Opublikowano dnia 4 maja 1959 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 41866 V?ZKUMN? TJSTAV ZEMfiDEUSK^CH STROJU Praga, Czechoslowacja KI. 4W3^±4 4sb II46 Narzqd wysiewajacy do siewników rzedowych iPaitenit forwa od dnia 29 kwietnia 1958 r.Pierwszensitwo: 7 maja 1957 r. (Czechoslowacja).Wynalazek dotyczy narzadu wysiewajacego do siewmików rzedowych, którego celem jest do¬ kladne wysiewanie róznych nasion, zwlaszcza buraków cukrowych w stanie naturalnym, lub specjalnie przygotowanych., Dotychczas nie udalo stie wykonanie takiego narzadu do dokladnego wysiewania, któryby od¬ powiadal wszystkim stawianym mu wymaga- miom. Tak np. znany narzad wysiewajacy, po¬ siadajacy tasme z wglebieniami do nasion, które w tasmie nie moga1 byc w 'taki sposób umiesz¬ czone by zapewnialy stuprocentowy -pobór na¬ sion tak, ze ten narzad wysiewajacy uznany za jeden z najlepszych, nie moze niigdy osiagnac wymaganego stopnia dokladnosci.W dwutasmowych narzadach wysiewajacych, w których przy plaszczyznie stykania sie obu tasm nasiona zostaja wysuwane ukosnie w góre do rury prowadniczej, powstaja przerwy w rze¬ dach wysiewanych nasion, dajace sie zauwazyc przy ich spadaniu na ziemie, które to przerwy wskutek wysokiego spadku nasion jeszcze nie¬ korzystniej wplywaja na dokladnosc wysiewu.Maszyny z narzadami wysiewajacymi w ksztalcie talerzy z umieszczonym z toku urza¬ dzeniem ido pobierania nasion, równiez nie osia¬ gaja dokladnosci w wysiewie wskutek krótko¬ sci odcinka, na którym zostaja pobierane nasio¬ na, przy czym i na te urzadzenia niekorzysJtmie wplywa ze zbyt duzej wysokosci spadania nasion przez przewód nasion.Równiez maszyny z tarczami pobierajacymi nasiona z zewnatrz nie zapewniaja prawidlowe¬ go poboru i wymaganej najwyzszej liczby po¬ branych nasion.Narzad wysiewajacy do siewmików rzedowych wedlug wynalazku usuwa wyzej przytoczone wady narzadów wysiewajacych, umozliwiajac bardzo wysoki odsetek pojedynczo pobiera¬ nych nasion (tj. po jednym nasieniu), zmniejsze¬ nie do najnizszego stopnia niebezpieczenstwa zgniatania nasion i dokladne ich ukladanie dzie-ki przymusowemu przesuwaniu nasion do naj¬ nizszego miejsca wysiewajacego narzadu w po¬ blizu ziemi.Zgodnie z wynalazkiem: narzad do wysiewa¬ nia zawiera obracajaca sie tarcze przesuwajaca z ukladem kanalów promieniowych, które w po¬ blizu ich dna sa z jednej strony otwarte, przy czym naprzeciwko tych bocznych otworów znaj¬ duja sie wyciecia pobierajacej tarczy, przecho¬ dzacej przez zasobnik do nasion. Tarcza pobie¬ rajaca obraca sie jako calosc iz tarcza przesuwa¬ jaca, przy czym pomiedzy tymi tarczami prze¬ widziana jest stala sciana dzialowa z wycieciem, w którym umieszczony jest narzad do przesuwa¬ nia nasion z tarczy pobierajacej w kanaly tar¬ czy przesuwajacej. iNa rysunkach fig. 1 przedstawia narzad wy¬ siewajacy do siewników rzedowych wedlug wy¬ nalazku czesciowo w widoku z boku i czesciowo w przekroju, równoleglym do plaszczyzny tarcz, fig. 2 — czesc tarczy pobierajacej i tarczy prze¬ suwajacej, w przekroju prostopadlym do ich plaszczyzny, fig. 3 — wycinek tarczy pobieraja¬ cej, fig. 4 — postac wykonania narzadu przesu¬ wajacego w widoku perspektywicznym, fig. 5 — postac wykonania narzadu przesuwajacego, fig. 6 — sciane dzialowa, fig. 7 — wyrzutnik, wreszcie fig. 8 uwidacznia narzad, jak na fig. 1, w przekroju przez lej napelniajacy.Na nieruchomym wale 1 jest obracalnie ulo- zyskowana tarcza przesuwajaca 2 z przewidzia¬ nym w niej ukladem kanallów 3, przebiegajacych od obwodu ku srodkowi tarczy wzdluz promieni lub w kierunku cokolwiek nachylonym w sto¬ sunku do promieni. Na jednej stronie tarczy przewidziane sa otwory 4, dochodzace blisko do dna kanalów 3.Wraz z tarcza przesuwajaca 2 obraca sie jako calosc tarcza pobierajaca 5, zaopaltrzona w uklad wyciec 6, przedstawiony na fig. 3 w l wiekszej podzialce. Wyciecia 6 znajduja sie naprzeciwko bocznych otworów 4 i sa tak uksztaltowane, ze ulatwiaja pobór nasion z zasobnika 17 (fig. 8).Tarcza pobierajaca 5 zanurza sie swoja dolna czescia w nasionach w zasobniku 17.Pomiedzy tarczami 2 i 5 umieszczona jest nie¬ ruchoma przedzialowa sciana 8, majaca taka srednice, ze oddziela wyciecia 6 tarczy pobiera¬ jacej od otworów 4 tarczy przesuwajacej 2, prze¬ to nasienie pobrane przez wyciecie 6 z zasobni¬ ka 17 nie moze przeniknac do Itarczy przesuwa¬ jacej 2. Nad powierzchnia nasion dotykajacych tarczy 5, w przedzialowej scianie 8 jest wyciecie 9, tworzace polaczenie w tym miejscu wyciec 6 z otworami 4. W tym miejscu umieszczony jest narzad przesuwajacy 10, który moze byc wyko¬ nany w rózny sposób; a którego tylko dwa ro¬ dzaje wykonania zostana opisane ponizej.W pierwszym wykonaniu tarcza pobierajaca 5 jest zaopatrzona w wyciecie koliste 11 (fig. 3), w które wchodzi swoim brzegiem listwa 12 (fig. 4).Wedlug innego wykonania narzad przesuwa¬ jacy ma postac tarczy 13 z zebami, które wsku¬ tek zazebiania sie z wycieciami 6 tarczy pobie¬ rajacej 5 powoduja toczenie sie po niej tarczy 13.W celu zwiekszenia niezawodnosci dzialania urzadzenia, narzad wysiewajacy moze byc za¬ opatrzony w wyrzutnik 14 umieszczony nieru¬ chomo w poblizu otworu wylotowego 15 i wcho¬ dzacy w rowek 16, znajdujacy sie na obwodzie tarczy przesuwajacej 2. ~ Otwór wylotowy 15 znajduje sie podczas pra¬ cy blisko nad dnem 'bruzdy, utworzonej przez lemiesz siewnika.W celu zapewnienia prawidlowego pobierania nasion, lej napelniajacy 7, zgodnie z wynalaz¬ kiem, przedzielony jest na dwa przedzialy, gdyz nacisk nasion w napelniajacym leju wplywa na odsetek pobieranych nasion. Przeto by osiagnac wlasciwy pobór nasion równiez przy zmieniaja¬ cym sie ich poziomie w leju napelniajacym 7, zostaje on od zasobnika 17 oddzielony poprzecz¬ na sciana 18, posiadajaca otwór 19, dzieki czemu nasiona w zasobniku 17 znajduja sie zawsze pod jednakowym cisnieniem. Ponadto w zasob¬ niku znajduje sie zawsze w przyblizeniu jedna¬ kowa ilosc materialu siewnego o stalym pozio¬ mie, Pobierajaca tarcza 5 z wycieciami 6, otwarty¬ mi na jej wewnetrznym obwodzie, porusza sie swoja dolna czescia w zasobniku. 17, w którym w kazde z wyciec 6 wchodzi po jednym nasie¬ niu. Sciiany wyciec :sa w taki sposób nachylone, ze wskutek tarcia nasienia o przedzialowa sciaT ne 8 pozostaje ono w wycieciu 6 tak dlugo, do¬ póki nie dostanie sie do miejsca przesuniecia w poblizu narzadu 10. W tym miejscu, w którym przedzialowa sciana jest przerwana przez wy¬ ciecie 9, istnieje swobodne przejscie z wyciec 6 przez otwory 4 do kanalów 3 i nasiona, znajdu¬ jace sie w wycieciach, zostaja przez nasuwajaca sie listwe 12 wsuniete lub wrzucone do kana¬ lów 3 przez otwory 4. Podobny przebieg ma miejsce przy zastosowaniu zebatego kola 13, któ¬ rego zeby wciskaja nasiona w kanaly 3 przez otwory 4.Przez kanal 3 nasienie zostaje przesuniete da¬ lej, "natomiast kanaly w kole 2 zostaja zamknie¬ te z boku przez przedzialowa sciane 8 i na ob- — 2 —wodzie przez wewnetrzna sciane obudowy 20, az do otworu wylotowego 15.Nasienie, znajdujace sie w kanale 3 najblizej ziemi, porusza sie przez polaczenie dzialania sily odsrodkowej i wlasnego ciezaru ku wylotowi kanailu, w którym pozostaje az ido wypadniecia przez otwór 15.Przypadkowemu rozpraszaniu sie nasion za¬ pobiega wyrzutnik 14, który wysuwa nasienie, jak równiez ewentualne zanieczyszczenie, z ka¬ nalu do otworu wylotowego 15.Urzadzenie to moze byc przygotowane do róz¬ nych rodzajów nasion wysiewanych. Do tego ce¬ lu wystarcza wymiana tarczy ^pobierajacej -5 na inna, z wycieciami odpowiedniej wielkosci.Wazna ceche wynalazku stanowi okolicznosc, ze przy malej szybkosci pobierania, szybkosc na¬ sion na obwodzie tarczy moze byc tak powiek¬ szona w chwili wypadania nasion, ze staje sie równa szybkoscia jazdy maszyny. Zostaje to osiagniete przez odpowiediriie powiekszenie sred¬ nicy tarczy przesuwajacej 2 przy danej wielko¬ sci pobierajacej tarczy 5, co ma decydujace zna¬ czenie dla dokladnosci wysiewu. PL