2 BIBLIOTEKA] U.P. PRL J Opublikowano dnia 10 lutego 1959 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 41109 Fabryka Automatów Tokarskich *) Przedsiebiorstwo Panstwowe Bydgoszcz, Polska ktZr/Jt Mechanfzm do dokladnego toczenia przedmiotów o kitka srednicach za pomocq tego samego nola na wzdluznych automatach tokarskich Patent trwa od,dnia 25 marca 1957 r.Przedmiotem wynalazku jest mechanizm, umozliwiajacy toczenie z duza dokladnoscia kil¬ ku srednic za pomoca jednego i tego samego noza na wzdluznych automatach tokarskich, przy wylaczonym dzialaniu krzywki sterujacej.Toczenie z duza dokladnoscia na wzdluz¬ nych automatach tokarskich uzyskuje sie do¬ tychczas tylko wówczas, gdy polozenie noza wzgledem toczonego materialu jest ustalane dzialaniem silnej sprezyny, dociskajacej su- port noza do nastawnego, lecz w czasie toczenia nieruchomego oporu. W czasie tego elementu cyklu produkcyjnego automatu, krzywka ste¬ rujaca suportem jest wylaczona i nie dziala podczas okresu toczenia, a palec slizgowy, osa¬ dzony w koncu wychylnego ramienia suportu *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa inz. Juliusz Podgórski i inz. Witold Borkowski. noza, nie dotyka powierzchni krzywki. Rozwia¬ zanie takie jest wystarczajace, gdy na czesci obrabianej trzeba toczyc z duza dokladnoscia tylko jedna srednice. Gdy natomiast przedmiot obrabiany ma posiadac kilka srednic o wymaga¬ nej duzej dokladnosci ich wymiarów, to pozo¬ stale (poza pierwsza) srednice toczenia uzys¬ kuje sie przez stosowanie krzywek, które oprócz tego, ze wlaczaja dla toczenia kazdej srednicy inny nóz, sluza równoczesnie jako opór slizgowy; wówczas na niedokladnosc obróbki tych dalszych srednic wywieraja swój wplyw bledy wykonania powierzchni slizgowych krzywek, jak równiez niedokladnosci osadze¬ nia krzywki na wale rozrzadczym oraz luzy samego walu.W celu uzyskania mozliwie dokladnego to¬ czenia za pomoca tego samego noza wiecej, ani¬ zeli jednej tylko srednicy, stosuje sie dla su¬ portu nozowego w mysl wynalazku, dodatkowyopór przestawiany dzialariiehi krzywki roz- rzadczej tak, ze podczas toczenia sama krzyw¬ ka niema wplywu na dokladnosc ustawienia noza.Mechanizm wedlug wynalazku przedstawio¬ no przykladowo na zalaczonym rysunku.Nóz 1 osadzony w imaku nozowym suportu w ksztalcie dwuramiennej wahliwej dzwigni 3 toczy przedmiot, gdy wkret nastawczy 2 przy¬ ciskany jest do stalego oporu 4 pod wplywem dzialania silnej sprezyny 6; w tym czasie pa¬ lec slizgowy 5 nie dotyka powierzchni krzywki sterujacej 7 -osadzonej na walku rozrzadczym 8 automatu.W celu uzyskania tak samo dokladnych ob- toczen drugiej, trzeciej i dalszych srednic na¬ lezy w mysl wynalazku zastosowac dodatko¬ we opory, które zajmowaly zawsze to samo polozenie tak, jak opór 4 i ustawialy nóz do toczenia innych srednic w odpowiednio usta¬ lonych okresach cyklu roboczego automatu przy wylaczonym dzialaniu krzywki.Wedlug wynalazku cel ten osiaga sie przez osadzenie na stalej czesc; automatu, np. na stalym ramieniu 9, oporu 10, o-który opiera sie sruba nastawna 11. W mysl wynalazku opór 10 osadzony jest obrotowo na ramieniu 9 i to w ten sposób, aby nie przeszkadzal przy obtacza- niu pierwszej srednicy, gdy sruba 2 styka sie wówczas z oporem stalym 4, przy czym dodat¬ kowy" opór 10 dzieki obrotowemu osadzeniu umozliwia i inne wychylenia dzwigni 3 ograni¬ czane srubami nastawczymi IV itd., które, opierajac sie o onór 10, umozliwiaja uzyskanie takich wychylen ramienia dzwigni, iz nóz 1 toczy tyle rozmaitych srednic, ile w ramieniu tej wychylriej dzwigni znajduje sie nastaw¬ czyeh srub 11, IV itd. Przestawny opór 10 jest osadzony na stale na waleczku 12, którego obrót we wlasciwe polozenie powoduje kolek 13, sterowany dodatkowa krzywka V i docis¬ kany do niej sprezyna 14. W zaleznosci od ksztaltu krzywki V przestawny opór 10 przyjac moze polozenie a, b lub c. W polozeniu a opór 10 jest nieczynny i nóz 1 toczy przedmiot na srednice warunkowana stalym oporem 4 i polo¬ zeniem sruby nastawczej 2. Gdy toczenie tej srednicy w przewidzianym okresie cyklu robo¬ czego automatu zostanie zakonczone, opór prze¬ stawny 10, pokonujac dzialanie sprezyny 14, zajmuje na skutek dzialania krzywki 7* polo¬ zenie b, przez co dzwignia 3 wraz z nozem 1 przyjmuja nowe polozenie, ustalone nastaw¬ na sruba 11, toczac druga srednice przy wyla¬ czonej krzywce 7. Po ukonczeniu toczenia dru¬ giej srednicy krzywka V powoduje przesunie¬ cie przestawnego oporu 10 w polozenie c, przez co dzwignia 3 i nóz 1 zajmuje nowe polozenie, wyznaczone nastawieniem sruby IV, znów przy wylaczonej krzywce 7. Gdy toczenie tej trzeciej srednicy zostaje zakonczone, to krzywka V przy wspóldzialaniu sprezyny 14 powoduje przesta¬ wienie oporu 10 z powrotem w polozenie a i znów moze nastapic nowy cykl roboczy no¬ za 1.Dzieki zaopatrzeniu automatu w mechanizm wedlug wynalazku jeden i ten sam nóz moze do¬ kladnie toczyc kilka srednic przy kilkakrot¬ nym wylaczeniu dzialania krzywki podczas toczenia, co bylo dotad nieosiagalne na zna¬ nych automatach wzdluznych. PL