2 Opublikowano dnia 25 sierpnia 1959 r. ^ £ &&uu9/ *4 biblioteka! 40 POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 42176 KI. 63 c, 10/01 Dr inz. Adam Kregleiuski Poznan, Polska Przekladnia hydrauliczna do pojazdów mechanicznych Patent trwa od dnia 1 sierpnia 1957 r.W pojazdach mechanicznych stosuje sie cze¬ sto przekladnie hydrauliczne do przeniesienia mocy silnika na kola pojazdu. Przekladnie te skladaja sie z pompy, napedzanej przez silnik, i wspólosiowej turbiny, napedzajacej wal pedny, z którego moc przenosi sie w jakikolwiek spo¬ sób na kola pojazdu. Uklad takich przekladni jest róznorodny. Przewaznie stosuje sie pare kól zebatych walcowych do powiekszenia liczby obrotów pompy i schodzi sie potem analogicz¬ nie z turbiny na mniejsze obroty walu pedne¬ go. Poniewaz sprawnosc mechaniczifa takiej przekladni jest skuteczna tylko w stosunkowo waskim zakresie, stosuje sie dwie lub wiecej przekladni lub tez dwie przekladnie i sprzeglo hydrauliczne, by osiagnac mozliwie dobry wy¬ kres sprawnosci mechanicznej w calym zakre¬ sie pracy przekladni. Przekladnie i sprzegla ta¬ kie sa na ogól umieszczane na wspólnym wale, co powoduje powazne komplikacje konstruk¬ cyjne.Na fig. 1 rysunku uwidoczniono wykres prze¬ kladni jednostopniowej, na fig. 2 — wykres przekladni dwustopniowej ze sprzeglem hydra¬ ulicznym, na fig. 3 zas sprzeglo hydrauliczne wedlug wynalazku czesciowo w widoku a cze¬ sciowo w przekroju.Przekladnia hydrauliczna, umozliwiajaca roz¬ ruch pojazdu lacznie z calym pociagiem, po¬ wieksza przy malych szybkosciach moment obrotowy walu napedowego kilkakrotnie. Na fig, 2 podano przebieg momentu obrotowego M2 walu napedowego przy ukladzie przekladnia ^— przekladnia — sprzeglo hydrauliczne. Prze¬ kladnia osiaga wtedy w najlepszym razie spraw¬ nosc mechaniczna 83°/o. W terenach plaskich zwiekszenie momentu po rozruchu pojazdu jest czesto niepotrzebne, wystarcza wtedy nor-, malne sprzegla hydrauliczne, które pracuja z wieksza sprawnoscia mechaniczna, lecz przy stosunku obrotów bliskim jednosci.Sprzeglo wedlug .wynalazku jest umieszczone w mechanizmie napedowym pojazdu w ten spo¬ sób, by móc ewentualnie pracowac bez prze¬ kladni w wiekszym zakresie obrotów. Sprzeeglo hydrauliczne wedlug wynalazku przenosi za-sadniczy moment obrotowy silnika, pochlania¬ jac wahania momentu obrotowego silnika, o ile sa one niezbyt duze, przy czym pochlania rów¬ niez drgania skretnego walu silnika, odizolo- .wujac w ten sposób wal pedny pojazdu od sil¬ nika.Sprzeglo hydrauliczne, pracujace na obrotach silnika, musi miec dosc duza srednice, moze wiec zastepowac jednoczesnie kolo zamachowe silnika. Moze zatem odpasc sprzeglo elastyczne, które normalnie jest konieczne pomiedzy silni¬ kiem i przekladnia. Wedlug fig. 3 na wale zdawczym b sprzegla umieszczone jest kolo ze¬ bate c, napedzajace poprzez mniejsze kolo d przekladnie hydrauliczna e. Wedlug wynalazku kolo c moze napedzac cztery do szesciu prze¬ kladni ulozonych wokól walu b, to jest po 2—3 przekladnie I i II stopnia. Wszystkie te prze¬ kladnie leza w jednej plaszczyznie, przy czym ulozyskowanie wirników pompy i turbiny jest bardzo proste, odpadaja bowiem skomplikowa¬ ne uklady wspólosiowe kilku przekladni. Wal zdawczy g przekladni napedza poprzez kola ze¬ bate / i h wal pedny i. Przekladnie stopnia l i II moga otrzymac kazda pary kól o róznych prze¬ lozeniach, w kazdej jednak kombinacji beda wedlug niniejszego pomyslu kola zebate c i h polozone wspólosiowo, czyli ze wspólosiowo wy¬ padaja wal pedny i i wal b zdawczy sprzegla.Przy jezdzie po poziomej lub na nieduzych wzniesieniach, gdzie zwiekszenie momentu obro¬ towego nie jest potrzebne, przewiduje sie we¬ dlug wynalazku mechaniczne sprzezenie walu zdawczego b sprzegla hydraulicznego z walem pednym i pojazdu. W wale tym znajduje sie cy¬ linder k, do którego przez kanal s doprowadza- n.y jest olej pod cisnieniem; cisnienie to wy¬ pycha tlok 1, polaczony z tarcza m, posiadaja ca kly 7i, które zachodza pomiedzy kly o kola zebatego c. Kly n przenosza moment na tule¬ je p, która przez wieloklin r sprzega ostatecz¬ nie wal b z walem t. Przekladnie hydrauliczne c zostaja w tym czasie wylaczone przez wypusz¬ czenie z nich cieczy. Wlaczenie sprzegla klo¬ wego n—o powinno nastapic dopiero po wy¬ równaniu obrotów walu b z walem i. Ponie¬ waz kola zebate c, d, /, h obracaja sie stale i zazebiaja, osiaga sie to w ten sposób, ze dla uruchomienia sprzegu mechanicznego obniza sie automatycznie przez regulator nieco obroty silnika, a z chwila synchronizacji obrotów wa¬ lów b oraz i wlacza sie automatycznie sprzeglo mechaniczne; wylacza sie je pod naciskiem sprezyny t po wypuszczeniu oleju z cylindra Je.Po mechanicznym sprzezeniu walów na regula¬ tor silnika dziala urzadzenie, które utrzymuje obroty silnika na poziomie minimalnie wyzszym od obrotów walu i. Rozumie sie, ze te rozpie¬ tosc mozna zwiekszac i tym sposobem dzialac lagodnie przyspieszajaco na pojazd przy spraw¬ nosci mechanicznej sprzegla hydraulicznego bliskiej jednosci. O ile wymagane jest wieksze przyspieszenie, wypuszcza sie olej z cylindra k i wlacza sie automatycznie pompe napelniajaca przekladnie II stopnia.Przekladnie hydrauliczne, wykonane jak wy¬ zej, sa czynne tylko w okresie, gdy potrzebne jest wieksze przyspieszenie pojazdu, wzglednie na wzniesieniach; w jezdzie wyrównanej prze¬ kladnie zostaja wylaczone i pojazd jest nape¬ dzany poprzez sprzeglo hydrauliczne tak, jakby bezposrednio mechanicznie. PL