Opublikowano dnia 3 listopada 1958 r9 C-M* Ity sto :~ K i ¦^¦n.KiCiU' '?cle rrl owego1J ¦j^kj,zegz^^litij Ulituj | POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY ^t 2}/ Nr 40709 KL 21 e, 29/11 Skarb Panstwa *) (Ministerstwo Górnictwa i Energetyki — Zarzad Energetyczny Okregu Centralnego) Warszawa, Polska Miernik opornosci uziemien z zastosowaniem wielkiej czestotliwosci Patent trwa od dnia 10 marca 1956 r.Miernik sluzy do pomiaru opornosci uziemien przy czestotliwosci okolo 250 kHz, przy czym glównym jego zastosowaniem jest kontrola opor¬ nosci uziemien slupów linii elektroenergetycznych z przewodem odgromowym bez koniecznosci od¬ laczania tego przewodu.• Metoda pomiaru opornosci uziemienia za pomo¬ ca miernika opornosci uziemien z zastosowaniem wielkiej czestotliwosci wykorzystuje glówne zasa¬ dy metody kompensacyjnej, stosowanej przy ma¬ lej czestotliwosci. Zasadnicza róznica polega na zastosowaniu lampowego ukladu porównujacego spadki napiec na opornosci mierzonej Z% i wzorco¬ wej Zn, co pozwala wyeliminowac trudny do wy¬ konania transformator wielkiej czestotliwosci, slu¬ zacy do odwracania fazy, oraz na zastosowaniu elementów korygujacych bledy powstajace od szkodliwego wplywu pradu w obwodzie sondy na¬ pieciowej Su, zwiazanego z zastosowaniem wielkiej czestotliwosci.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. mgr Andrzej Starzynski.Fig. 1 przedstawia schemat blokowy ukladu po¬ miarowego, fig. 2 — schemat blokowy ukladu po¬ miarowego przy pomiarze opornosci sondy napie¬ ciowej, fig. 3 — schemat blokowy miernika przy sprawdzaniu ukladu porównujacego, wreszcze fig, 4 — szczególowy schemat miernika.Miernik (fig. 4) sklada sie z generatora wielkiej czestotliwosci a, wzorca opornosci pozornej i), uk¬ ladu korekcyjnego c, ukladu porównujacego di wzmacniacza e, woltomierza lampowego i, prze¬ lacznika g oraz baterii zasilajacych.Generator wielkiej czestotliwosci a, pracujacy w ukladzie o sprzezeniu elektronowym, dostarcza na¬ piecie o czestotliwosci 250 kHz. Wzorzec b opor¬ nosci pozornej Zn sklada sie z opornika maloin- dukcyjnego o zmiennej opornosci Rn, cewki o zmiennej indukcyjnosci Ln, i stalego kondensatora Cn, Pozwala on na uzyskanie opornosci pozornej o skladowej czynnej zmiennej w granicach od 1 do okolo 400 omów oraz skladowej biernej zmien¬ nej w granicach od okolo —50 omów (skladowa po¬ jemnosciowa) do okolo + 100 omów (skladowaindukcyjna). Uklad c do korekcji wplywu spadku napieci* w'obwodzie sondy napieciowej Su oraz przesuniecia fazowego na*przewodzie doprowadza¬ jacy** sk$ada sie z opornika zmiennego Rgl nasta- Wjanego/Hia wahrtolc TóWna opornosci sondy na- J Celowej oraz z odcinka linii sztucznej zlbzonej z kilku ogniw typu I o opornosci falowej i czasie opóznienia odpowiadajacym odcinkowi przewodu dlugosci okolo 30 metrów lezacego nisko nad zie¬ mia. Uklad d porównujacy spadki napiec na opor¬ nosci badanej Zx i wzorcowej Zn sklada sie z dwóch lamp wzmacniajacych V2 i V8 g wspólnym obwodzie anodowym, w którym nastepuje sumo¬ wanie wzmocnionych napiec siatkowych. Anodo¬ wym oporem pracy jest obwód rezonansowy Li Ci, zabocznikowany opornikiem zmiennym Hi, poz¬ walajacym na zmiane wzmocnienia ukladu. Po-' tencjometr Rz zalaczony pomiedzy siatki ekranu¬ jace obu lamp sluzy do wyrównania ich wzmoc¬ nienia/ Wzmacniacz e z lampa V* z przemiana czestotliwosci wzmacnia napiecie otrzymane nav wyjsciu ukladu porównawczego. Woltomierz lam¬ powy diodowy / ze wzmacniaczem mostkowym pradu stalego (lampa V6) sluzy do pomiaru napie¬ cia wielkiej Czestotliwosci na wyjsciu wzmacnia¬ cza. Przelacznik g umozliwia otrzymanie schema¬ tu pozwalajacego badz na pomiar opornosci uzie¬ mienia badanego (fig. 1), badz na pomiar'opornos¬ ci sondy napieciowej (fig. 2), badz tez na spraw¬ dzenie ukladu porównujacego (fig. 3).Sposób dzialania miernika opisany jest ponizej.Przy ustawieniu przelacznika g w pozycji 1 gene¬ rator a zasila obwód zlozony z opornosci wzorco¬ wej Zn, opornosci badanej Z*i sondy pradowej Sr Spadek napiecia na opornosci Zn dostaje sie na uklad porównawczy d poprzez czwórnik korekcyj¬ ny c. Spadek napiecia na opornosci Zx dostaje sie na uklad porównawczy poprzez opornosc sondy napieciowej Stf i przewód laczacy dlugosci okolo 36 metrów. Napiecie proporcjonalne do wektoro¬ wej sumy napiec siatkowych pojawia sie w obwo¬ dzie anodowym, skad po wzmocnieniu we wzmac¬ niaczu e wielkie} czestotliwosci dostaje sie na woltomierz lampowy /. Jezeli opornosci Zn i Z* sa równe do modulu i kata fazowego, wówczas wyt¬ warzaja sie na nich spadki napiecia równe i od¬ wrócone w fazie.o 180°. Napiecia te powinny byc w taki sam sposób zmienione przez czwórnik ko¬ rekcyjny c, Jak przez obwód sondy napieciowej.Wówczas na wejsciu ukladu porównawczego pa¬ nuja równiez napiecia równe i przesuniete w fa¬ zie o 180°,' a na wyjsciu napiecie jest równe zeru.Warunek takruzyskuje sie przy nastawieniu opor¬ nika Rg na wartosc równa opornosci obwodu son* dy napieciowej .W tym celu dokonuje sie pomiaru opornosci ob¬ wodu sondy napieciowej w ukladzie wedlug fig. 2.W czasie tego pomiaru wartosci opornosci wzor¬ cowych Rn i Xn sprowadza sie do zera, a przelacz* nik g przelacza sie w polozenie 2. Wówczas prad z generatora a zamyka sie w obwodzie zlozonym z opornosci Rg sztucznej linii qp, opornosci wzorco¬ wej Zn, sprowadzonej do zera, przewodu dopro¬ wadzajacego sondy napieciowej Su i sondy prado¬ wej Sr Na wejsciach ukladu porównawczego zja* wiaja sie napiecia równe i odwrócone o 180°, je¬ zeli opornosc Rg jest nastawiona na wartosc opor¬ nosci obwodu sondy napieciowej. Wówczas wska¬ zanie woltomierza spada do zera. Nastawiona w ten sposób wartosc opornosci Rg powinna byc po¬ zostawiona bez zmiany podczas zasadniczego po¬ miaru.Uklad miernika ponadto przewiduje mozliwosc skalowania ukladu porównawczego przy polozeniu 3 przelacznika g wedlug fig. 3. W tym wypadku generator dolaczony jest do dwóch oporników wzorcowych A8 i A*. Spadki napiecia na nich «a porównywane bezposrednio przez uklad porównaw¬ czy. Jezeli na wyjsciu detektora zjawia sie napie* cie, oznacza to, ze lampy ukladu porównawczego maja nie jednakowe wzmocnienie, co nalezy sko¬ rygowac za pomoca potencjonometra R%. PL