PL40823B1 - - Google Patents

Description

Oputlikowano dnia 10 czerwca 1958 r. /iii °* dlbLiOTEKfP Urzedu Patentowego 6 POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITE] LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40823 KL 12 o, 26/01 Jan Michalski Lódz, Polska Barbara Lenard Lódz, Polska Sposób wytwarzania nowych zwiazków fosforoorganicznych Patent trwa od dnia 4 czerwca 1956 r.Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wytwa¬ rzania nowych zwiazków fosforoorganicznych o wzorze ogólnym R'0 R"0 O S-CI w którym R' i R" oznaczaja grupy alkilowe lub aryloalkUlowe, przy czym R' i R" sa jednakowe lub rózne.Typowymi przykladami zwiazków fosforoorga¬ nicznych odpowiadajacych powyzszemu wzorowi ogólnemu sa: (C2H5O)2P(0)SCl chlorek dwuetoksyfosfinylosul- fenylowy, (n-C3H70)2P(O)SCl chlorek dwu-n-propoksyfos- finylosulfenylowy, (n-C4H90)2P(0)SCl chlorek dwu-n-butoksyfosfi- nylosulienylowy, (C6H5CH20)2P(0)SC1 chlorek dwubenzyloksyfos- finylosulfenylowy, (n-C6H130)(C2H50)P(0)SCl chlorek etoksy-n-he- ksyloksyfosfinylosulfenylowy.Stwierdzono, ze powyzsze zwiazki fosforoor¬ ganiczne mozna otrzymac wychodzac z kwasów dwualkilotiofosforowych, lub dwuarylotiofosfo- rowych o wzorze ogólnym: R'0 O R"0 S-H w których R' i R" maja znaczenie podane po¬ wyzej. Kwasy dwualkilotiofosforowe wytwarza sie metoda podana w „Zurnal Obszczej Chimii^ r. 1955, tom 25, str. 684.Kwasy dwualkilotiofosforowe poddaje sie dzia- lai&8 l^iloru lub chlorku sulfurylu. Schematy ilustrujace obydwa wspomniane wyzej sposoby chlorowania kwasów dwualkilotiofosforowych oraz dwuarylotiofosforowych sa nastepujace: RO O R'0 ./ + Cl2 + HC1 R"0 S-H R"0 S-CI R'0 O \/ P + S02C12 ? R"0 S-H RO O P + SO» ¦+ HC1 R"0 S-CI Dobre wydajnosci produktów reakcji otrzymuje sie, stosujac rozpuszczalniki obojetne takie jak benzen, toluen, cykloheksan lub weglowodory nasycone. Stosowane moga byc równiez jako rozpuszczalniki czterochlorek wegla, chloroform, chlorek etylenu, dwusiarczek wegla.Reakcje chlorowania opisane powyzej sa egzo¬ termiczne i najlepiej prowadzic je w tempera¬ turach —20 — +20ÓC, przy intensywnym chlo¬ dzeniu. Mozliwe jest równiez stonowanie tempe¬ ratury wyzszej lub nizszej w zaleznosci od ro¬ dzaju uzytych odczynników i rozpuszczalników.Tworzacy sie w reakcji chlorowodór lub dwu¬ tlenek siarki usuwa sie pod zmniejszonym cis¬ nieniem lub przez przepuszczanie strumienia obojetnego gazu. Rozpuszczalnik odparowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem. Pozostaly po usu¬ nieciu gazowych produktów reakcji i rozpu¬ szczalnika surowy chlorek dwualkóksyfosfinylo- sulfenylowy moze byc uzyty do dalszych prze¬ mian lub, jesli zachodzi tego potrzeba, oczyszczo¬ ny przez destylacje pod zmniejszonym cisnie¬ niem.Stwierdzono dalej, ze zamiast wolnych kwasów dwualkilotiofosforowych, aryloalkilotiofosforo- wych lub dwuarylotiofosforowych stosowac mo¬ zna ich sole sodowe i potasowe. Wspomniane sole sodowe i potasowe uzyte w sposobie wedlug wynalazku otrzymuje sie wedlug przepisu poda¬ nego w „Acta Chemica Scaridinavica" r. 1947, totn 1, str; 8! * v v Reakcja chlorowania przebiega nastepujaco: R'0 O RO O \/ h Cl2 -+ P + MeCl R"0 SMe R"0 S-CI gdzie Me oznacza Na lub K natomiast R' i R" maja znaczenie jak podano wyzej.Reakcje przeprowadza sie w rozpuszczalnikach i temperaturach scharakteryzowan|rch w poprze¬ dnio omówlonycH s&osobacH otrzymywania chlorków dwualkoksyfosfinylosulfenylowych.Wytworzona w reakcji sól nieorganiczna (chlo¬ rek sodowy lub potasowy) odsacza sie lub odwi¬ rowuje. Oddzielony roztwór, zawierajacy chlorek dwualkoksyfosfinylosulfenylowy, przerabia sie jak podano wyzej. Do wielu dalszych przemian uzyty byc moze bezposredni produkt reakcji nie oddzielony od soli nieorganicznej i rozpuszczal¬ nika.Stwierdzono równiez, ze dwusiarczki o wzorze ogólnym: RO P-S-S-P /II R"0 OR' OR" (R' i R" maja znaczenie jak powyzej) dzialaniem chloru lub chlorku sulfurylu przechodza w chlorki dwualkoksyfosfinylosulfenylowe lub dwuaryloksyfosfinylosulfenylowe. Stosowane ja¬ ko material wyjsciowy dwusiarczki wytwarza sie sposobami opisanymi w ,Acta Chemica Scandinavica" r. 1947, tom 1, str. 8.Ponizej podano schematy ilustrujace powyzszy sposób otrzymywania chlorków dwualkoksyfos- finylosulfenylowych: R'0 OR' \ / P-S-S-P + Cl* SV : li\ R"0 O O OR" RlO O ' \/\ 2 P /\ R"0 S-CI - 2 -RO OR' \ / "' P-S-S-P + S02C12 /II 1l\ ^ •' R"0 O O OR" R'0 O ' \/ 2 P + SO* /\ R"0 S-CI Reakcje prowadzi sie w rozpuszczalnikach i tem¬ peraturach -mówionych poprzednio: Równiez w sposób wyzej omówiony wyodrebnia sie pro¬ dukty reakcji.Przyklad I. 34 g (0,2 mola) kwasu dwu- etylotiofosforowego (C2H50)2POSH rozcienczo¬ nego 50 ml bezwodnego benzenu umieszcza sie w^trójszyjhej 'kolbie "ziorJatrzonej w mieszadlo, wkraplacz i termometr. Po ochlodzeniu do tem¬ peratury —lCfoC wkrapla sie 27 g (0,2 mola) chlorku sulfurylu rozcienczonego 20 ml bezwod¬ nego benzenu, utrzymujac temperature wewnatrz kolby w granicach —5 do 0°C. Po wkropleniu chlorku sulfurylu benzen i gazowe produkty re¬ akcji usuwa sie pod zmniejszonym 'cisnieniem.Surowy chlorek dwuetoksyfosfinylosulfenylowy oczyszcza sie przez destylacje pod zmniejszonym cisnieniem. * Otrzymano 32 g produktu (co odpowiada 80°/o wydajnosci teoretycznej) o temperaturze wrze¬ nia 61 — 62

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania nowych zwiazków fosfo¬ roorganicznych o wzorze ogólnym: RO O lub na jego sól sodowa lub potasowa dziala sie chlorem lub chlorkiem sulfuryiu.
2. 2. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze zamiast kwasu stosuje sie dwusiar¬ czek o wzorze ogólnym R'0 OR' R"0 S-CI P-S-S-P w którym R' i R" sa rodnikami alkilowymi lub aryloalkilowymi, znamienny tym, ze na kwas dwualkilotiofoslorowy lub dwuarylotio- fosforowy lub alkiloarylotiofosforowy o wzo¬ rze ogólnym: R"G O O OR" R'0 RO / S-H Jan Michalski Barbara Lenard BIBLIOTEKA Urzedu Patentowego CWD. Bema ta, zam. 78i/Wa PI Dr.Akc. zam. 127/Mnakl. lttx*l wl druk. aat. S/71 fr. PL