie uszczelkowe nie moga byc zastosowane do rur cienkosciennych, poniewaz odksztalcaja przekrój rury na skutek znacznego nacisku promieniowego.Inna wada tych znanych pierscieni uszczelko- wych polega na tym, ze moga byc zastosowane tylko wtedy, gdy laczony odcinek rury jest w miejscu jego polaczenia dokladnie kalibro¬ wany na swej powierzchni, która posiada wsze¬ dzie jednakowa twardosc powierzchniowa. Gdy warunki te nie zachodza, wówczas moga wyste¬ powac wady uszczelnienia, tzn. pierscien nie wrzyna sie równomiernie na calym obwodzie.Istnieja jednak niejednokrotnie miejsca, w któ¬ rych pierscien w ogóle sie nie wrzyna. W tych miejscach powstaja nieszczelnosci pod wplywem uderzen i naprezen cieplnych.W celu unikniecia tych niedogodnosci stosuje sie wedlug wynalazku urzadzenie, w którym pierscien uszczelkowy jest zaopatrzony na swej powierzchni wewnetrznej w wyciecia polozone w kierunku osiowym, które w obszarze czynnej krawedzi tnacej sa najglebsze, a dalej staja sie coraz bardziej plytkie, tak iz dzieki tym wycie¬ ciom czynna krawedz tnaca otrzymuje postac zebów pily.Gdy pierscien uszczelkowy przy dokrecaniu nakretki kolpakowej oprze sie swymi zebami w ksztalcie pily o twardy material, to wrzyna sie bez trudu tymi zebami w twarde miejsca.Nie moze wiec zdarzyc sie, azeby przy dokre¬ caniu nakretki kolpakowej wystapil duzy opór tylko na skutek obecnosci twardych miejsc. Ze¬ by pily wrzynaja sie raczej obwodowo do ma¬ terialu. Material rury zgniata sie przy tym w przedzialach miedzy zebami i wypelnia je cal¬ kowicie. W ten sposób otrzymuje sie niezawodne polaczenie, a próby takiego pierscienia uszczel¬ kowego wykazaly, ze nawet przy cisnieniach800 lub 1000 a nawet 1200 at nadcisnienia dzia¬ la on w sposób bezwzglednie niezawodny.Wedlug innej postaci wykonania wynalazku, urzadzenie jest tego rodzaju, ze uszczelka piers¬ cieniowa w obszarze czynnej krawedzi tnacej posiada srednice wewnetrzna zwezajaca sie schodkowo, a wyciecia przebiegajace w kierun¬ ku osiowym sa umieszczone na powierzchni ? wewnetrznej o mniejszej srednicy. Dzieki wy¬ toczeniu utworzonemu przez schodkowy uskok, pozostaje cienka scianka, która przy dokrecaniu nakretki kolpakowej, przylega zarówno do stoz¬ kowej scianki zewnetrznej narzadu zlacznego jak i do kolnierza powloki rurowej, utworzonego przez zeby znajdujace sie na pierscieniu uszczel- kowym i dzieki temu osiaga sie bezwzglednie pewne uszczelnienie nawet przy bardzo wyso¬ kich cisnieniach.Na rysunku uwidoczniony jest przyklad wy- ,- konania wynalazku, przy czym fig. 1 przedsta¬ wia pierscien uszczelkowy w przekroju, fig. 2 — czesciowy przekrój wmontowanego pierscie¬ nia uszczelkowego, ;a fig. 3 — widok ogólny i czesciowy przekrój uszczelnienia. .Pierscien uszczelkowy 1 jest zaopatrzony w wyciecia 2, przebiegajace w kierunku osio¬ wym (fig. 1). Wyciecia 2 w obszarze czynnej krawedzi tnacej 3 sa najglebsze, a dalej sa stop¬ niowo coraz bardziej plytkie. W ten sposób czynna krawedz tnaca ma ksztalt zebów pily patrzac w kierunku osi.Na fig. 2 i 3 przedstawiono przyklad zastoso¬ wania takiej uszczelki pierscieniowej w zlaczu rurowym. Pierscien uszczelkowy 1 zostaje wcis¬ niety za pomoca nakretki kolpakowej 4 do stoz¬ kowego rozszerzenia 5 narzadu zlacznego 6 po¬ laczenia rurowego i dzieki temu wciska sie swym koncem 7, w którego obszarze znajduja sie wy¬ ciecia 2, do powloki rurowej 8 w kierunku pro¬ mieniowym.Zeby utworzone przez wyciecia 2 wrzynaja sie naokolo w scianke rury. Material odcinka rury 8' wciska sie do wyciec 2 i wypelnia je calkowicie.W przykladzie wykonania przedstawionym na rysunku, pierscien uszczelkowy 1 w obszarze swej czynnej krawedzi tnacej 3 jest zwezony schodkowo w swej srednicy wewnetrznej.W tym celu /posiada on wytoczenie 9, obliczone tak, aby w jego obszarze pozostala na pierscie¬ niu uszczelkowym tylko stosunkowo cienka scianka. Gdy wiec przy dokrecaniu nakretki kolpakowej 4 pierscien 1 zostanie wcisniety do stozkowego rozszerzenia^ narzadu zlacznego 6 zostaje on w tej cienkiej sciance 10 docisniety promieniowo do wewnatrz i scianka dobrze usz¬ czelniajac, przylega do kolnierza powloki ruro¬ wej 8 objetego przez zeby • pierscienia 1. W ten sposób osiaga sie bezwzglednie pewne uszczel¬ nienie nawet na bardzo wysokich cisnieniach. PL