Opublikowano dnia 20 marca 1959 r. <& & mu * V* J*w« O iBlBUlOTEKAl 4u «4 Urzedu Potentoweg* POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 41827 Polska Akademia Nauk*) (Zaklad Elektrotechniki) Warszawa, Polska KI. 21 d=, 19/02 Silnik indukcyjny z ciqglq regulacjq predkosci obrotowej Paitenit trwa od dnia 26 czerwca 1958 r.Silnik wedlug wynalazku jest wielofazowym uzwojonym silnikiem indukcyjnym o dwóch stojanach rozmieszczonych wspólsrodkowo.Istnieje wiele rozwiazan silników dwustojano- wych o stojanach ulozonych obok siebie lub wspólsrodkowo, jednak regulacja predkosci obrotowej tych silników nie zawsze jest ciagla i jest polaczona ze znacznymi stratami oraz- czesto zakres tej regulacji jest maly.Silnik wedlug wynalazku posiada moznosc plynnej regulacji predkosci obrotowej w zakre¬ sie od obrotów synchronicznych do zera, a stra¬ ty jego podczas regulacji sa stosunkowo male.Uzyskuje sie to przez zapewnienie, w sposób opisany ponizej., przeplywu strumienia glównego kolejno przez stojan zewnetrzny, wirnik i sto- jan wewnetrzny, przy czym czescia zasilana z sieci jest wirnik, a stojan wewnetrzny ma moz¬ nosc obrotu wzgledem stojana zewnetrznego o dowolny kat ot.Fig. 1 przedstawia przekrój poprzeczny sdlni- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalaz¬ ku Jest inz. mgr Jerzy Borkowski. ka wedlug wynalazku, fig. 2 — jego przekrój podluzny, a fig. 3 — wycinek blachy wirnika.Silnik wedlug wynalazku sklada sie z dwóch stojanów, wewnetrznego 3 i zewnetrznego 1, ulozonych wspólsrodkowo, miedzy którymi po¬ rusza sie wirnik 2. Oba stojany sa uzwojone na te sama liczbe faz, a uzwojenia ich sa ze soba polaczone przewodami 4, przy czym polaczenie poszczególnych faz moze byc wykonane jako szeregowe lub równolegle. Jak juz wspomniano stojan wewnetrzny ma moznosc obrotu wzgled- dem zewnetrznego o dowolny -kat a- Wirnik w ksztalcie wydrazonego walca jest na wewnetrz¬ nej i zewnetrznej powierzchni uzlobkowany, a w zlobkach tych rozlozone jest wielofazowe uzwojenie, zasilane poprzez pierscienie slhzgo- we 5 z sieci. Takie rozlozenie uzwojenia wirni¬ ka, oraz wykonane w jego blachach wyciecia 6 zapewniaja przeplyw glównego strumienia ma¬ gnetycznego po drodze uwidocznionej linia 7 na fig. 1.Jezeli wirnik zostanie przylaczony do sieci, prady przeplywajace przez jego uzwojenia wy-wokija w szczelinach powietrznych pole wiru¬ jace. Wirnik obraca sie i^pole wirujace przecina uzwojenia stojanów z czestotliwoscia poslizgu, jednakowa w obu stojanach. Sily elektromoto¬ ryczne, indukowane w uzwojeniach obu sitoja- nów, dodaja sie geometrycznie. Wielkosc tej su¬ my geometrycznej sil elektromotorycznych jest zmienna w zaleznosci od kata skrecenia stoja¬ nów wzgledem siebie. Z drugiej sitrony sila elektromotoryczna uzwojenia wtórnego na stib- jamach zalezy od poslizgu. Poniewaz opornosci uzwojen wtórnych na obu stojanach sa w przy¬ blizeniu stale, prad przeplywajacy przez uzwoje¬ nie wtórne bedzie zmienial sie w zaleznosci od kata a i od poslizgu. Magnetyczny strumien glówny silnika jest itez staly, wobec czego alby utrzymany byl staly moment na wale silnika przy zmianie kata a musi zmieniac sie poslizg, W ten sposób, poprzez skrecanie stojanów wzgledem siebie, otrzymuje sie moznosc regu¬ lacji predkosci obrotowej siMka.Poniewaz strumien glówny zamyka sie przez wszystkie trzy czesci maszyny, tj, oba stojany i wirnik, przeplyw wypadkowy jest prawie sta¬ ly. Dzieki temu prad uzwojenia pierwotnego i moc pobierana z sieci przez silnik w calym za¬ kresie regulacji sa stale (praktycznie). Straty silnika podczas regulacji sa dlatego stosunkowo male. Wspólczynnik mocy silnika nia sie niewiele podczas regulacji w czasie pra¬ cy silnika. Rozruch silnika przebiega w sposób lagodny, praktycznie przy pradzie pierwotnym równym pradowi obciazenia.Silnik wedlug wynalazku szczególnie dobrze nadaje sie do napedów o charakterystyce wen¬ tylatorowej oraz do napedów wlókienniczych i papierniczych, igdzie wymagana jest ciagla re¬ gulacja predkosci obrotowej. PL