KI. 46-^-r; Wynalazek dotyczy urzadzenia zaplo¬ nowego do silników spalinowych, wytwa¬ rzajacego zaplon mieszanki palnej zapo- moca cialu! zarowego, ogrzewanego cie¬ plem wybuchów w cylindrze silnika.Wynalazek polega na tern, ze chwila wybuchu moze byc przesuwana w stosun¬ ku do polozenia tloka przez zmiane obje¬ tosci sprezenia cylindra lub przez zmiane dlugosci drogi, która przebywa mieszanka, dazac do ciala zarowego. Zmiany te bo¬ wiem opózniaja lub przyspieszaja chwile, w której mieszanka palna osiaga prez¬ nosc, dostateczna do umozliwienia zaplonu.Na rysunku przedstawiono dla przy¬ kladu kilka wykonan wynalazku.Fig. 1 i 2 przedstawiaja w perspekty¬ wie i w przekroju pionowym urzadzenia zapalajace wedlug wynalazku, przymoco¬ wywane do cylindra silnika spalinowego; fig. 3 i 4 przedstawiaja analogicznie inne wykonanie; fig. 5 jest przekrojem odmia¬ ny wynalazku; fig. 6 jest widokiem konca urzadzenia wedlug fig. 5, przyczem na¬ krywka jest zdjeta; fig. 7 przedstawia prze¬ krój jeszcze innego wykonania wynalazku, a fig. 8 — widok konca urzadzenia wedlug fig. 7 ze zdjeta nakrywka; fig. 9 jest per¬ spektywicznym widokiem urzadzenia, slu¬ zacego do jednoczesnego regulowania za¬ plonu we wszystkich cylindrEich silnika, przyczem niektóre czesci sa odjete; fig. 10 jest przekrojem urzadzenia wedlug fig. 9, a fig. 11—schematycznym rysunkiem zesta¬ wienia urzadzenia, wedlug fig. 9 i 10; fig. 12 przedstawia przekrój przyrzadu zapa-lajacego, stanowiacego czesc urzadzenia wedlug fig. 11.Na fig. 1 i 2 przedstawione jest urza¬ dzenie, które moze byc zastosowane do kazdego cylindra silnika spalinowego.Czescia zarzaca sie jest tu maly zwój drutu z metalu lub stopu metalowego, po¬ siadajacego wymagany opór i trwalosc, np. ze stopu, znanego w przemysle pod nazwa „Bright Ray Biehroffie". Zwój 1 jest osa¬ dzony u podstawy czesci metalowej 2, wkreconej w srodkowa czesc cylindryczna 5, która moze sie obraicac w zewnetrznej oslonie 6 o srednicy wewnetrznej tak do¬ branej, aby obejmowala szczelnie rozsze¬ rzony koniec 5a obrotowej czesci 5; czesc 5 przechodzi w rozszerzenie 5a, tworzac powierzchnie stozkowa 56. Oslona 6 po¬ siada przedluzenie gwintowane 7, które wkrecane jest w otwór, wywiercony w cy¬ lindrze silnika dla swiecy zaplonowej.Pierscienie ze szczeliwa 8 zapewniaja nie¬ zbedna szczelnosc polaczenia.Do stozkowej powierzchni 5b czesci srodkowej 5 przylega dolna stozkowa po¬ wierzchnia 9 pierscienia 10, wkreconego w oslone 6, przyczem dociskanie zabezpie¬ cza, sprezyne 11, osadzona miedzy pierscie- niowem odsadem 12 pochwy 10 a pierscie¬ niem 13A nakreconym na górny koniec cze¬ sci 5 i przytrzymywanym sruba zabezpie¬ czajaca, 130, W czasie pracy silnika zwój 1 otrzymu¬ je dosc ciepla od wybuchajacej mieszaniny palnej, by mógl zapewnic stale zapalanie.Gaz dochodzi do zwoju 1 waskim kanalem srodkowym 14, wykonanym w oslonie 6, i takimze kanalem 15, wykonanym w obro¬ towej czesci 5, Jezeli zachodzi potrzeba opóznienia zaplonu, wystarczy opóznic chwile, w której cisnienie osiaga wartosc umozliwiajaca zaplon, a uzyskuje sie to przez odprowadzenie czesciowe gazu, wchodzacego kanalami 14 i 15. W tym ce¬ lu w czesci obrotowej 5 znajduje sie pew¬ na liczba komór 16, zaopatrzonych w ma¬ le kanaly wlotowe 16a i szczelnie zamknie¬ tych od strony dna czesci 5, Kanaly 16a wychodza na stozkowa scianke 5b i sa za¬ kryte zlobkiem lub kanalem 9a, wykona¬ nym w stozku 9 pierscienia 10. Oprócz kanalów 16a czesc 5 posiada jeszcze ka¬ nal 16b, który laczy kanal osiowy 15 z ka¬ nalem 9 wchodzacy do wnetrza obrotowej czesci 5, przechodzi otworem 16b do kanalu 9a i moze byc w ten sposób wprowadzany do dowolnej ilosci komór 16, co uskutecznia sie przez obracanie czesci 5, W razie po¬ trzeby komody 16 mozna calkowicie odla¬ czyc, obróciwszy dostatecznie czesc 5. Dla sledzenia regulacji pierscien 13 moze po¬ siadac wskazówke 13b, przesuwajaca sie po odpowiedniej skali, umieszczonej na pierscieniu 10, Dla moznosci wywolania pierwszego, poczatkowego wybuchu w kazdym cylindrze, zwój 1 polaczony jest w dowolny sposób ze zródlem pradu. We¬ dlug fig. 2 konce zwoju osadzone sa w elektrodach 17, których konce górne la¬ cza sie ze zródlem pradu. Najkorzystniej¬ sze wykonanie jest takie, gdy elektrody 17 utworzone sa z trzonów metalowych, roz¬ szerzajacych sie od konca zewnetrznego ku dolowi i rozcietych u dolu; rozciecia te 18 zaciskaja konce zwoju U Na górny koniec kazdej z elektrod jest nakrecony nasrubek 19, który bedac do¬ krecony, zaciska dolny koniec elektrody.Kazda elektroda jest otóczonai izolacja i moze posiadac nakretke 4 do przymoco¬ wania przewodników.Zamiast wpuszczania palnej mieszaniny do komór, celem uzyskania opóznienia za¬ plonu, jak to opisano w odniesieniu do fig. 1 i 2, zwój 1 mozna umiescic wewnatrz zmieniajacej swa objetosc komory, lacza¬ cej sie z komora spalania silnika; przez zblizanie lub oddalenie cylindra, w któ¬ rym jest osadzony zwój 1, od otworu wej¬ sciowego tej komory mozna przyspieszac lub opózniac chwile, w której cisnienie o-.siaga wysokosc konieczna dila wybuchu.Wykonanie to przedstawia fig. 3 i 4, gdzie zwój / jest osadzony w malym walcu 20, przesuwalnym osiowo w komorze 21, wy¬ konanej w czesci 22, która wkrecana jest w glowice cylindra. Dolny koniec walca jest zaopaitrzony w kolnierz 23, prowadza¬ cy walec pp scianie komory 21A przyczem obrotowi walca 20 zapobiega jedna lub yriecej prowadnic, wchodzacych w wyzlo¬ bienia, wykonane w kolnierzu 23.Walec 20 przesuwa sie osiowo w ko¬ morze 21 wskutek obrotu slupkai 25, wy¬ drazonego w 26 dla pomieszczenia cylindra 20 i zaopatrzonego w strome srubowe na¬ ciecie 26a, któremu odpowiada naciecie 20a na zewnetrznej powierzchni walca 20* Obrót slupka 25 powoduje zatem osiowy przesuw walcai 20t przez co znowu zmie¬ nia sie objetosc przestrzeni pod walcem, sluzaca do przyjmowania mieszaniny pal- nej. Czesc 22 jest osiowo przewiercona ce¬ lem wytworzenia przejscia 22a dla palnej mieszaniny z cylindra silnika do komory 21. Czesc 22 moze byc odlana razem z cylindrem lub tez moze byc zaopatrzona w gwint 226 i wkrecana przyczem gwin¬ towana czesc moze miec dowolne wyma¬ gane wymiary. Górna czesc czesci 22 jest zaopatrzona w gwint 22c, zapomoca któ¬ rego wkrecana jest w pochwe 27, przytrzy¬ mujaca slupek obrotowy 25, Dolna czesc wymienionej pochwy posiada wewnetrzna powierzchnie stozkowa 27a, opierajaca sie na stozkowej powierzchni 25a slupka 25, przyczem szczelne zetkniecie sie tych dwóch powierzchni stozkowych zapewnia sprezyna srubowa 28, osadzona miedzy pierscieniem 25b slupka 25 i nieruchomym kolnierzem 29 oslony 30, otaczajacej plaszcz do chlodzenia. Przestrzen 30a, za¬ wierajaca wode, jest zamknieta" u góry pierscieniem 29b, nakreconym na górna czesc pochwy 27, Zlacza 31 sa przewidzia¬ ne dla doprowadzania wody do plaszcza chlodzacego; mozna do nich przylaczyc ru- ryf wychodzace % odpowiedniego zblorni* ka, znajdujacego sie w zestawie silnika i zawierajacego wode chlodzaca.Dla zapewnienia pierwszego wybuchu, mozna w razie potrzeby polaczyc zwój 1 ze zródlem pradu, lecz w danym wypadku zwój 1 doprowadzany jest do stanu zarze¬ nia wylacznie pod dzialsmtem wybuchów palnej mieszaniny. Pierwszy wybuch powo¬ duje oddzielny zwój la, osadzony w czesci Ib, wkreconej w górny koniec slupka 25, przyczem kanal 32 w slupku przepuszcza palna mieszanine, doplywajaca z komory spalania silnika kanalem 33 przez walec 20* Zwój la jest przylaczony w dowolny sposób do zródla pradu, np. w ten *am sposóbrjak zwój 1 m\ figv2.Fig. 5 i 6 przedstawiaja inne wykona¬ nia, w którem zarzace sie cialo jest rucho¬ ma tak iz przesuniecie tego ciala umozli¬ wia zmiane chwili zaplonu. Tutaj zarowe cialo 1 jest osadzone w krazku 34, przy* mocowanym do obrotowego trzonu 35 z&- pomoca srub 36 lub tez w inny sposób; trzon 35 posiada kolnierz 37, do którego jest przymocowany krazek 34, Zwój 1 mie* sci sie w malym wykroju 34a krazka 34 i jest polaczony przewodami 38 z elektro* darni 39, przechodzacemi przez trzon 35.Zewnetrzne konce elektrod zaopatrzone sa w nakretki 40, umozliwiajace przylaczenie elektrod do zródla pradu. Jednal strona krazka 34 i podstawa trzonu 35 sa wydra* zone dla pomieszczenia wewnetrznych glówek elektrod 39 i przewodów 38.Kolnierz 37 trzonu 35 osadzony jest szczelnie w oslonie 41, przedluzajacej sie w pochwe 42, w której miesci sie obrotowy trzon 35, przyczem srubowa sprezyna 439 wstawionej miedzy pierscien 44, osadzony na trzonie, i wspomniana oslone 41, zapew¬ nia niezbedne przywieranie kolnierza 37 do oslony. Krazek 34 ma srednice nieco mniejsza niz kolnierz 37, tworzy sie wiec pierscieniowa przestrzen 45 miedzy we¬ wnetrzna powierzchnia oslony 41 i ob* — 3 —• wodem wspomnianego krazka 34. Do prze¬ strzeni tej prowadzi otwór wlotowy 46 w sciance oslony 41, przyczem czesc 47, wkrecona w gniazdo oslony lub odlana wraz z nia, sluzy do wkrecania urzadze¬ nia w cylinder silnika w tern miejscu, któ¬ re dotad zajmowala swieca. Oslona 41 jest zamknieta wkrecama nakrywka 41a.Gazy, sprezone w komorze spalaniai sil¬ nika, wchodza kanalem 46 do pierscienio¬ wego przejscia 45 i dochodza do zwoju i, co powoduje zaplon. Zmiane chwili zaplo¬ nu osiaga sie przez obracamie krazka 34', w celu zblizania lub oddalania zwoju 1 od otworu wlotowego 46.Wykonanie, posiadajace wiele podo¬ bienstwa do poprzedniego (wedlug fig. 5 i 6), przedstawiaja fig. 7 i 8- Tuzwój 1 jest nieruchomy, a mieszanina palna przecho¬ dzi przewodem ruchomym. Zwój jest osa¬ dzony w czesci 47 na elektrodach lub kon¬ cówkach,, które sa przylaczone do zródla pradu elektrycznego w sposób analogiczny jak na fig. 2. Czesc 47 jest wkrecona w scianke rozszerzenia 48, pochwy 49; roz¬ szerzenie to obejmuje szczelnie glówke 50 trzonu 51, który moze sie obracac w po¬ chwie 49. Glówke 50 dociska stale do jej siodla w rozszerzeniu 48 sprezyna srubo¬ wa 52, wstawiona miedzy kolnierzem 53, nakreconym na trzon 51, i rozszerzeniem 48* Komora rozszerzenia 48, w którem miesci sie glówka 50, zamknieta jest kor¬ kiem 54, wkreconym z zewnatrz.W scianke rozszerzenia 48 jest wkreco¬ na lub wraz z nia odlanai czesc 55, sluza¬ ca do wkrecania urzadzenia w otwór cy¬ lindra silnika. Kanal 56 w trzonie laczy wnetrze rozszerzenia 48 z komora spalania silnika, przyczem w wewnetrznej scianie rozszerzenia 48 znajduja sie dwa przeciw¬ legle wyzlobienia 57. Jedno z tych wyzlo¬ bien 57 laczy sie z kanalem wlotowym 56, a drugie z komora 59, w której znajduje sie zwój /, tak, ze palna mieszanina dostaje sie do punktu zarzenia przechodzac kanal 56, jedno wyzlobienie 57, przewód 58, wy¬ konany w glówce 50 i wreszcie drugie wy¬ zlobienie 57. Celem przyspieszenia lub opóznienia chwili zaplonu, glówke 50 obra¬ ca sie zapomoca kolnierza) 53 przez co zmienia sie dlugosc drogi, która przeplywa palna mieszanina. W razie potrzeby glów¬ ka 50 moze byc zaopatrzonai w pare pro¬ mieniowych wystepów, wchodzacych w wyzlobienia 57 i przedstawiajacych zapory, które kieruja gazy wzdluz najkrótszej dro¬ gi do ciala zarowego. Jednakowoz ko¬ rzystniej jest pominac te zapory, aby móc przestawic kanal 58 poza wyzlobienia 57 i przerwac wszelka komunikacje miedzy zwojem / i komora spalinowa silnika.Z poprzednich wywodów wynika jasno, ze jezeli jedna czy druga z opisanych kon¬ strukcji stosuje sie do silnika wielocylin- drowego, to poszczególne urzadzenia mu¬ sza byc zespolone zapomoca ciegna lub jakiegokolwiek innego narzadu wspólnego, tak, ze rozpoczeta regulacjal wywiera jed¬ nakowe oddzialywanie we wszystkich cy¬ lindrach, inaczej mówiac, chwila zaplonu we wszystkich cylindrach powinna przy¬ padac przy jednakowem polozeniu tloków.Jednak w rozpatrywanym wypadku za¬ miast uzywac urzadzenia przyspieszajace¬ go i opózniajacego, oddzielnego dla kaz¬ dego cylindra mozna zastosowac urzadze¬ nie wspólne dla wszystkich cylindrów. Ta¬ kie wlasnie urzadzenie przedstawiaja fig. 9, 10 i 11, a narzad zapalajacy, zastosowa¬ ny do tego urzadzenia!, przedstawia w pio¬ nowym przekroju fig. 12.W wykonaniu wedlug fig. 12 narzadem zapalajacym jest korek metalowy 60, któ¬ ry moze byc cylindryczny lub wielobocz- ny i który posiada gwintowane zakoncze¬ nie, umozliwiajace wkrecenie go w otwór cylindra, przeznaczony dla swiecy. Srod¬ kowy kanal 62 laczy komore spalania ze zwojem zarowym 1, znajdujacym sie w komorze 63. Zwój /jest osadzony w me¬ talowym walcu 64, który spoczywa nai od-madzie scianek w miejscu przejscia komory walca w komore 63.Walec 64 jest zaopatrzony w kanail 65, tworzacy przejscie dla palnej mieszaniny, która doplywa do zwoju 66 dla zapaklnia poczatkowego. Zwój ten osadzony jest w wydrazonej czesci 61\ wkreconej w górny koniec korka 60 i przylaczony jest do zródla pradu, który powoduje zarzenie sie jego, potrzebne dla wybuchu poczatkowe¬ go; po pierwszych wybuchach prad jest przerywany i wylacznie cieplo, dostarcza¬ ne przez nastepujace wybuchy, sluzy juz do podtrzymywania zaru zwoju 1, a tern samem biegu silnika. W wypadku, gdy sto¬ suje sie dwa oddzielne zwoje zarowe, to zwój, który sluzy do wywolania wybuchu poczatkowego, to znaczy ten, który jest polaczony ze zródlem pradu, jest tak u- mieszczony, zeby nie byl narazony na dzia¬ lanie ciepla dalszych wybuchów.Z wewnetrznej przestrzeni walca me¬ talowego 64 prowadzi maly przewód po¬ ziomy 68, polaczony z jednym koncem ru¬ ry metalowej 69, której drugi koniec jest polaczony z korpusem metalowym 70 u- rzadzenia regulujacego, jak to przedstawio¬ no schematycznie na fig. 11, w zastosowa¬ niu urzadzenial do silnika czterocylindro- wego. Sposób polaczenia konców rur mo¬ ze byc taki, jak pokazano na fig. 10. Kaz¬ da rura 69 prowadzi do kanalu wlotowe¬ go 73 w sciamie korpusu 70, a kanal ten ma ujscie w komorze 74 ksztaltu stozko¬ wego, która miesci w sobie stozek 75, po¬ siadajacy na obwodzie kanaly 76. Stozek utrzymywany jest szczelnie na siodle za¬ pomoca sprezyny srubowej 77a, obejmuja¬ cej trzon 77, osadzony w stozku, i opiera¬ jacej sie na nasrubku 78, nakreconym na stale na wspomniany trzon. Drugim kon¬ cem sprezyna opiera sie na podstawie ko¬ mory 79, wydrazonej osiowo w korpu¬ sie 70.Kanaly obwodowe 76 maja zapewniac polaczenie miedzy kazdym z kanalów wlo¬ towych 75 i pewna liczba kanalów 80, wy¬ chodzacych promieniowo az do zewnetrz¬ nej powierzchni cylindrycznego korpusu 70 i polaczonych rurami 81 z komorami 82 w górnej czesci korpusu 70, które to ko¬ mory sa szczelnie zamkniete zapomoca ni¬ skich korków gwintowanych 83. , Z opisu urzadzenia wynika, ze kazda komora spalania silnika moze byc polaczo¬ na z jedna lub kilku komorami 85 (na ry¬ sunku uwidoczniono cztery dla kalzdej ko¬ mory spalania), a wiec, obracajac stozek 75 (zapomoca nasrubka 78), mozna zmie¬ niac chwile, w której mieszajnina palna o- siaga cisnienie, konieczne doi zapalania sie pod dzialaniem rozgrzanego zwoju 1. Im wiecej komór 82 polaczonych bedzie z kazda komora spalania, tern bardziej opóz¬ nia sie chwila zaplonu. Kanaly 80 i 73 otaz kanaly 76 sa rozmieszczone serjaim w ten sposób, ze ka£dy z kanalów 76 zakrywa równoczesnie jednakowa ilosc otworów, co zapewnia dokladna kolejnosc wybuchów.Kadlub 70 jest zamkniety od dolu przy¬ krywka gwintowana 84; przykrywka ta moze byc w razie potrzeby zaopatrzona) w otwór zamykany nakretka 85, sluzacy do wlewania do urzadzenia co pewien czas plynu przemywajacego.Kadlub 70 nie musi byc wykonywany z pelnego metalu, jak narysowano, lecz moze byc wykonany w postaci szkieletu z wnekami, zlozonego z kawalków lub od¬ lanego jako calosc, tak, aby uniknac nie¬ potrzebnego ciezaru i wiekszych kosztów.Aby unaocznic zewnetrznie polozenie stozka, mozna zaopatrzyc nasrubek 78 w wskazówke 66, a korpus 70 w oznaczeniu, z których kazde oznacza jeden otwór 80, a jedno z nich wskazuje polozenie calko¬ witego odlaczenia komór, coby odpowia¬ dalo najwiekszemu przyspieszeniu zaplonu.Jedna z odmian wykonania (fig. 3 i 4) posiada plaszcz wodny, co mozna zastoso¬ wac i do innych odmian, W kezdym wy¬ padku równiez czesci, otaczajace cialo za- — 5 —rowe, moga byc odlane wraz z cylindrem.Zamiast plaszcza wodnego mozna zasto¬ sowac zewnetrzne zeberka, ulatwiajace chlodzenie powietrzem.Wynalazek umozliwia lepsze wyzyska¬ nie paliwa. Silnik zyskuje tez na prostocie z powodu braku magneta i potrzebnych do niego przekladni.Jakkolwiek wynalazek opisano w za¬ stosowaniu do zwyklego typu silnika spa¬ linowego, to widocznem jest, ze moznaby go zastosowac do kazdego typu silnika spa¬ linowego, a szczególnie do turbiny o spala¬ niu wewnetrznem.Wzajemny stosunek poszczególnych czesci na rysunkach jest taki, jaki daly naj¬ lepsze wyniki w praktyce.Z poprzedniego wynika, ze wynalazek usuwa calkowicie skomplikowany system regulacji, który stanowi jedna z zasadni¬ czych czesci uzywanych obecnie urzadzen zaplonowych i ze sposób regulacji chwili zaplonu jest wedlug wynalazku znacznie prostszy i pewniejszy niz przy zapalaniu elektrycznem. PL