Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie, za¬ pobiegajace odskokom styków w stycznikach, wylacznikach, przekaznikach itp.Jak wiadomo ruchomy narzad stykowy przy napotkaniu na narzad staly zostaje odrzucony w sposób mniej lub wiecej elastyczny, w zalez¬ nosci od szybkosci zetkniecia, masy, wlasciwosci materialu i sil stykowych.Ostateczne zwarcie sie styków nastepuje do¬ piero po uplywie okreslonego czasu trwania od¬ rzutów, podczas którego zachodzi wielokrotne rozlaczenie sie styku ruchomego ze stykiem sta¬ lym. Poniewaz jednak przeplyw pradu nastepuje juz przy pierwszym zetknieciu sie styków, jest on juz nastepnie nadal podtrzymywany podczas dalszych zetkniec styków, na skutek wystepowa¬ nia luku elektrycznego. Zjawisko odskoku sty- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wyna¬ lazku jest Gunther Burkhard. ków powoduje znaczne opalanie sie styków i prowadzi, zaleznie od warunków, nawet do ich zespawania sie.Aby zapobiec szkodliwym odskokom styków koniecznym bylo znalezienie odpowiedniego spo¬ sobu i srodków, w celu zuzycia energii kinetycz¬ nej uderzajacego styku na prace mechaniczna, np. prace tarcia, wzglednie zamiane tej energii kinetycznej na inna postac energii, np. na cieplo lub energie odksztalcenia. Znane jest np. urza¬ dzenie, w którym ruchome styki umieszczone sa na przekladce z gumy gabczastej. Podczas scis¬ niecia gumy gabczastej zostaje wycisniete po¬ wietrze ze znajdujacych sie w niej porów.Wlasciwosc ta nadaje temu materialowi duza wartosc elastycznej histerezy.W innych znanych urzadzeniach, np. w zabez¬ pieczeniach, unika sie odskoków styków w ten sposób, ze szybkosc z która stykaja sie stykit"*y zostaje zmniejszona przez odpowiedni uklad magnetyczny. , . .Znane jest dalej urzadzenie, w Którym kotwica elektromagnesu wlaczajacego zbudowana jest warstwowo, z zelaza i gumy, a stykanie sie na¬ stepuje poprzez to gumowe sprzezenie. Takie rozwiazanie daje takze wlaczanie wolne od od- skoków.Wynalazek dotyczy urzadzenia stykowego, za¬ bezpieczajacego przed odskokami styków, które majac prosta budowe dziala niezaleznie od uksztaltowania ukladu magnetycznego. W urza¬ dzeniu tym energia zderzania sie styków zostaje zuzyta na prace tarcia, wzglednie na prace .wgniatania. , Jeden z przykladów wykonania wynalazku przedstawiony jest na fig. 1. Pomiedzy rucho¬ mym mostkiem stykowym 1, a sprezynujacym kablakiem 3 ulozone sa przekladki 2 z elastycz¬ nego materialu, np. z gumy. Kablak 3, wykona¬ ny ze sprezynujacej tasmy, swoimi koncami uksztaltowanymi w postaci czaszy albo cylindra wciskany jest z odpowiednia sila w miekkie przekladki 2 za pomoca polaczonej z czlonem napedowym czesci 4. Miekki material dopaso¬ wuje sie do krzywizny konców kablaka i tworzy z nimi powierzchnie zetkniecia o wielkosci, któ¬ ra moze byc z góry okreslona.Jezeli ruchomy mostek stykowy 1, po natra¬ fieniu na styk staly 5, posiada sklonnosc do od¬ skoczenia, wtedy musza sie odgiac w góre konce sprezynujace kablaka 3, poniewaz ten ostatni jest przytrzymywany w srodku dlugosci przez czesc 4. Konce kablaka, uksztaltowane w postaci czaszy albo cylindra wykonaja przy tym ruch tracy w przekladkach 2, który powoduje zuzycie energii kinetycznej i przez to unikniecie odsko- ku styków. Proces ten wspierany jest przez pewna boczna prace wgniatania kablaka, wyko¬ nywana w przekladkach. Urzadzenie dziala szczególnie skutecznie, jezeli, jako wspólpracu¬ jace z soba, zastosowane sa takie materialy, jak np. .guma, które posiadaja szczególnie duze wspólczynniki tarcia i przyczepnosci. Omawia¬ ny efekt bedzie silniejszy, gdy wykona sie konce kablaka o duzej powierzchni, np. w ksztalcie czaszy.Opisane urzadzenie mozna jeszcze w szczegól¬ nej mierze ulepszyc, jezeli sie je wykona w spo¬ sób przedstawiony na fig. 2. Tutaj przekladka jest wykonana z materialu wydrazonego, np. z detki gumowej. Wplyw pracy wykonywanej przy wgniataniu jest tu znacznie powiekszony, a poza tym zostaje wywolane dodatkowe tarcie pomiedzy sciankami wewnetrznymi detki, jezeli styk posiada sklonosc do odskakiwania. PL