PL41381B1 - - Google Patents

Description

A Opublikowano dnia 25 wrzesnia 1958 r.Uczadu Patentowego r-;.:.:^"-:.iozvwspllttl|Ll^iei 1 POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 41381 Marek Kwiek Poznan, Polska Antoni Sliurinski Poznan, Polska Henryk Tasiemski Poznan, Polska Sonometr Patent trwa od dnia 20 grujdnia 1957 r.KI. 42 g, 1/01 Sonometr sluzy do pomiaru cisnienia aku¬ stycznego w zakresie 30—130 db oraz jednocze¬ snie do pomiaru glosnosci w zakresie 30—130 fonów. Sklada -sie on z mikrofonu kondesatoro- wego M oraz ukladu pomiarowego W.D. i V.L., skonstruowanego w ten sposób, ze zaleznie od ustawienia podaje wartosc cisnienia akustycz¬ nego w decybelach albo przeksztalca na drodze elektronowej cisnienie akustyczne wedlug krzy¬ wych czulosci sluchu dajac bezposrednio war¬ tosc glosnosci w fonach. Sonometru uzywac mozna do laboratoryjnych pomiarów natezenia dzwieków, jak równiez do pomiarów halasów przemyslowych w fabrykach.W odróznieniu od istniejacych przyrzadów o tym samym przeznaczeniu, sonometr wedlug wynalazku posiada ponizej podane ulepszenia wraz z odpowiednimi rozwiazaniami konstruk¬ cyjnymi. Zamiast dotychczas stosowanych w so¬ nometrach trzech zakresów pomiarowych, odpo¬ wiadajacych trzem krzywym fonowym, odleg¬ lym o 30 fonów, wprowadzono piec zakresów 1, 2, 3, 4, 5 (30—50, 50—70, 70—90, 90—110, 110—130 fonów), które odpowiadaja pieciu krzy¬ wym fonowym w odstepach co 20 fonów. Te piec krzywych fonowych odpowiada poziomom glosnosci 40, 60, 80, 100, 120 fonów z poprawka na ugiecie glosu wokolo glowy przy sluchaniu dwuusznym. Poniewaz krzywe fonowe znacznie sie miedzy soba róznia, to przyjecie pieciu za¬ kresów pomiarowych w duzym stopniu zwiek¬ sza dokladnosc pomiaru glosnosci w polu aku-stycznym: Pozwala to na scislejsze rozróznienie pomteday halasem s^kdBttiwym i nieszkodli- wym\ gdyz w AJm|prz3fflpaku poziom okolo 85 .^onów moze byfcdo^a^Jie okreslony. "v 'Kazdemu; zakresowi fonowemu odpowiada za¬ kres decybelowy (30—50, 50—70, 70—90, 90—110, 110—130 decybeli), przy czym przelacznik zakre¬ sów decybelowych Pi i przelacznik zakresów fonowych P2 sa osadzone na wspólnej osi, a nie oddzielnie, jak to jest przyjete w dotychczaso¬ wych rozwiazaniach. Przelacznik P3 pozwala na polaczenie woltomierza lampowego V. L. wprost. ze wzmacniaczem dekadowym W.D. (pomiar w decybelach) lub przez siec fonowa B (pomiar w fonach). Sprzezenie sieci fonowej B i atenu- atora decybelowego A wprowadza automatyczna adaptacje przyrzadu na odczytanie pomiaru w decybelach i w fonach oraz wyklucza czeste pomylki czynione przy pomiarach glosnosci.Ulatwia to równiez obsluge przyrzadu, który moze byc obslugiwany nawet przez pracownika o nizszych kwalifikacjach fachowych, np. po¬ zwala uzyc sonometr do kontroli halasów ulicz¬ nych lub komunikacyjnych przez personel wla¬ dzy administracyjnej. Wreszcie stale czasu woltomierza lampowego V.L. sa przelaczane przelacznikiem P4, tak ze mozna uzyskac albo wskazanie wartosci sredniej, albo wartosci szczytowych krótkotrwalych impulsów. Pozwala to na ocene, jak dalece dany halas moze spo¬ wodowac uraz akustyczny. Jako stale czasu, po¬ zwalajace na ocene zawartosci impulsów w ha¬ lasie, wprowadza sie dla wychylenia wskazów¬ ki 1/10, 1/100, 1/1000 sek., a dla powrotu wska¬ zówki poprzez skale celowo zwolnionego — 1 sek.Przelacznik decybelowy P± jest umieszczony za pierwszym stopniem wzmacniacza dekado¬ wego. Dziala on na nastepujacej zasadzie.Pierwsze cztery zakresy czulosci 1, 2, 3, 4 sa przelaczane za pomoca atenuatora A (nie po¬ tencjometru), obciazajacego przedwzmacniacz P.Wyjscie atenujatora jest polaczone z siatka dru¬ giej lampy wzmacniacza dekadowego. Zakres piaty 5 przenosi pelne napiecie z przedwzmac- niacza na pierwsza lampe wzmacniacza deka¬ dowego, wzmacniajaca dokladnie 10 razy. Jest to kompromis pomiedzy zasada przelaczania stopni wzmacniacza a zasada potencjometru wzglednie atenuatora wejsciowego, który daje najmniejszy poziom szumów. Wzmocnienia po¬ szczególnych stopni sa przy tym stabilizowane przez ujemne sprzezenia zwrotne. Siec foriowa B jest umieszczona na wyjsciu wzmacniacza dekadowego, a nie na jego wejsciu jak to jest zwykle przyjete, równiez dlatego, aby zmniej¬ szyc znaczenie szumów wlasnych. Na wysoko- czulych zakresach siec fonowa posiada duzo elementów i jej szumy wlasne odgrywaja duza role, o ile siec ta znajduje sie na wejsciu wzmacniacza.Ze wzgledu na to, ze tego rodzaju przyrzad powinien byc okresowo kalibrowany, wprowa¬ dzono do urzadzenia podwójne gniazdko ekra¬ nowane Gi i G2, które stanowi wyjscie z przed- wzmacniacza mikrofonowego P i zarazem wej¬ scie do wzmacniacza dekadowego W.D. sonome- tru. Gniazdka te pozwalaja bez otwierania aparatu kalibrowac niezaleznie od siebie mikro¬ fon kondensatorowy M oraz wzmacniacz deka¬ dowy W.D. Miedzy gniazdkami umieszczono wylacznik W rozdzielajacy przedwzmacniacz od wzmacniacza dekadowego. Dla powiekszenia uniwersalnosci aparatu, wyjsciowy stopien wzmacniacza dekadowego jest dwukanalowy / i //. Jeden niezalezny kanal / prowadzi do przyrzadu pomiarowego, a drugi kanal // sluzy jako wyjscie wzmacniacza G3, które moze byc uzyte np. jako wyjscie kontrolne do nasluchi¬ wania mierzonych halasów lub przy zastosowa¬ niu sonometrui do transmisji radiowej albo przy zastosowaniu wzmacniacza jako wyjscie wzmac¬ niacza gramofonowego. Obciazenie, a nawet zwarcie tego wyjscia nie wplywa na zmiane od¬ czytu pomiaru. PL

Claims (6)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sonometr do pomiaru natezenia oraz glos¬ nosci pola akustycznego, znamienny tym, ze posiada przelaczniki (Pi i P*) o pieciu zakre¬ sach (1, 2, 3, 4, 5) odpowiadajacych pieciu krzywym fonowym i decybelowym, podwój¬ ne gniazdko (Gi i G2) z wylacznikiem roz¬ dzielajacym (W), dwukanalowe wyjscie wzmacniacza (I, //), atenuator decybelowy (A), siec fonowa (B), która znajduje sie na wyjsciu tego wzmacniacza, oddzielna stabi¬ lizacje wzmocnienia poszczególnych stopni wzmacniacza oraz woltomierz lampowy (V.L.) o przelaczanej stalej czasu.

2. Sonometr wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze piec zakresów pomiarowych dla cisnienia akustycznego przelacznika (Pi) odpowiada 30^-50, 50—70, 70—90, 90^110, 110—130 decy¬ belom, natomiast piec zakresów pomiaro¬ wych dla pomiaru glosnosci przelacznika (P2) odpowiada 30—50, 50—70, 70—90, 90—110, 110—130 fonom, przy czym wymienione za¬ kresy fonowe odpowiadaja pieciu skorygo¬ wanym krzywym czulosci ucha dla pozio¬ mów 40, 60, 80, 100, 120 fonów z elektrono- - 2 -wym nasladownictwem ugiecia glosu wokolo glowy przy sluchaniu dwuusznym.

3. Sonometr wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przelaczniki zakresów decybelowego (Pi) i fonowego (Pg) s3 osadzone na wspólnej osi, co wyklucza czeste pomylki pomiaru glos¬ nosci.

4. Sonometr wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze wyjscie wzmacniacza dekadowego o sta¬ bilizowanym wzmocnieniu (W.D.) jest dwu¬ kanalowe (I, //), przy czym pierwszy kanal (I) prowadzi do woltomierza lampowego (V.L.), cechowanego w fonach i decybelach, a drugi kanal (II) stanowi wyjscie kontrolne wzmacniacza, a obciazenie lub nawet zwar¬ cie tego wyjscia (G3) nie wplywa na wynik pomiaru.

5. Sonometr wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze atenuator decybelowy (A) jest wlaczony za pierwszym stopniem wzmacniacza deka¬ dowego (W.D.), który wylacza ten stopien dla czterech wyzszych zakresów pomiarowych.

6. Sonometr wedlujg zastrz. 1, znamienny tym, ze jego woltomierz lampowy (V.L.) posiada przelaczanie stalych czasu na czasy 1/10, 1/100, 1/1000 sek. na pelne wychylenie za po¬ moca przelacznika (P4) oraz zwolniony po¬ wrót wskazówki (rzedu na 1 sek. na przej¬ scie przez skale) dla oceny zawartosci im¬ pulsów w mierzonym halasie. Marek Kwiek Antoni Sliwinski Henryk Tasiemski PL