? ?AT&1 Opublikowano dnia 21 sierpnia 1958 t.E ** - ICO » l l f~\ -r trr i* m i " BIBLIOTEKA Fjhii^r¦.'¦ ':¦.",. ¦¦¦" - POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40717 Tadeusz Porembalski Warszawa, Polska KI. g-at 26 .Urzadzenie do wiercenia otworów studziennych Patent trwa od dnia 21 czerwca 1957 r.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do wiercenia otworów studziennych, a mianowicie do wiercenia plytkich otworów studziennych o duzych srednicach.Jak wiadomo do wiercen studziennych sto¬ suje sie dotychczas ciezkie i kosztowne urzadze¬ nia udarowe, pomimo, ze glebokosci wiercenia sa raczej niewielkie i przewaznie nie przekraczaja 130 ul Takie.ciezkie urzadzenia udarowe sa dotychczas uzywane do tych wiercen wlasnie ze wzgledu na duze srednice otworów studzien¬ nych, nie pozwalajace na zastosowanie do tego celu lekkich urzadzen. Znane dotychczas urza¬ dzenia do wiercen studziennych posiadaja ciezar przekraczajacy 15 ton, wskutek czego juz sam tylko koszt ich transportu w stosunku do 1 m glebokosci otworu studziennego jestt bardzo wy¬ soki, przy czym rozmiary tych urzadzen sa przy¬ czyna dlugotrwalego i pracochlonnego montazu, a tym samym i kosztownego. Koszty wykonania studni o glebokosci 100 m dotychczas znanymi urzadzeniami wynosily okolo 500000 zL, podczas gdy koszty wykonania takiej studni recznie lacz¬ nie z jej ocembrowaniem drewnem wynosza oko¬ lo 150000 zl.Wszystkie te niedogodnosci usuwa urzadzenie wedlug wynalazku, które rózni sie od znanych zasadniczo tym, ze jest zestawem kilku urzadzen, które montazowo sa niezalezne od siebie, przy tym sa lekkie i male, wskutek czego ich montaz jest latwy a transport tani Wynalazek jest blizej wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie wi¬ dok tego urzadzenia z boku, a fig. 2 — jego widok z góry. Sklada sie ono z nastepujacych sprzezonych ze soba mechanicznie ozesci: silnika elektrycznego /, pasowej przekladni redukcyjnej 2, wyciagu lyzkowego 3, wyciagu wiertniczego 4, krazka 5 do zmiany kierunku szarpaka i win¬ dy recznej 6.Z silnikiem elektrycznym / jest polaczona za pomoca pasa lub lancucha przekladnia 2, sluzaca do redukowania liczby obrotów tego silnika do liczby obrotów odpowiedniej do napedu wyciagu lyzkowego 3 i swidrowego wyciagu wiertni¬ czego 4. Na koncu walu przekladni 2 osadzone jest kolo cierne 8, napedzajace stykajaca sie z nim tarcze cierna 9% na której walku osadzony jest beben lyzkowy, tworzacy wraz z tarcza cierna 9 wspomniany powyzej wyciag lyzkowy.Na bebnie wyciagu lyzkowego 3 nawinieta jest* lsna, ^owadnwiatpa pflhoca inie uwidocznionych na rysunica kfrazfów *3riezowych i zaopatrzona "; Ina koncu w lyzke wiertnicza; stanowi ona przy¬ rzad do wydobywania urobku i wody z otworu, stosowany w wiertnictwie udarowym.Wspomniana przekladnia w postaci duzej tar¬ czy jest zaopatrzona w male kolo pasowe 10, po¬ laczone pasem z wyciagiem wiertniczym 4, mia¬ nowicie z jego kolem o biegu jalowym lub z ko¬ lem zakLinowainym 12. Wyciag wiertniczy po¬ siada beben 13, polaczony z tarcza hamulcowa 14 i osadzany w lozyskach kulkowych. Wal wy¬ ciagu jest osadtzony w obudowie iw trzech lo¬ zyskach, z których kazde umieszczone jest w jednej z trzech blach, analogicznie do kon¬ strukcji stosowanej we wszystkich windach ko¬ lowych. Na koncu walu wyciagu wiertniczego 4 osadzona jest korba 15, natomiast miedzy tarcza hamukojwa 14 i tarczami //, 12 znajduje sie sprzeglo kolowe 16. W czasie izapuszczania swidra wyciagu wiertniczego 4 wylacza sie za pomoca tego sprzegla 16 silnik /, natomiast sprzeglo to wlacza sie w czasie ciagnienia, wskutek czego beben wyciagu lyzkowego 3 obraca sie wów¬ czas wraz iz walem. W czasie wiercenia beben ten jest unieruchomiony za pomoca hamulca.Na bebnie 13 nawinieta jest lina wiertnicza pro¬ wadzona jednym z nie uwidocznionych na ry¬ sunku krazkiem umieszczonym na szczycie wie¬ zy, analogicznie do liny lyzkowej, nawijanej na beben wyciagu wiertniczego 3.Cyfra 7 oznaczono na rysunku otwór wiertni- /czy; symetrycznie wzgledem jego osi rozmie¬ szczone sa wszystkie bebny linowe urzadzenia wedlug wynalazku. Nad otworem 7 ustawiona jest nie uwidoczniona na rysunku wieza wiert¬ nicza. Jest rzecza oczywista, ze zamiast wiezy wiertniczej w urzadzeniu wedlug wynalazku moze byc uzyty trójnóg, czworonóg lub maszt, gdyz chodzi tutaj jedynie o umozliwienie za¬ wieszania na pewnej wysokosci nad otworem 7 pewnej liczby krazków, tworzacych tak zwany górny blok wyciagowy.Z drugiej strony otworu wiertniczego 7 w sto¬ sunku do wyciagu wiertniczego 4 znajduje sie winda 6, której lina przebiega ponad krazkiem znajdujacym sie na szczycie wiezy. W miare zwiekszania sie ciezaru orurowania otworu sto¬ suje sie dwa lub wiecej krazków w postaci wielo¬ krazka.Dwa srodkowe krazki wspomnianego górnego bloku wyciagowego sluza do prowadzenia liny lyzkowej i liny wiertniczej, pozostale zas krazki zewnetrzne, których liczba dochodzi do czte¬ rech, sluza do prowadzenia liny wielokrazkowej.Z tego powodu urzadzenie wedlug wynalazku, jest zaopatrzone w ruchomy blok wielokrazko¬ wy nip. czterokrotny, uruchomiany za pomoca recznej windiy 6 i sluzacy do manipulowania orurowaniem wierconego otworu.Wiercenie otworu studziennego za pomoca urzadzenia wiertniczego wedlug wynalazku od¬ bywa sie jak nastepuje. Po zawieszeniu swidra wiertniczego unieruchamia sie hamulcem 14 beben 13 wyciagu wiertniczego 4. Na korbe 15 zaopatrzona w odpowiedni krazek naklada sie jeden koniec szarpaka, tj. kilkunastometrowej liny prowadzonej krazkiem 5, sluzacym do zmiany kierunku tego szarpaka. Poniewaz kra¬ zek 5 jest narazony na silne wstrzasy, jest on zmontowany na odpowiednio gleboko wkopanym slupie 17, zabezpieczonym najlepiej przed wy¬ chyleniem sie za pomoca zastrzalu opartego jed¬ nym koncem o ten slup 17, a drugim o ramy wy¬ ciagu wiertniczego 4 pod korba 15. Jak juz wspomniano wyzej lina szarpaka jest prowa¬ dzona pnzy jednym koncu krazkiem 5, a dru¬ gim koncem zamocowana za pomoca odpowied¬ niego znanego uchwytu na linie swidrowej, najlepiej nad bebnem wyciagu wiertniczego 4.Gdy swider wiertniczy zostanie zapuszczony do otworu 7, to szarpanie tej liny w miejscu miedzy bebnem 13 wyciagu wiertniczego 4, a krazkiem wiezowym powoduje podnosizenie .sie do góry liny swidrowej wraz ze swidrem oraz nastepne jej opadanie w dól, przy którym opa¬ dajacy swider uderza o spód otworu 7, czyli wierci go udarowo. Po wykonaniu jednego ruchu swidrem wyciaga sie go do góry, po czym za¬ puszcza wspomniana juz lyzke w celu wydobycia urobku. Do opuszczania lub tez podnoszenia orurowania otworu stosuje sie wielokrazek ciag¬ niony recznie za pomoca windy 6. PL