Opublikowano dnia 18 pazdziernia 1958 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 41115 KI. 21 a\ 71 Inz. Czeslaw Kalisiak Zyrardów, Polska Urzadzenie do kontroli technicznej programu radiowego Patent trwa od dnia 24 stycznia 1957 r.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie po¬ zwalajace na wyczerpujaca i objflfctywna kon¬ trole techniczna programu radio^Ho, w czasie jego przebiegu, miedzy punktem przyjecia (np. mikrofon, kabel) a punktem koncowym lub punktami posrednimi.Stosowana dotychczas sluchowa kontrola wewnatrz komórek eksploatujacych urzadzenia radiofonicznego, realizowana w stosunkowo waskim zakresie, nie pozwala na dokladne okreslenie miejsca i rodzaju usterki oraz nie daje zadnej mozliwosci bezspornego jej udoku¬ mentowania, a tym bardziej jakiejkolwiek obiektywnej analizy.Dla kontroli technicznej programu radiowego mozna nagrywac ca*y program z kilku punktów toru na osobnych tasmach lub tasmie parosciez- kowej, ale ten sposób wymaga pózniejszego dlugotrwalego ^powtórnego przesluchania nagran i ewentualnego uciazliwego przepisywania zna¬ lezionych usterek.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia iprze- prowadzenie identyfikacji usterki i lokalizacje miejsca, w którym ona powstala, oraz udoku¬ mentowanie usterek przez zapis z opóznieniem na tasmie magnetofonowej.Dotychczas, przy Uzyciu magnetofonu (nor¬ malnego) mozna bylo ewentualnie zapisac na tasmie magnetofonowej tylko koncowa czesc dluzszej co najmniej parosekundowej usterki, gdy tymczasem za pomoca urzadzenia wedlug wynalazku nawet bardzo krótko trwajaca zau¬ wazona usterka moze byc zidentyfikowana i zlo¬ kalizowana. Zaleznie od liczby zastosowanych magnetofonów zapisujacych (z zamknietymi obiegami tasmy), zapis z opóznieniem moze sie odbywac w dowolnej liczbie punktów ¦ toru elektroakustycznego. Na fig. 1 podano przykla¬ dowo uzycie dwóch magnetofonów zapisujacych.W urzadzeniu wedlug. wynalazku zanotowane usterki moga byc przepisane na tasme magne¬ tofonu przepisujacego (normalnego), co daje mozliwosc przesluchiwania fragmentów audycji z usterka, kolejno z poszczególnych punktów to¬ ru elektroakustycznego.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia pel¬ na kontrole calego toru elektroakustycznego (lacza, tory rozglosni i radiostacji). Stosowanie tego rodzaju kontroli na wyzszym szczeblu pozwala na ocene stanu urzadzen technicznych w poszczególnych odcinkach toru, przyczynia sie do podniesienia dyscypliny sluzby technicz¬ nej i racjonalnego premiowania za prace, co w wyniku wplywa dodatnio na jakosc emisji programu radiowego.W szczególnosci urzadzenie wedlug wynalaz¬ ku umozliwia stwierdzenie: nieprzewidzianych przerw w nadawaniu malej i wielkiej czestotli¬ wosci, zmian poziomu nadawania, zmian mocy wypromieniowanej, zwiekszenia ponad obowia¬ zujace normy znieksztalcen Unijnych i nielinij- nych, szumów i zaklócen na odpowiednich od¬ cinkach toru.Urzadzenie wedlug wynalazku jest uwidocz¬ nione na rysunku, na' którym fig. 1 przedsta¬ wia schemat calego urzadzenia, fig. 2 — widok konsolety, fig. 3 — tablice sygnalizacyjno-kon- trolna i fig. 4 — pole gniazdkowe.Urzadzenie wedlug wynalazku ma postac sto¬ lu kontrolnego zawierajacego konsolete, tablice sygnalizacyjno-kontrolna, pole gniazdkowe, ko¬ mutator, magnetofony i mikrofon. Konsoleta jest urzadzeniem umozliwiajacym polaczenie od¬ powiednich punktów toru elektroakustycznego z urzadzeniami kontrolnymi, magnetofonami za¬ pisujacymi, magnetofonem przepisujacym, oraz pozwalajacym na wlaczenie mikrofonu.Usterki, rejestrowane przez magnetofony za¬ pisujace o róznych dlugosciach tasmy magneto¬ fonowej, moga byc przepisywane na tasme magnetofonu przepisujacego przy korzystaniu z dwóch kanalów ,1 i II (fig. 1).Kanal I umozliwia kontrole i nagrywanie na tasmie magnetofonu zapisujacego 23 audycji z anteny odbiornika miejscowego 24, z anteny odbiornika zdalnego 25 oraz na wejsciu 26 do radiostacji.Kanal II umozliwia kontrole i nagrywanie na tasmie magnetofonu zapisujacego 27 audycji na wyjsciu 28 z rozglosni i na wejsciu 29 do roz¬ glosni.Dla umozliwienia kontroli bezposredniej lub po mikserze 30, za pomoca wskaznika PI, sluzy przelacznik 31. Wlaczenie odpowiedniego przy¬ rzadu pomiarowego z równoczesnym wylacze¬ niem wskaznika PI umozliwia gniazdo tele¬ techniczne 11.Dla umozliwienia kontroli za pomoca wskaz¬ nika P2 (bezposredniej lub po mikserze 32) slu¬ zy przelacznik 33. Wlaczenie odpowiedniego przyrzadu pomiarowego z równoczesnym wy¬ laczeniem wskaznika P2 umozliwia gniazdo te¬ letechniczne 10.Polaczenia dokonywane sa za pomoca prze¬ laczników konsolety (fig. 2): 34, 35, 36, 37, 38, 39a i 39b, 40, 41 i 42. Przelaczniki te spelniaja ponizej podane zadania.Przelacznik 35 zalacza do kanalu I zaciski wyjsciowe odbiornika miejscowego 24, zaciski wyjsciowe linii z radiostacji 2$ oraz oporniki dopasowujace, a takze powoduje odpowiednie zapalenie lampek sygnalizacyjnych al i a3, a2 i a4.Przelacznik 34 zalacza do kanalu II zaciski wyjsciowe linii z rozglosni 28, zaciski wyjscio¬ we linii miedzymiastowej 29, oraz oporniki do¬ pasowujace, a takze powoduje odpowiednio za¬ palenie lampek sygnalizacyjnych bl, b3, b2 i b4.Przelacznik 36 umozliwia zalaczenie do kana¬ lu zacisków wyjsciowych odbiornika zdalnego 25 z wylaczeniem odbiornika miejscowego 24 lub linii z radiostacji 26, opornika dopasowujacego oraz powoduje odpowiednio zapalenie lampek sygnalizacyjnych c i cl i zgaszenie ewentualnie wlaczonych przez przelaczniki 35 lampek sygna¬ lizacyjnych al i a3 lub a2 i a4. % Przelacznik 37 pozwala na przylaczenie sto¬ jaka 50 z przyrzadami pomiarowymi do kana¬ lu I, kanalu II lub na zakonczenie odcinków kontrolowanego toru (zaleznie od polozenia ko-* mutatora 43) oraz powoduje odpowiednie zapa¬ lenie lampek sygnalizacyjnych m lub l.Przelacznikr?|8 sluzy do przylaczenia glosni¬ ka 49 w obudowie do kanalu I lub kanalu II dla umozliwienia kontroli audycji przed zapi¬ sem na jednym, a nastepnie na drugim magneto¬ fonie zapisujacym, pozwala on na przylaczenie wyzej wymienionego glosnika na zakonczenie jednego z wybranych — za pomoca komutato¬ ra— odcinków kontrolowanego toru oraz powo¬ duje zapalenie lampek sygnalizacyjnych l lub k i ewentualnie odpowiednich lampek sygnaliza¬ cyjnych bialych na tablicy sygnalizacyjno-kon- trolnej (fig. 3).Przelacznik sprzezony 39a i 39b daje mozli¬ wosc wylaczenia jednego z magnetofonów zapi¬ sujacych 23 lub 27, dzieki czemu mozna zapisy¬ wac bez opóznienia audycje na tasmie magne¬ tofonu (normalnego) bezposrednio z jednego z kanalów, oraz powoduje odpowiednio zapa¬ lenie lampek sygnalizacyjnych d lub e.Przelacznik 40 sluzy do przylaczania glosni¬ ka 49 w obudowie na wyjsciu magnetofonów zapisujacych, wskutek czego mozliwe jest po- - 2wtórne uslyszenie tego samego fragmentu au¬ dycji z tasmy jednego a nastepnie drugiego magnetofonu. Kontrola ta moze byc wykorzy¬ stana przed i ewentualnie w czasie wlaczania i przepisywania usterki na tasme magnetofono¬ wa magnetofonu przepisujacego najpierw z jed¬ nego, a nastepnie z drugiego magnetofonu zapi¬ sujacego, lub na zakonczenie badanego odcinka toru zaleznie od polozenia przelacznika 38 i ewentualnie komutatora 43, powoduje albo za¬ palenie lampek sygnalizacyjnych i lub j przy równoczesnym zgaszeniu ewentualnie wlaczonej lampki sygnalizacyjnej przelacznika 38 lub od¬ powiedniej lampki sygnalizacyjnej (bialej) tabli¬ cy sygnalizacyjno-kontrolnej (fig. 3), albo tylko zapalenie odpowiednich lampek sygnalizacyj¬ nych bialych na wyzej wymienianej tablicy.Przelacznik 41 umozliwia kolejne przepisy¬ wanie tej samej usterki z kanalów na tasme magnetofonu przepisujacego oraz powoduje za¬ palenie lampek sygnalizacyjnych f lub g.Przelacznik 42 sluzy do zalaczania na wej¬ sciu magnetofonu (normalnego) kanalów lub wzmacniacza mikrofonowego (przy czym nastepu¬ je zapalenie zóltej lampki sygnalizacyjnej h).W celu szybkiego zorientowania sie do któ¬ rego kanalu sa przylaczone elementy urzadze¬ nia kontrolnego zastosowana jest na plycie czo¬ lowej konsolety dwukolorowa sygnalizacja swietlna (swiatla: czerwone i zielone).Tablica sygnalizacyjno-kontrolna (fig. 3) jest zaopatrzona we wskazniki poziomu modulacji: P7, P6, P5, P4 i P3 oraz schematy: toru elektro¬ akustycznego (linia miedzymiastowa 29, rozglos¬ nia 28, linia z radiostacji 26, odbiornik miejsco¬ wy 24 lub zdalny 25) i kanalów modulacyjnych (kanal I i kanal II) z lampkami sygnalizacyj¬ nymi bialymi: 55, 56, a5, a6 i c2, czerwonymi: a4, a3 i cl, zielonymi: 54 i 53, w celu umozli¬ wienia kontrolujacemu szybkiej lokalizacji zau¬ wazonej usterki oraz wskazania, do którego punktu toru w danej chwili sa wlaczone pod¬ zespoly urzadzenia kontrolnego.Pole gniazdkowe (fig. 4) umozliwia przede wszystkim kontrole wejscia i wyjscia poszcze¬ gólnych elementów urzadzenia, oraz — po skro- sowaniu gniazda 6 z gniazdem 9 i gniazda 7 z gniazdem 8 — nagrywania audycji z linii mie¬ dzymiastowej lub z rozglosni na magnetofonie zapisujacym 23, natomiast z odbiornika miejsco¬ wego lub zdalnego ewentualnie z linii radio¬ stacji na magnetofonie zapisujacym 27.Pole gniazdkowe zawiera 20 gniazd 1—9 i 12—22 oraz 14 gniazd do nich równoleglych.Komutator 43 stanowi urzadzenie utriozliwia- jace przylaczenie glosnika w obudowie i. przy¬ rzadów stojaka pomiarowego na zakonczenie badanych odcinków toru elektroakustycznego z Odpowiednim sygnalizowaniem powyzszego za pomoca lampek sygnalizacyjnych bialych na tablicy sygnalizacyjno-kontrolnej (fig. 3).Magnetofon zapisujacy 23 (z zamknietym obie¬ giem tasmy) sluzy do zapisywania ciaglego na tasmie bez konca kontrolowanego programu z jednego kanalu, a po pewnym czasie do od¬ twarzania i kasowania.Magnetofon zapisujacy 27 (z zamknietym obie¬ giem tasmy) sluzy do zapisywania ciaglego na tasmie bez konca kontrolowanego programu z drugiego kanalu, odtwarzania po czasie dluz¬ szym niz z magnetofonu 23 i kasowania.Magnetofon przepisujacy (normalny) 44 sluzy do przepisywania tego samego wycinka audycji zawierajacej usterki techniczne najpierw z jed¬ nego, a nastepnie z drugiego magnetofonu za¬ pisujacego (z zamknietym obiegiem tasmy) ewentualnie do zapisywania bezposredniego au¬ dycji, zapisywania zapowiedzi dokladnego cza¬ su zauwazonej usterki, uwag itp., odtwarzania zapisanych uwag i usterek.Mikrofon 45 ze wzmacniaczem 46 umozliwia nagranie zapowiedzi, uwag itp.Regulator glosnosci 47 z przylaczonym (na zewnatrz stolu kontrolnego), wzmacniaczem 48 i glosnikiem 49 w obudowie daja mozliwosc przeprowadzania nasluchu przy -odpowiednim natezeniu dzwieków.Stojak 50 z, przyrzadami pomiarowymi i od¬ biornikiem pomiarowo-kontrolnym umozliwia nastepujace czynnosci: a) kontrole (pomiar) poziomu szumów, róznych zaklócen, znieksztalcen, wartosci szczytowych itp. — na wejsciu do rozglosni 29, na wyjsciu z rozglosni 28, oraz na wejsciu do radiostacji 26, b) kontrole (pomiar) poziomu szumów, róznych zaklócen, znieksztalcen, glebokosci modulacji oraz zmian mocy wypromieniowanej itp. — z an¬ teny odbiornika miejscowego 24.Odbiornik zdalny 25 umozliwia kontrole (z an¬ teny) odbiornika umieszczonego w duzej odleg¬ losci od miejsca prowadzonej kontroli, a to ze wzgledu na mozliwosc wystepowania lokalnych zaklócen (przemyslowych, atmosferycznych itp.) podczas odbioru programu radiowego (z ante¬ ny) odbiornika miejscowego 24.Dzieki powyzszemu ukladowi mozna wychwy¬ tywac z nadawanych audycji wszystkie chocby najkrócej trwajace usterki- i spowodowac za- - 3. —pisanie ich przebiegu przez okreslone punkty kontrolne, co pozwala na pózniejsza gruntowna analize otrzymanej w ten sposób dokumentacji.Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala rów¬ niez na normalne wlaczanie odpowiednich przy¬ rzadów kontrolnych i pomiarowych na okreslo¬ ne punkty kontrolne, co czesto umozliwia szyb¬ kie usuniecie usterki. PL