Opublikowano dnia 20 maja 1958 r. & § JSIB £ A (rOAtt Jtji LfOTSKAff % Urzedu Putentow^ ' POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWE! OPIS PATENTOWY ' „ . ^^^^_ 34e te/31 Nr 40776 m H/13 Zaklad Badan i Pomiaróiu „Energopomiar" Przedsiebiorstwo Pansttuowe *) , Gliwice, Polska Przystawka elektronowa do oscylografów katodowych w celu przystosowania ich do pomiarów przebiegów krótkotrwalych Patent trwa od dnia 10 pazdziernika 1956 r.Przystawka umozliwia pomiar (obserwacje lub fotografowanie) krótkotrwalych przebiegów napiec i pradów przy uzyciu dowolnych oscy¬ lografów katodowych. Synchronizuje ona uru¬ chomienie podstawy czasu oscylografów i zapa¬ lenie sie strumieni lamp oscyloskopowych z ba¬ danym przebiegiem tak, ze caly interesujacy przebieg jest odtwarzany na ekranie, po czym wygasza strumienie (po jedno — albo dwukrot¬ nym przejsciu przez ekran, w zaleznosci od od¬ powiedniego nastawienia).Przystawka nadaje sie w szczególnosci do po¬ miarów przepiec laczeniowych w sieciach wy¬ sokich napiec w warunkach eksploatacyjnych.Za pomoca przystawki w polaczeniu z dwoma oscylografami katodowymi RFT wykonuje sie w elektrowniach lub podstacjach pomiary prze¬ piec laczeniowych, które umozliwiaja wypro¬ wadzenie i sprawdzenie nowych wzorów na wielkosci tych przepiec.•) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspóltwórcami wynalazku sa inz. Emil Bednarczyk i inz. Andrzej Zelenski.Ogólny uklad przystawki jest uwidoczniony na schemacie blokowym fig. 1, Przez nacisniecie przycisku P0 zostaje zalaczony stycznik S, który zamykajac swoje styki S12 S13 uruchamia ba¬ dany wylacznik (zalaczajacy wzglednie wyla¬ czajacy badany przebieg), a równoczesnie po¬ przez styki Sio Sn zwiera obwód sterujacy przekaznika elektronowego P, stanowiacego pierwszy czlon przystawki. Przekaznik ten ma zadanie wytworzenia z pewnym opóznieniem jednorazowych impulsów i podania ich na ukla¬ dy przeskokowe T 117 i T IV. Opóznienie to jest regulowane w sposób ciagly, przez co uzyskuje sie wlasciwa synchronizacje z badanym prze¬ biegiem.Obydwa wspomniane uklady przeskokowe na skutek otrzymanych impulsów powoduja uru¬ chomienie oscylografów: uklad przeskokowy TUI wylacza napijcie blokujace na cylindry Wehnelta wygaszajace strumienie lamp oscylo¬ skopowych (zaciski Z6 i Z7). Strumienie te uru¬ chomione zostaja w swoim lewym skrajnympolozeniu dzieki dodatkowemu napieciu poda¬ wanemu na plytki oscylografu przez przekaznik elektronowy (poprzez zacisk Z5), Z chwila przejscia strumieni elektronów do swych drugich skrajnych polozen, z podstawy czasów oscylografów zostaje podany impuls przystawki na uklady przeskokowe Tl i T 11 (wprowadzenie Z\ i Zg). Impulsy te uzyskane sa dzieki szybkiemu ladowaniu sie kondensato¬ rów podstawy czasu w chwili powrotu stru¬ mieni. Uklady pre2skokowe T1 i T11 stanowia licznik tych impulsów. W zaleznosci od stanu poczatkowego tych ukladów przeskokowych, nastawianego za pomoca odpowiednich przyci¬ sków, podaja one po pierwszym wzglednie po drugim przejeciu strumieni przez ekran — im¬ pulsy wtórne na uklady przeskokowe TUI i TIV (poprzez kondensatory Cs i C5), powodu¬ jac zablokowanie podstawy czasu i wygaszenie strumieni, a tym samym zakonczenie pomiaru.Schemat ideowy przystawki jest przedstawio¬ ny na fig. 2. Ze schematu tego wynika, ze opó¬ znienie zadzialania lampy pierwszego czlonu („przekaznika elektronowego") jest regulowane za pomoca potencjometru 1 M Q bocznikujacego kondensator 0,1 jji F. Z chwila przeplyniecia pra¬ du anodowego tej lampy uruchomiony zostaje teletechniczny przekaznik, który z kolei pobu¬ dza 2 uklady rózniczkujace (zlozone z konden¬ satorów 0,5 [i. F i oporów 200 k fi (do wytworze¬ nia jednorazowych impulsów i podania ich da¬ lej na uklady przeskokowe TUI i TIV, jak to podano w opisie ogólnym. Równoczesnie styki bierne przekaznika wylaczaja napiecie poda¬ wane na plytki lampy oscyloskopowej, powodu¬ jace wychylenie strumieni w ich skrajne lewe polozenia w chwili wyjsciowej. Napiecie to jest regulowane za pomoca potencjometru 1 M & Przyciski Pi -f- P7 sluza do nastawienia ukla¬ dów przeskokowych w odpowiednie polozenie wyjsciowe, co jest sygnalizowane neonówkami N, -r- NnI;Przy zapalonej neonówce Nn otrzy¬ muje sie jednokrotne przejscie plamki przez ekran, przy zgaszonej — dwukrotne.Neonówka Nln powinna byc zawsze zapalona, stan neonówki Nj jest obojetny.Wyprowadzenie Zg i Zf ma na celu umozli¬ wienie ewentualnego bezposredniego (bez uzycia stycznika) sterowania badanego wylacznika, co moze byc w niektórych przypadkach korzyst¬ niejsze (przy malym poborze pradu przez cewke wylaczajaca).Sposób sprzezenia przystawki 1 oscylografami zalezec moze w pewnym stopniu od typu po¬ siadanych oscylografów i dlatego powinien byc kazdorazowo odpowiednio przemyslany. Jezeli kilka oscylografów ma byc sterowanych równo¬ czesnie, nalezy je% wlaczyc wszystkie na jedna wspólna podstawe czasu.W razie uzycia oscylografu RFT 10 K nalezy go polaczyc z przystawka. Zaciski przystawki nalezy polaczyc z odpowiednimi zaciskami oscy¬ lografu RFT 10 K.Chcac sterowac równoczesnie oscylografem RFT 10 K i np. oscylografem RFT 20 K nalezy podac zewnetrzna podstawe czasu z oscylogra¬ fu OK 1 na oscylograf OK 2, a przewody z na¬ pieciem wygaszajacymi z przystawki (zaciski Ze I Z7) polaczyc z odpowiednimi zaciskami oscylografu drugiego, analogicznie jak z pierw¬ szym. PL