PL40702B1 - - Google Patents

Description

RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40702 KI. TE=cT2 Doc. inz. mgr Kazimierz Kassenberg 2A C Warszawa,Polska , , j / . . / Inz- Wlodzimierz Simonowicz Warszawa, Polska Aparatura naslawcza swiatel scenicznych Patent trwa od dnia 19 kwietnia 1957 r.Przedmiotem wynalazku jest aparatura nastaw- cza, sluzaca do regulacji oswietlenia sceny teatral¬ nej. Zazwyczaj scena teatralna jest oswietlona przez szereg punktów swietlnych, zawieszonych w reflektorach lub rampach. Punkty swietlne sa pogrupowane' w odpowiednia liczbe obwodów elektrycznych, zasilanych poprzez odpowiednie re¬ gulatory napiecia. Stan ustalony oswietlenia, otrzy¬ mywany przy wybranym natezeniu swiatla w po¬ szczególnych obwodach, jest nazywany scena swietlna. Takich ustalonych konfiguracji swiatel (scen swietlnych) w czasie jednego aktu czy przed¬ stawienia teatralnego moze byc od kilku do kilku¬ nastu. Zadaniem aparatury nastawczej swiatel scenicznych jest umozliwienie przygotowania z gó¬ ry kilku czy kilkunastu scen swietlnych oraz stop¬ niowe kolejne przechodzenie z jednej sceny swie¬ tlnej (konfiguracji swiatel) na druga z dowolnie wybrana szybkoscia. Dotycliczas znane nastawnie swiatel scenicznych odznaczaly sie duzymi wy¬ miarami i utrudniona obsluga lub tez byly bardzo skomplikowane pod wzgledem mechanicznym badz elektrycznym.Aparatura nastawcza swiatel scenicznych bedaca przedmiotem wynalazku jest bardzo prosta pod wzgledem elektrycznym, nie ma zadnych czesci mechanicznie wspólpracujacych, jest stosunkowo mala przy zapewnieniu dowolnej liczby podlaczo¬ nych obwodów i dowolnej wybranej liczby z góry nastawianych scen swietlnych.Zasadniczy schemat elektryczny aparatury na¬ stawczej wedlug wynalazku uwidoczniono na ry¬ sunku. Aparatura nastawcza wedlug wynalazku sklada sie z dwóch zasadniczych czesci: wyposa¬ zenia obwodów w wykonanej przykladowo liczbie czterdziestu i wyposazenia wspólnego. Na rysunku uklad wewnetrzny obwodu (transformatory a, b, c, d) jest oddzielony linia przerywana od schematu wyposazenia wspólnego (autotransformatory) A, B, C, D).Na rysunku uwidoczniono tylko jeden obwód, przy czym wszystkie obwody posiadaja wspólne punkty, w których lacza sie z wyposazeniem-wspólnym. Punkty te sa oznaczone strzalka z licz¬ ba 40 na znak, ze do tego punktu nalezy dolaczyc wszystkie 40 obwodów, jakie aparatura przyklado¬ wo posiada. W wyposazenie obwodu wchodza czte¬ ry transformatory a, b, c, d, regulator R i przyla¬ czone do regulatora punkty swietlne oznaczone przez Z. Liczba transformatorów, umieszczonych w wyposazeniu obwodu, odpowiada w danym przy¬ padku liczbie potrzebnych oddzielnych scen swietl¬ nych (konfiguracji swiatel). Na fig. 1 podano przy¬ kladowo cztery transformatory, tzn. ze omawiana aparatura pozwala na ustawienie z góry czterech róznych konfiguracji swiatel.Jako regulator napiecia R moze byc zastosowa¬ ny regulator transduktorowy albo tyratronowy, który reguluje napiecie na zarówce Z (zaciski 05 i 66) w zaleznosci cd napiecia przylozonego do za¬ cisków 61 i 62 (zaciski sterownicze). Zaciski 63 i 64 sa dolaczone do sieci zasilajacej 220 V. Kazdy transformator w wyposazeniu obwodu posiada u- zwojenie pierwotne, uzwojenie wtórne i suwak slizgajacy sie po zwojach uzwojenia wtórnego umo¬ zliwiajacy tym uzyskanie dowolnej przekladni na¬ piec. I tak transformator a posiada pierwotne uzwojenie 10, uzwojenie wtórne 11 oraz suwak 13, a transformator b posiada uzwojenie pierwotne 20, uzwojenie wtórne 21 oraz suwak 23 itd. Poczatki uzwojen pierwotnych wszystkich transformatorów w obwodzie- sa polaczone ze soba i dolaczone do wspólnego przewodu oznaczonego liczba 0. Nato¬ miast konce uzwojen pierwotnych tych transfor¬ matorów sa dolaczone odpowiednio do przewodów wspólnych oznaczonych 1, 2, 3, 4. I tak koniec 12 uzwojenia pierwotnego 10 transformatora a jest dolaczony do przewodu wspólnego 1, koniec 22 uzwojenia 20 transformatora b jest dolaczony do przewodu wspólnego 2 itd. Natomiast uzwojenia wtórne omawianych transformatorów sa polaczone szeregowo w stosunku do zacisków sterujacych 61 i 62 regulatora. Obwód sterowniczy regulatora przebiega nastepujaco: zacisk 61 regulatora R, za¬ cisk 14 uzwojenia wtórnego 11 transformatora a, suwak 13 tegoz transformatora, zacisk 24 uzwoje¬ nia 21 transformatora b, suwak 23, zacisk 34 trans¬ formatora c, suwak 33, zacisk 44 transformatora d, suwak 43 i zacisk 62 regulatora R.A wiec napiecie sterujace regulatorem R bedzie równe sumie napiec dostarczanych przez uzwoje¬ nia wtórne wszystkich transformatorów obwodu.W wyposazenie wspólne wchodza cztery auto¬ transformatory A, B, C, D. Liczba tych autotrans¬ formatorów odpowiada liczbie transformatorów w obwodzie. Uzwojenia tych autotransformatorów oznaczone odpowiednio przez liczby 51, '53, 55, 57 sa polaczone równolegle i zasilane z sieci 220 V.Kazdy autotransformator wyposazenia wspólnego zaopatrzony jest w suwak slizgajacy sie po uzwo¬ jeniu, umozliwiajac tym regulacje napiecia w gra¬ nicach cd 0 V do 220 V. Suwaki autotransforma¬ torów sa dolaczone odpowiednio do przewodów wspólnych i tak: suwak 52 autotransformatora A jest dolaczony do przewodu wspólnego 1, suwak 54 autotransformatora B — do przewodu wspólne¬ go 2, suwak 56 autotransformatora C — do prze¬ wodu wspólnego 3, oraz suwak 58 autotransforma¬ tora D — do przewodu wspólnego 4.Nastawianie natezen swiatla otrzymywanego z zarówki Z w poszczególnych scenach odbywa sie przez ustawienie odpowiednich suwaków poszcze¬ gólnych transformatorów obwodu. I tak w celu nastawienia w scenie pierwszej (transformator a) natezenia swiatla stanowiacego 100°/o swiatla, na¬ lezy ustawic suwak 13 na nie podlaczonym koncu uzwojenia 11, a w przypadku calkowitego wyla¬ czenia swiatla nalezy go ustawic na zacisku 14.Przy posrednim ustawieniu suwaka 13 otrzyma sie odpowiednio zmniejszone natezenie swiatla z za¬ rówki Z. Zupelnie analogicznie w zaleznosci od po¬ trzebnego natezenia swiatla w dalszych scenach ustawia sie odpowiednio suwaki transformatorów b, c i d.Przy wylaczonej aparaturze suwaki autotrans¬ formatorów wspólnych A, B, C i D sa tak ustawio¬ ne, ze na przewodach wspólnych 1, 2, 3 i 4 panuje zero napiecia, czyli przewody te sa zwarte z prze¬ wodem 0. W zwiazku z tym na zadnym transfor¬ matorze obwodowym a, b, c, d nie bedzie napiecia.Wobec tego na zaciskach sterowniczych 61 i 62 re¬ gulatora R nie bedzie równiez napiecia i zadna zarówka nie bedzie sie swiecic.. Chcac otrzymac konfiguracje swiatel odpowia-. dajaca pierwszej scenie nalezy suwak 52 auto¬ transformatora A przesuwac do góry (na rysunku).Wobec tego miedzy przewodami wspólnymi 0 i 1 zacznie pojawiac sie napiecie wzrastajace od zera do 220 V. W zwiazku z tym na uzwojeniach.pier¬ wotnych 10 transformatorów obwodowych a poja¬ wi sie to samo napiecie wzrastajace od zera do 220 V, a tym samym otrzyma sie pojawienie sie napiecia na uzwojeniach wtórnych 11 tych samych transformatorów, przy czym napiecie to bedzie uzaleznione od polozenia suwaków 13. W obwo¬ dzie sterowniczym kazdego regulatora, prócz uzwo¬ jenia 11 transformatora a dostarczajacego naple- 2 —cia, jest regulator R (zaciski 61 i 62) oraz wtórne uzwojenia pozostalych transformatorów b, c i d.Transformatory ter jak podano wyzej, posiadaja zwarte uzwojenia pierwotne (20, 30, 40), wywola¬ ne polaczeniem przewodów wspólnych 2, 3, 4 z przewodem 0 poprzez suwaki 54, 56 i 58. Wobec tego opornosc pozorna uzwojen wtórnych tych transformatorów bedzie równa w przyblizeniu opornosci rzeczywistej i prawie pelne napiecie do¬ starczane przez uzwojenie 11 transformatora a po¬ jawi sie na zaciskach sterowniczych 61 i 52 regu¬ latora R, który zapali zarówke Z, przy czym nate¬ zenie jej swiatla moze zmieniac sie w granicach od 0°/o do 100% w zaleznosci od polozenia suwaka 13 transformatora a. W ten sam sposób zostana zapa¬ lone zarówki we wszystkich obwodach przylaczo¬ nych do danej aparatury nastawczej.Przy uruchamianiu drugiej sceny swietlnej na¬ lezy przesuwac suwak 54 autotransformatora B, przy zerowym polozeniu suwaków pozostalych au¬ totransformatorów. Przebieg zmian napiec bedzie zupelnie analogiczny, jak przy uruchamianiu pierwszej sceny z tym tylko, ze napiecie na za¬ ciskach sterowniczych 61 i 62 regulatora R bedzie uzaleznione od polozenia suwaka 23 transformato¬ ra b. Pozostale sceny trzecia i czwarta beda uru¬ chamiane zupelnie podobnie, tylko nalezy w tych przypadkach przesuwac odpowiednio suwaki 56 i 58 autotransformatorów C i D.Uprzednio zostaly rozpatrzone przypadki indy¬ widualnego uruchamiania poszczególnych scen.W normalnej pracy aparatury nastawczej zawsze przechodzi sie z jednej konfiguracji swiatel na druga. Wobec tego pó uruchomieniu sceny pierw¬ szej (suwak 52 zajmuje koncowe górne polozenie) miedzy przewodami wspólnymi 0 i 1 panuje pelne napiecie 220 V. W celu uruchomienia drugiej sce¬ ny swietlnej nalezy przesuwac do góry suwak 54 autotransformatora B przy jednoczesnym przesu¬ waniu suwaka 52 autotransformatora A na dól.Wobec tego napiecie miedzy przewodami 0 i 2 zacznie wzrastac od zera do 220 V przy jednoczes¬ nym zanikaniu napiecia miedzy przewodami 0 i 1 od 220 V do zera. Wobec tego napiecie w pier¬ wotnych uzwojeniach 10 transformatorów a we wszystkich obwodach bedzie zanikalo, a na uzwo¬ jeniach 20 transformatorów b bedzie narastalo.W obwodzie sterowniczym regulatora (zaciski 61 i 62) napiecie uzwojen wtórnych 11 i 21 beda sie dodawac z tym, ze napiecie dostarczane przez uzwojenie 11 bedzie zanikac, a napiecie dostar¬ czane przez uzwojenie 21 bedzie wzrastac. Przy jednakowej szybkosci przesuwania suwaka 52 w dól (na rysunku), a suwaka 54 w góre otrzyma sie lagodna zmiane napiecia na zaciskach sterow¬ niczych 61 i 62 z wartosci uzaleznionej od polo¬ zenia suwaka 13 na wartosc zalezna od polozenia suwaka 23. W sposób zupelnie analogiczny mozna dokonac przejscia ze sceny pierwszej na scene trzecia czy tez czwarta.Nalezy zaznaczyc, ze w omawianym ukladzie nie ma ograniczenia co do liczby jednoczesnie urucha¬ mianych obwodów, jak równiez co do liczby moz¬ liwych do nastawiania z góry scen swietlnych.Ograniczenia w tym przypadku sa natury ekono¬ micznej i wymiarowej. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie pat^entawfi. Aparatura nastawcza swiatel scenicznych/ zna¬ mienna tym, ze w wyposazeniu kaz&ego obwodu znajduje sie co najmniej dwatransformatory* któ¬ rych uzwojenia wtórne zaopatrzone sa w suwaki regulacyjne, przy czym uzwojenia pierwotne tych transformatorów sa dolaczone do wspólnych regu¬ latorów napiecia, a uzwojenia wtórne sa polaczone szeregowo do zacisków wyjsciowych w ten sposób, iz jeden z zacisków wyjsciowych (sterowniczych) obwodu jest polaczony z poczatkiem (koncem) uzwojenia wtórnego pierwszego transformatora,, suwak regulacyjny pierwszego transformatora jest polaczony z poczatkiem (koncem) uzwojenia wtór¬ nego drugiego transformatora, nastepnie suwak drugiego transformatora jest polaczony z poczat¬ kiem (koncem) uzwojenia wtórnego trzeciego transformatora itd. wreszcie suwak regulacyjny ostatniego transformatora jest polaczony z drugim zaciskiem wyjsciowym. Doc. inz. mgr Kazimierz Kassenberg Inz. Wlodzimierz Simonowicz CWD-52-Ga. GDA-626.Do opisu patentowego nr 4070?. PL