Przy piastach dla wolnego biegu z ha¬ mulcem, dzialajacym przy wstecznym ru¬ chu pedalu, przenosi sie, wedlug dotych¬ czas uzywanej konstrukcji, moment hamo¬ wania tylko po jednej stronie oski na rame zapomoca wzglednie dlugiej dzwigni, któ¬ ra musi byc przymocowana do niej zapo¬ moca osobnego, specjalnego urzadzenia.Tym sposobem obciaza sie rame jednostron¬ nie powazna sila tak, ze cala rama podlega czesto zgieciu przy gwaltownem hamowa¬ niu.Urzadzenie tego rodzaju posiada je¬ szcze te wade, ze w razie koniecznosci na¬ piecia czyli usztywnienia lancucha trzeba stale odkrecac dzwignie.Powyzsze niedogodnosci usuwa piasta dla wolnego biegu, stanowiaca istote ni¬ niejszego wynalazku.Moment hamowania przenosi sie bo¬ wiem w niej równomiernie na oba konce oski i stad na rame tak, ze moment zosta¬ je równomiernie rozdzielony na dwa miej¬ sca ramy, obciazajac kazde miejsce tylko polowa calej sily. Wobec tego, dzwignia przenosna moze byc krótka. Wykonuje sie ja w ksztalcie dwóch tarczy, osadzonych zapomoca czworokatnego otworu na czwo¬ rograniasto obrobionych miejscach kazde¬ go konca oski i wystajacych wygieciami poza widelki ramy. Równoczesnie mozna zastosowac te tarcze do napinania lancu¬ cha, zaopatrujac ja do tego celu w sworzen.Tym sposobem mozna cale kolo nasunacna widelki ramy oraz wyprostowac wzgled¬ nie usztywnic lancuch, nie uzywajac osob¬ nego polaczenia piasty z dzwignia hamul¬ cowa.Oprócz tego, w mysl wynalazku, po¬ chwa, na której osadzono czesc krazków ha¬ mulcowych, nie jest umocowana na osce na * stale, lecz juchonao. Z tej przyczyny mo¬ ze eie pocila" przy odhamowaniu obracac wraz z krazkiem^ na niej osadzonym, wspólnie z innemi krazkami, a tern samem razem z piasta, jezeli krazki niedostatecz¬ nie odlaczyly sie od siebie. Tarcie miedzy krazkami jest wskutek tego wykluczone, tylko przy hamowaniu wsuwa sie tulejka sprzeglowa w tarcze sprzeglowa, umie¬ szczona na pochwie, i przytrzymuje ja, wy¬ wolujac równoczesnie scisniecie krazków.Na drugim koncu pochwy osadzona jest równiez tarcza sprzeglowa, opierajaca sie o odpowiedni stozek sprzeglowy stalego stozka lozyska kulkowego oski. Poniewaz pochwa sprzega sie z dwóch stron z cze¬ sciami stalemi, przypada na stozek kulko¬ wy tylko polowa momentu hamowania.Dlatego tez osobna dzwignia dla tego stoz¬ ka jest zbyteczna.Na zalaczonym rysunku przedstawiono przyklad wykonania piasty dla wolnego biegu: na fig. 1 w przekroju podluznym, na fig. 2 natomiast rzut boczny przyrzadu do napinania lancucha.Na osce 1 siedza — jak zwykle — dwa stozki 2 i 3 dla lozysk kulkowych piasty 4.Wewnatrz piasty osadzony jest w znany sposób zabierak dla wolnego biegu, prze¬ puszczony przez pochwe 6, dzwigajaca kólko lancuchowe zapomoca slimaka 7.Na srodku oski 1 umieszczono tarcze 8, zaopatrzona w podwójny stozek 9. Tar¬ cza ta z powodu czworogranu 10 moze sie na osce 1 przesuwac, lecz nie moze sie na niej obracac. Po jednej stronie styka sie z podwójnym stozkiem 9 zabierak 5, po drugiej natomiast odpowiedni stozek ostat¬ niej tarczy hamulcowej 11.Na koncach oski przewidziano w dwóch miejscach czworograny 12 i 13, na których osadzone sa tarcze 14 i 15. Wygiecia ich 16 i 17 zachodza nad, wzglednie pod widel¬ ki 18 i 19 ramy. Na kazdej tarczy 14 i 15 siedzi sworzen 20 do utrzymywania lan¬ cucha, zaopatrzony na koncu w nakretke 21, opierajaca sie w znany sposób o konce widelek zapomoca podkladki 22.Podczas hamowania przez wsteczny ruch pedalu, przesuwa sie zabierak 5 na lewo, a srodek jego wchodzi w stozek we¬ wnetrzny tarczy 8, przesuwajac ja takze na lewo i przyciskajac jej srodek do ostat¬ niej tarczy hamulcowej 11. Tak powstaje hamowanie, a moment tegoz przenosi sie przez czworogran 10 na oske 1, a z jej kon¬ ców równiez przez czworogran czesci 12 i 13, tarcze 14 i 15 wraz z zagieciami 16 i 17 na rame.Przez rozdzielenie momentu hamowania na dwa miejsca ramy osiaga sie mniejsze jej natezanie, tak ze mozna tarcze przeno¬ sne wykonac w mniejszych rozmiarach, a dzwignia przenosna zostaje calkowicie u- sunieta. Kolo moze byc nasuniete na wi¬ delki ramy, a lancuch naprezony bez ko¬ niecznosci zastosowania osobnego przymo¬ cowania zestawu przenoszacego moment hamowania.Hamulec krazkowy jest poza tern tak u- rzadzony, ze tarcze hamulcowe 23 nie sie¬ dza bezposrednio na osce 1, lecz na po¬ chwie 24, obracajacej sie na niej.Przy odhamowaniu moze pochwa 24 ob¬ racac sie wraz z krazkiem, jezeli sie one nie rozluznily w dostatecznym stopniu.Tym sposobem nie tra sie krazki o oske nietylko przy wolnym biegu, lecz takze podczas normalnej jazdy, gdyz moga sie obracac na osce wraz z pochwa. Ruchy pochwy sa przytem zupelnie swobodne i pochwa zatrzymuje sie w biegu lub obraca zaleznie od tego, czy tarcie miedzy nia a oska jest wieksze niz miedzy nia a kraz¬ kami. — 2 —Wywoluje sie wiec za kazdym razem stan, odpowiadajacy najmniejszemu tarciu oraz spotrzebowaniu sily, smaru i zuzyciu sie czesci.Pod pewnemi warunkami mozna umie¬ scic pochwe 24 takze na lozyskach kulko¬ wych oski, celem jeszcze wiekszego zmniej¬ szenia tarcia. Stozek podwójny 9 moze byc na odpowiednich powierzchniach zaopa¬ trzony w zaciecia zazebiajace sie z odpo- wiedniem uzebieniem czesci 5 i 11. PL