Wynalazek niniejszy dotyczy przyrza¬ du do wydzielania) ziaren pewnego rodzaju z mieszaniny celem oddzielenia pewnego okreslonego gatunku ziarna od pozostalych skladników mieszaniny, a w szczególnosci od ziaren innego rodzaju.Proponowano juz sortowanie mieszani¬ ny ziaren zapomoca kieszeni lub komórek umieszczonych na ruchomych tarczach, za¬ nurzajacych sie w mieszaninie ziarna lub na srubie Archimedesa i wylawiajacych z mieszaniny okreslone ziarna z pozostawie¬ niem ziarna innego gatunku, by ziarna wy¬ lowione skierowac do urzadzenia, które je z maszyny wyrzuca nazewnatrz.Tryjer do ziarna wedlug wynalazku wyróznia sie w swej istocie tern, ze komór¬ ki czynne czesci nosnej maszyny skladaja sie z tarcz w postaci stozka malego osa¬ dzonych zewnetrznie lub wewnetrznie w ruchomym bebnie tak, ze w przekroju po¬ dluznym tworza powierzchnie o krawedzi u- zebionej w ksztalcie pily- Podobne urza¬ dzenie wykazuje, w porównaniu z tryjera¬ mi znanemi, ze komórki mieszczace sie na powierzchni bocznej bebna ruchomego lub na tarczach w ksztalcie pierscieni ustawio¬ nych na pewnej odleglosci od siebie, te wyzszosc, ze powierzchnie robocze sortu¬ jace sa znacznie wieksze tak, iz w tej sa¬ mej objetosci wykazuja wieksza wydaj¬ nosc. Poniewaz ponadto powierzchnie ro¬ bocze sa nachylone wzgledem osi, ziarna latwiej przeto wpadaja do powyzszych ko¬ mórek, co poteguje jeszcze sprawnosc ma¬ szyny-Inne szczególy niniejszego wynalazku dotycza przewaznie uksztaltowania stozko¬ wych tarcz, jako srodka do wyladowania nazewnatrz (usuniecia) ziaren mieszaniny, które uwiezly lub pozostaly w mechani¬ zmie, jak to wyjasnia opis dalszy.Rysunek przedstawia tytulem przykla¬ du (Wie formy wykonania wynalazku.Fig. t wyobraza widok boczny maszy¬ ny z tarczami osadzonemi nazewnatrz z plaszczem zewnetrznym czesciowo usunie¬ tym czesciowo w przekroju, fig. 2—prze¬ krój pionowy podlug linji A—B—C—D na fig. lf fig. 3—w skali mniejszej i przekroju sciete tarcze stozkowe, fig. 4—widok tarczy stozkowej zaopatrzonej w komórki, fig. 5— w skali wiekszej i w widoku zgóry komór¬ ke robocza, fig. 6 i 7—czesciowe przekro¬ je fig. 4 podlug linji E—F i G—H, fig. 8— widok bebna, analogicznie do fig. 1 z tar¬ czami rozmieszczonemi wewnatrz, fig. 9— przekrój pionowy podlug linji /—J na fig. 8, fig. 10—widok czesci przekroju dwóch tarcz zewnetrznych, fig. 11—przekrój po¬ dlug linji M—L na fig. 12 maszyny o tar¬ czach wyposazonych na swych zewnetrz¬ nych i wewnetrznych powierzchniach w ko¬ mórki, fig. 12—przekrój pionowy fig. 11 podlug linji N—O, fig. 13—przekrój po¬ dluzny czesciowy przez tarcze maszyny przedstawionej na fig. 11 i 12 w skali wiekszej, fig. 14—czesciowy przekrój we¬ dlug D—Q na fig. 12, fig. 15 widok boczny korytka slizgowego do wyladowywania ziarna, fig. 16—przekrój podlug R—S ko¬ rytka na fig. 15.W formach wykonania przedstawionych na fig. 1^7 maszyna posiada pozioma lub, jak w danym wypadku, zlekka pochylona ós 1, obracajaca sie w lozyskach 2 i 3 ostoi, dzwigajacej skrzynie 4. Wal / otrzymuje ruch obrotowy od umieszczonego naze¬ wnatrz kola pasowego 5. Na wale 1 umoco¬ wany jest beben 6, zaopatrzony w tarcze stozkowe sortujace, które tworza rodzaj zeber przylegajacych do siebie o przekroju w wpadku danym trójkatnym. Tarcze te moga byc zlozone z poszczególnych wycin¬ ków 8 (fig. 2), oddzielonych od siebie odste- pafhi 9 i umocowanych np. na zewnetrznej powierzchni bebna zapomoca dowolnych srodków, lecz W ten sposób, by mozna je bylo latwo zdejmowac. U podstawy, t. j. wpoblizu zewnetrznego obwodu bebna C sa one zaopatrzone w otwory 10. Swobod¬ ne krawedzie górne tarcz stykaja sie para¬ mi i tworza zewnetrzna ostra krawedz ob¬ wodu. Obustronne zamocowanie krawedzi tarczy mozna uskutecznic w sposób dowol¬ ny. Kazde poszczególne zebro moze sie skladac takze z pojedynczego pierscienia o przekroju w ksztalcie litery V, w jednym kawalku lub z kilku odcinków.Powierzchnie boczne tarcz stozkowych sa zaopatrzone w komórki wytloczone od¬ lane lub tym podobne. Posiadaja one wy¬ miar i forme dopasowane do rodzaju ziar¬ na tak, ze wymiary otworów wejsciowych sa we wszystkich kierunkach prawie jedna¬ kowe (fig. 5).Maszyna jest tak urzadzona, ze zebra 7 zanurzaja sie w mieszaninie, ziarno sypie sie do aparatu rura 12, w kierunku prze¬ ciwnym do obrotu bebna 6. Gdy mieszani¬ na sklada sie naprzyklad z ziaren pszeni¬ cy i owsa, komórki zeber maja taki ksztalt, iz ich otwory przepuszczaja tylko ziarna pszenicy, zas dluzsze ziarna owsa nie moga do nich wchodzic. Wobec tego zebra przy swym ruchu obrotowym i przechodze¬ niu przez mieszanine zabieraja ziarna psze¬ nicy, pozostawiajac ziarna owsa, które wypadaja z bebna przy jego ruchu dalszym jezeli równiez weszly do komórek. Ziarna pszenicy, które weszly do komórek zabiera beben pod dzialaniem sily ciezkosci i sily odsrodkowej przy 13, zostaja wyrzucone nazewnatrz w korytko 14f skad przechodza do leja 15. Ziarna, owsa zostaja wyrzucone nazewnatrz sruba 17 przez otwór nie wska¬ zany na rysunku, dzieki ruchowi ku kon¬ cowi plaszcza bebnowego 4 od zebra do ze- — 2 —brai przez wypychanie ich ukosnie scietemi skrzydelkami 16, wstawionemi poprzecznie w otwory 10 pomiedzy zebrami nachylone- mi do osi bebna.W formie wykonania przedstawionej na fig. 8—10 zebra daszkowe utworzone ze stozkowych tarcz mieszcza sie nie naze¬ wnatrz lecz wewnatrz ruchomego bebna 6.Budowa maszyny zostaje wskutek tego ogromnie uproszczona tak, ze umocowany na stale plaszcz zewnetrzny w tym wypad¬ ku staje sie zbyteczny, poniewaz mieszani¬ na ziarna znajduje sie wewnatrz obracaja¬ cego sie bebna 6. W przedstawionym przy¬ kladzie beben 6 osadzony swobodnie na osi 1 otrzymuje obrót zapomoca pasa 13, obej¬ mujacego zewnetrzny koniec 6a bebna. Sta¬ le scianki czolowe 19 i 20 osadzone na osi bebna zabezpieczaja go od przenikania ku¬ rzu.Sortowana mieszanina ziarna sypie sie korytkiem do wnetrza; bebna 6 przez otwór zasypowy 12 i zapomoca katowników 21, umocowanych na stronie wewnetrznej beb¬ na, zostaje doprowadzona do zeber 7, wy¬ konanych w ten sposób, jak i zdbra 7 na fig. 1—3 przedewszystkiemi wiec sa zlozo¬ ne z wymienionych odcinków, umieszczo¬ nych tak samo gesto jeden obok drugiego; poszczególne odcinki sa wyposazone w ko^ morki, podobnie jak i w pierwszej formie wykonania.Przebieg pracy jest zupelnie taki sam jak i opisany poprzednio. Ziarna, które nie zostaly zabrane, wysypuja sie przez otwór 22 w sciance na koncu bebna.Urzadzenie sortujace, wybierajace ziar¬ na pszenicy, sklada sie z nieruchomego zlobka 23, umocowanego na osi pierscienia¬ mi 24 o krawedzi uzebionej w ksztalcie pi¬ ly. Zeby te wchodza w przestrzen pomie¬ dzy zebrami i chwytaja wypadajace ziarna pszenicy. Zlób posiada lekkie nachylenie celem ulatwienia ruchu ziaren pszenicy w kierunku do wyjscia nazewnatrz. Ustawie¬ nie zlobka w bebnie pod katem mozna re¬ gulowac zapomoca umieszczonej naze¬ wnatrz dzwigni 26, umocowanej na osi 1 i umozliwiajacej wykonanie ustawienia w sposób dowolny. Ziarna pszenicy spadaja- cew zlób 23, zostaja doprowadzane do wy¬ pustu koncowego 27 badzto zapomoca sli¬ maka napedzanego walem zebatym, badz w ten sposób, ze wewnatrz zlobu stalego 23 wisi swobodnie na wale 1 zlób ruchomy 28, obciazony odpowiednia sprezyna i wprawiany w ruch wahadlowy tarcza pal- czasta 29 krzyzulca JO bebna 6.Przesuwanie mieszaniny ziarna z jedne¬ go konca aparatu do drugiego uskutecznia sie zapomoca pochylych lopatek 31, umo¬ cowanych ponizej stalej niecki 23, lub przy pomocy szeregu innych lopatek, osadzo¬ nych na krawedziach zeber, z których prze¬ ciwlegle winny byc odpowiednio nachy¬ lone.W sortowniku wedlug fig. 11 i 12 swo¬ bodne krawedzie górnego pierscienia kaz¬ dego zebra zewnetrznego 7 sa poprzedzie¬ lane odstepami tak, iz na koncach górnych poszczególnych zeber powstaja Waskie przestrzenie pierscieniowe, których prze¬ znaczenie bedzie wyjasnione ponizej. Obie górne powierzchnia róznych pierscieni sa zaopatrzone w komórki, co jest widoczne na fig. 13.Poszczególne ziarna, które ze wzgledu na swoja wielkosc beda mogly wejsc dta ko¬ mórek, zostana zebrane bebnem 6 przy je- go# ruchu obrotowym. Ziarna pochwycone przez komórki, znajdujace sie na zewnetrz¬ nej górnej powierzchni zeber, zostana dzie¬ ki swej masie i dzialajacej na nie sile od¬ srodkowej wyrzucone z aparatu nazewnatrz przez otwór 13. Spadaja one nastepnie w zlób 14 i przechodza w jeden lub kilka le¬ jów ladunkowych 15. Ziarna; zebrane przez komórki z wewnetrznych górnych po¬ wierzchni zeber spadaja nadól z komórek na poczatku ruchu i zostaja skierowane na powierzchnie slizgowe 33 przy 34, poczem — 3 —tak sama dostaja sie do leja wysypowe- Pochyle powierzchnie slizgowe maja ksztalt trójkata '(lig. 14) tak, iz wypelniaja cala wolna przestrzen pomiedzy zebrami, Sa one umocowanie przegubowo przy udzia¬ le sily tarcia do pretów 35, podwieszonych na podluznej beleczce 36 umocowanej w plaszczu bebna i wchodza wewnatrz zeber przez pierscieniowy otwór 32 znaj dujacy sie pomiedzy krawedziami zeber. Fig. 15 po¬ daje sposób umocowania tych pretów 35 do beleczki 36. By powierzchnie slizgowe 33 lub wysypowe wyjac z zeber 7, wystar¬ czy tylko ustawic je w przedluzeniu do podtrzymujacych pretów 35, a nastepnie obrócic te ostatnie o 90°. Wskutek tego po¬ wierzchnie slizgowe 33 ustawiaja sie w plaszczyznach przestrzeni pierscieniowej 32, której szerokosc jest wieksza niz gru¬ bosc pretów tak, iz mozna je bez trudno¬ sci wyjmowac z pierscieni. Jak juz powie¬ dziano poprzednio, mieszanina ziarna po¬ krywa zebra 7, w dolnej czesci plaszcza 4 i przesuwa sie ku zewnetrznej powierzch¬ ni koncowej bebna 6 przy pomocy pochy¬ lych skrzydelek 16, umieszczonych w otwo¬ rach 10 odcinków zebrowych. W miare ru¬ chu bebna mieszanina ziarna ubozeje w wysortbwany gatunek spadajacy w lej 15.Pozostale od sortowania ziarna zostana wyrzucone zewnatrz przez otwór 37 na -przeciwleglym koncu otworu wpustowego 12. Slimak 17 zaklinowany na osi 1, zapew¬ nia opróznienie bebna. PL