Opublikowano dnia 10 kwietnia 1958 r. 3IBLIOT Li. K A Urzedu Pale nlowego POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40946 Józef Czajka Ostrowiec Swietokrzyski, Polska Stanislaiu Pietras Ostrowiec Swietokrzyski, Polska Jan Delag Ostrowiec Swietokrzyski, Polska Ki. 45 c, 1&02 45 G zs/bA Kopaczka do ziemniaków i buraków Patent trwa od dnia 21 marca 1957 r.W celu unikniecia strat zwiazanych z dotych¬ czasowym sposobem zbierania buraków cukro¬ wych zostala opracowana kopaczka kolowa, umozliwiajaca szybkie kopanie buraków i ziem¬ niaków. Znane dotychczas maszyny do kopania buraków cukrowych nie znalazly zastosowania do zbierania buraków w gospodarstwach indy¬ widualnych z uwagi na sile pociagowa, wymia¬ ry i ich cene, wynikajaca z konstrukcji. Inne sposoby wydobywania buraków z ziemi sa ucia¬ zliwe i w rezultacie sprowadzaja sie do pracy recznej ,opózniajac zbiory, jak to mialo miejsce w ubieglych latach. Znane dotychczas maszyny do kopania ziemniaków posiadaja duze wymiary, rozrzucaja ziemniaki, a niektóre z uwagi na si¬ le pociagowa nie moga byc stosowane w gospo¬ darstwach indywidualnych. Kopaczka wedlug wynalazku posiada silna budowe, jest wyposa¬ zona w mechan'zm napedowy, który napedza kolo robocze, zaopatrzone w lyzki w ksztalcie widel, wybierajace ziemniaki z redliny i prze¬ nosi je za pomoca lin nad spadowe sito i dzie¬ ki tym zaletom moze byc stosowana w kazdym gospodarstwie do kopania buraków cukrowych i ziemniaków. Kolo robocze jest wymienne i przy zastosowaniu kopaczki do buraków cu¬ krowych zostaje zastapione dwiema tarczami osadzonymi na osi pod katem i zaopatrzonymi na obwodzie w wyrywacze.Na rysunku przedstawiono dla przykladu jedna z postaci wykonania kopaczki wedlug wynalazku, jako kopaczki do ziemniaków. Fig. 1 przedstawia kopaczke w widoku z boku, fig. 2— w widoku z góry, fig. 3 — glówny mecha¬ nizm do wyrywania buraków.Wedlug wynalazku kopaczka do buraków i ziemniaków sklada sie z podwozia w postaci ramy 11, w której jest umieszczona os 1, kól jezdnych 2, 3. Kola jezdne sa zaopatrzone w za¬ bezpieczajace je przed poslizgiem w czasie pra¬ cy ostrogi 31. Kolo jezdne 3 jest polaczone wspólsrodkowo z kolem zebatym 7 na wspólnej osi 1, które zazebia sie z kolem zebatym 8, osadzonym na walku 17, tworzac w ten sposób przekladnie 2:1. Kolo zebate 8, osadzone na wal¬ ku 17, napedza kolo lancuchowe 9, które za po¬ moca lancucha Galla 18 napedza drugie kolo lancuchowe 10, tworzac przekladnie 1:1. Kolo lancuchowe 10 osadzone na wykorbionej osi 5, umieszczonej w panewkach przymocowanych do ramy 11 jest polaczone na stale z kolem ro¬ boczym 4. Kolo robocze 4 posiada na obwodzie lyzki 6 w postaci widel jednakowo rozstawio¬ nych. Lyzki 6 na skutek obrotów kola 4 otrzy¬ muja ruch obrotowy i wydobywaja z ziemi ziemniaki z ziemia i lecinami i cala zawartosc wyrzucaja na liny obracajace sie razem z ko¬ lem roboczym 4 i kolem pomocniczym 22.Liny te znajduja sie nredzy zebami, tworzac elewator przenoszacy urobek na tyl kopaczki, gdzie ziemniaki spadaja po siatce 37 w rzadek, tak aby maszyna przy nastepnym okrazeniu nie niszczyla wydobytych ziemniaków lub buraków.Kolo pomocnicze 22. jest osadzone luzno na osi 24, przymocowanej do poprzeczki 23 ramy.Przy uzyciu kopaczki do kopania buraków nalezy zdjac kolo robocze 4, liny 21, kolo po¬ mocnicze z rowkami 22 oraz os 24. Na miejsce kola roboczego 4 zalozyc mechanizm uwidocz¬ niony na fig. 3. Glównymi czesciami mecha¬ nizmu sa tarcze 32, do których sa przymoco¬ wane palce 36, które wyrywaja buraki, przeno¬ sza je do góry i uwalniaja. Uwolnienie buraków odbywa sie przez skosne ustawienie tarcz, dzieki czemu zblizone u dolu do siebie tarcze i palce chwytaja buraki, a po przeciwnej stronie te sa¬ me miejsca tarcz i palców oddalaja sie od sie¬ bie, uwalniajac w ten sposób buraki. Szybkosc obrotu tarcz na skutek przekladni zebatej kól 7 i 8 jest podwojona w stosunku do szybkosci kól jezdnych 2 i 3, wobec czego burak jest wy¬ ciagany przez palce tarcz, a wyzwolony poza górnym punktem tarcz spada do kosza 37 z siat¬ ki przymocowanego do ramy li. Kosz 37 jest pochylony w kierunku prawej strony kopaczki, a jego wylot znajduje sie poza torem kól zwrot¬ nych 25. Dzieki temu buraki zostaja usypane rzedem miedzy torami jezdnego kola prawego i zwrotnego kola prawego. Naped tarcz 32 odby¬ wa sie za pomoca kola 33, zaopatrzonego w ze¬ by 34 i osadzonego na tej samej osi 5. Zeby 34 zazebiaja sie u dolu z podobnymi zebami 35 tarcz 32 i nadaja tarczom ruch obrotowy. Przed wyciagnieciem z ziemi buraki zostaja oglo- wione przez ostry lemiesz 12, którego przedlu¬ zeniem sa prety, tworzace dluga odkladnice, sluzaca do odprowadzenia naci buraków poza prawe kolo jezdne. Wysokosc lemiesza jest re¬ gulowana przez wykorbienie 15 i rekojesc 16.Ponadto kopaczka do ziemniaków i buraków moze byc zaopatrzona w spulchniacze ulatwia¬ jace wyrywanie buraków. PL