Opublikowano dnia 10 grudnla1958 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr41697 KI. 20 i, 29 VEB Werk fiir Signal- uud Sicherungsteclmik Berlin Berlin - Treptow, Niemiecka Republika Demokratyczna Przekaznik silnikowy zwlaszcza do urzadzen zabezpieczajacych ruch kolejowy Patent trwa od dnia 7 lutego 1967 r.Wynalazek dotyczy budowy czesci stykowej przekaznika silnikowego oraz jego konstrukcji mechanicznej i ma na celu zarówno zwieksze¬ nie niezawodnosci nadawania sygnalów na szczególnie dlugich odcinkach toru, jak rów¬ niez zaoszczedzenie materialu i miejsca.W technice zabezpieczania ruchu pociagów stosuje sie przekazniki z silnikiem dwufazo¬ wym do celów zglaszania zajetosci toru, zgla¬ szania zwolnienia toru a przede wszystkim do automatycznego nadawania sygnalu zaleznego od blokady. Stosuje sie przy tym takie kon¬ strukcje, w których indukcyjny silnik stero¬ wany o mocy okolo 0,35 V A, przenoszonej przez tor, napedza za pomoca kól zebatych lub dzwigni urzadzenie stykowe, wykonane w po¬ staci dzwigni wahadlowej. Dzwignia wahadlo¬ wa pod wplywem ruchu obrotowego, wywola¬ nego przez silnik, zasilany z toru, przyjmuje przepisowe polozenie, z którego w razie zani¬ ku lub obnizenia nagiecia torowego przechodzi pod wplywem tylko ciezaru w inne, ewentual¬ nie niepozadane polozenie.Znane konstrtikcje takich przekazników wy¬ kazuja jednak jeszcze powazne wady, zwla¬ szcza przy pracy na dluzszych odcinkach, z te¬ go wzgledu, ze wymagana moc sterowania sil¬ nika juz nie moze byc przenoszona torem w sposób wystarczajaco ekonomiczny, ze stosunek napiecia zwalniania i przyciagania przekazni¬ ka silnikowego jest wzglednie niekorzystny, tzn. wspólczynnik zwalniania przekaznika sil¬ nikowego jest zbyt maly, a przy napieciach, zawartych miedzy wartosciami znamionowy¬ mi, zdarzaja sie takie polozenia wahadlowych dzwigni stykowych, które tylko za pomoca do¬ datkowych przekazników pomocniczych po¬ zwalaja osiagnac zamierzony cel. Ponadto ta¬ kie znane konstrukcje przekazników silniko¬ wych wymagaja duzo miejsca i zuzycia mate¬ rialu, co nie znajduje usprawiedliwienia pod wzgledem ekonomicznym.Proponowano juz^ jednak wyposazenie urza¬ dzenia stykowego przekaznika silnikowego w rurkowe wylaczniki rteciowe, dzialajace z ko¬ rzystniejszym, mbmantem\ Nalezy jednak nad¬ mienic, ze aczkolwiek wspomniana konstruk¬ cja przekaznika silnikowego przedstawia znacz¬ ne zalety w porównaniu z poprzednio omówio¬ nymi znanymi urzadzeniami, zwlaszcza pod wzgladem ciaglosci ruchów laczeniowych i tym samym niezawodniejszego nadania sygnalu, to jednak wykazuje wady pod wzgledem zalezno¬ sci wlasnosci rteci od temperatury i niekorzyst¬ nego dopasowywania sie wspólczynnika zwal¬ niania do stosunków napieciowych na torze.Wszystkie omówione konstrukcje wykazuja jednak jeszcze inna istotna wspólna wade, po¬ legajaca na tym, ze wewnatrz przekaznika sil¬ nikowego sa potrzebne zawsze polaczenia mie¬ dzy stykami i prowadzacymi na zewnatrz zaci¬ skami przylaczeniowymi, co stanowi dodatko¬ we zródlo bledów.Wynalazek usuwa wszystkie wady znanych urzadzen przy jednoczesnym zwiekszeniu nie¬ zawodnosci ciagle nastepujacych ruchów la¬ czeniowych, uzyskaniu wspólczynnika zwal¬ niania dajacego sie dopasowac do warunków napieciowych toru i uniknieciu wszelkich pro¬ wadzacych na zewnatrz drutów polaczenio¬ wych. Ponadto jeszcze uzyskuje sie oszczed¬ nosc zarówno na materiale, jak i na przestrze¬ ni. Osiaga sie to wedlug wynalazku w ten spo¬ sób, ze na wale znanego skadinad silnika dwu¬ fazowego jest zamocowana tarcza krzywkowa 2, na której brzeg naciska w kierunku promie¬ niowym najlepiej ruchomy ciezar 7, przy czym tarcza posiada zabierak 3, który powoduje wa¬ hania dwuramiennej dzwigni 5 osadzonej w stalym punkcie 4, tak iz dzwignia ta wprawia w ruch za pomoca umocowanego na niej trzpie¬ nia 6 osadzona obrotowa tarcze 8, zaopatrzona w sprezyny stykowe 9.Ponizej podane dzialanie i konstrukcje przy¬ kladu wykonania, przedstawionego na rysun¬ ku, przy czym fig. 1 przedstawia zasadnicza budowe konstrukcyjna czesci stykowej przeka¬ znika silnikowego, natomiast fig. 2 — chara¬ kterystyke momentów obrotowych zarówno urzadzen znanych, jak i przekaznika silniko¬ wego wedlug wynalazku oraz krzywa jego momentów w zaleznosci od kata obrotu.Znana funkcja silnika przekaznikowego jest okreslona charakterystyka momentów, której idealny przebieg jest przedstawiony na fig. 2 w postaci krzywej 23. Najczesciej stosowane przy tym czesci konstrukcyjne, jak sprezyny i ciezary na dzwigniach, wykazuja charakte¬ rystyki kosinusoidalne i liniowe, rózniace sie bardzo znacznie od ksztaltu idealnego.Za pomoca ciezarów, zastosowanych w naj¬ bardziej uzywanej konstrukcji, otrzymuje sie charakterystyke, która przedstawia na fig. 2 krzywa 26. W przypadku przekaznika silniko¬ wego wedlug wynalazku otrzymuje sie chara¬ kterystyke 29 na tej samej fig. 2. Linie, ozna¬ czone na fig. 2 liczbami 21, 24 i 27, oznaczaja dla odpowiednich krzywych wartosci znamio¬ nowe przyciagania przekaznika silnikowego, natomiast linie oznaczone liczbami 22, 25 i 28 przedstawiaja odpowiednie wartosci znamio¬ nowe zwalniania przekaznika silnikowego. Na rysunku widac wyraznie, ze rozpietosc granic napiec przyciagania i zwalniania przekaznika silnikowego przy idealnym ksztalcie jest naj¬ mniejsza. Poza tym z fig. 2 mozna wywniosko¬ wac, ze przy wszystkich odcinkach krzywej 26, lezacych powyzej linii 21 albo ponizej linii 22 nie odbywaja sie zadne ruchy obrotowe prze¬ kaznika silnikowego. Zdarza sie to zwlaszcza wtedy, gdy napiecia przyciagania lub zwalnia¬ nia przekaznika silnkowego, przynalezne krzy¬ wej 26, ulegaja wahaniom. Krzywa idealna po¬ zwala stwierdzic, ze zatrzymanie przekaznika silnikowego nie nastapi przy zadnej wartosci napiecia. Przekaznik silnikowy o charaktery¬ styce 26 wedlug fig. 2 stanalby np. przy napie¬ ciu 8 V w punkcie 20, tzn. przy okolo 35°. Gdy w takim powozeniu katowym nastapila juz zmiana styków, to spowodowaloby to przewaz¬ nie stan niebezpieczenstwa w technice sygnali¬ zacji kolejowej.Wedlug wynalazku otrzymuje sie charakte¬ rystyke momentów obrotowych, przedstawiona na fig. 2 za pomoca krzywej 23. Osiaga sie to w sposób ponizej podany.Na wale znanego silnika dwufazowego 13 jest zamocowana tarcza krzywkowa 2, której brzeg jest wypukly. Na ten wypukly brzeg krzywki 2 naciska w kierunku w przyblizeniu promieniowym ciezar 7, który podczas ruchu tarczy krzywkowej po niej sie toczy. W ten sposób mozna w kazdym polozeniu katowym na wale 1 wytwarzac dajace sie dokladnie okre¬ slic momenty obrotowe, wskutek czego mo¬ menty obrotowe, wywierane na tarcze 8 przez sprezyny stykowe 9, sa kompensowane lub zmieniane odpowiednio do kazdej pozadanej innej charakterystyki momentu. Tarcza 8 pod¬ trzymujaca styki, nazywana w dalszym ciagu krótko tarcza stykowa, obraca sie na wale sil¬ nika, nie bedac z nim sprzezona lub na wlas¬ nej osi. W obu przypadkach odbywa sie prze-: noszenie momentów tarczy krzywkowej 2 na - 2 -tarcze stykowa\ 8 lub odwrotnie za pomoca dzwigni dwuramiennej 5, osadzonej w stalym punkcie 4 lub za pomoca kól zebatych. Dzwig¬ nia dwuramienna 5 lub kola zebate przenosza za pomoca zbieraka 3 tarczy krzywkowej 2 i trzpienia 6 tarczy stykowej 8 momenty tak, iz potrzebna sila stykowa juz przy nieznacznym wychyleniu tarczy stykowej 8 pod wplywem malej sily silnika lub ciezaru jest wywierana przy wiekszym wychyleniu wirnika silnika lub tarczy krzywkowej. Wielkosc momentu obro¬ towego silnika lub tez sily wytworzonej za pomoca sprezyny, zalezy wówczas tylko od przezwyciezanego tarcia elementów kon¬ strukcyjnych lub od pozadanej charakterysty¬ ki momentów. Niezrównowazenie tarczy krzyw¬ kowej stanowi juz czesc obciazenia i moze byc jeszcze swiadomie zwiekszone, dzieki czemu otrzymuje sie korzystna konstrukcje przyrza¬ du. W innej odmianie przekaznika silnikowe¬ go wedlug wynalazku rózne elementy kon¬ strukcyjne nie wykazujace momentów (zrów¬ nowazone), jak wieloznaczeniowe przeslony ko¬ lorów, ryglujace tarcze krzywkowe itd., pola¬ czone na stale lub za pomoca dzwigni lub in¬ nego urzadzenia przenoszenia z walem silnika sa nastawiane bez uzycia znaczniejszego do¬ datkowego momentu obrotowego silnika we¬ dlug kazdej zadanej charakterystyki momsntu.Sprezyny stykowe umieszczone na tarczy sty¬ kowej najlepiej wzdluz luku kola stanowia tyl¬ ko styki zwierajace, tak iz do ruchomych cze¬ sci nie potrzeba doprowadzac jakichkolwiek polaczen przewodzacych. Sprezyny przeciw- stykowe 10 przewodzace prad sa rozmieszczo¬ ne z izolowana obsada stykowa 11 promienio¬ wo na oslonie silnika, a na swym bezstyko- wym koncu 12 sa wykonane w ksztalcie ostrzy.Równiez i w tym przypadku wewnatrz prze¬ kaznika . silnikowego nie ma zadnych polaczen drutowych od sprezynek stykowych do ich za¬ cisków przylaczeniowych. PL