PL40672B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano dnia 10 czerwca 1958 r.LIOTEKA /SUL BIB Urzedu Patentowego i POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40672 KI. 42 1, 4/03 Glówny Instytut Górnictwa *) Katowice, Polska Aparat do oznaczania zawartosci skladników gazu Patent trwa od dnia 12 lutego 1957 r. # Dotychczas do oznaczania zawartosci skladni¬ ków gazu uzywa sie powszechnie znanych apara¬ tów typu Orsafa, a w szczególnosci aparatów Wilhelmiego i Barbary. Ostatnie dwa pozwalaja na uzyskanie dokladniejszych wyników, dzieki zastapieniu solanki w biurecie i pipecie rtecia, przy równoczesnym zastosowaniu manometru kom¬ pensacyjnego. Oznaczanie za pomoca wymienio¬ nych aparatów polega na pobraniu do biurety i odmierzeniu w niej okreslonej ilosci gazu przy uzyciu naczynia poziomego i manometru kompen¬ sacyjnego, kilkakrotnym przetlaczaniu próby gazu z biurety do odpowiedniej pipety absorbcyjnej i odwrotnie przez podnoszenie i opuszczanie na¬ czynia poziomego oraz odmierzeniu w biurecie objetosci nieprzereagowanego gazu. Z róznicy od¬ czytów przed i po absorpcji oblicza sie zawartosc procentowa skladnika. Przed przystapieniem do analizy aparat powinien wypelniony byc azotem.Powyzsza metoda posiada wiele wad, a przede wszystkim koniecznosc uzycia próbie gazu o sto¬ sunkowo duzych objetosciach (50—100 cm3), mala dokladnosc oznaczenia (okolo 0,l°/o obj.) i wysoka pracochlonnosc.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspóltwórcami wynalazku sa inz. mgr Jerzy Muzyczuk i Rajmund Wilk.Powyzsze wady usuwa aparat wedlug wyna¬ lazku, który pozwala ria zmniejszenie objetosci próby gazu do 10 cm3 na pobranie zawsze stalej objetosci gazu, na ilosciowe przerzucenie pobra¬ nej próbki z pipetki do komory reakcyjnej przez przekrecenie dwudroznego kranika na calkowite wyeliminowanie martwych przestrzeni i niemal dziesieciokrotne zmniejszenie przestrzeni reakcyj¬ nej, co przy zastosowaniu mikrobiuretki stwarza warunki dla osiagniecia wysokiej dokladnosci (rzedu 0,02 Vo obj.) oraz na bezposredni po¬ miar kontrakcji z wielkosci przesuniecia menisku cieczy w mikrobiuretce. Aparat wypelniony jest jednorodna ciecza np. woda, co wyklucza mozli¬ wosc zalania i koniecznosc wypelnienia go azo¬ tem.Aparat wedlug wynalazku przedstawiony na rysunku sklada sie z zaopatrzonej w plaszcz wodny 4 pipetki gazowej 1, z komory reakcyjnej 2, zaopatrzonej w plaszcz wodny 4a i mikrobiu¬ retki 3, zaopatrzonej w kurek c, przy czym pipetka gazowa 1 polaczona jest z komora reakcyjna 2 za pomoca rurki e, zaopatrzonej w kurek 5, oraz rurki liwarowej d. Plaszcze wodne 4 i 4a posia¬ daja rurki wlotowe i wylotowe.W komorze reakcyjnej znajduje sie staly od: czynnik reagujacy specyficznie z oznaczonymskladnikom gazowym (np. laseczki bialego fos- ffbre w przypadku djpnaczenia tlenu albo katalizu¬ je^ prcfcje i\ak|jf L jakimkolwiek innym sklad- p Jiikiem gazowym np. drucik platynowy w przy- •** fcadku oznaczenia metanu w powietrzu.Pipetka 1, komora reakcyjna 2 i mikrobiuretka 3 wraz polaczeniami wypelnione sa obojetna ciecza o malym ciezarze wlasciwym, np. woda, nie rozpuszczajaca w sobie stalego odczynnika.Wielkosc kontrakcji i zawartosc procentowa szukanego skladnika wylicza sie wedlug wzoru: [V , / f , 10/V — v — fV \ 1 ¦V" +(v'+ /1-k/P. V ) *J przy czym x oznacza °/o objetosc skladnika gazu w przeliczeniu na gaz suchy, V — calkowiia objetosc pipetki gazowej w cm8, v -^— objetosc czesci pipetki gazowej ponizej punktu zerowego w cm8, f — przekrój pipetki gazowej w cm2, P — cisnienie atmosferyczne w mm slupa uzytej do wypelnienia aparatu cieczy, k — stosunek prez¬ nosci pary uzytej cieczy w temperaturze pomiaru do cisnienia atmosferycznego P, 1 — wielkosci przesuniecia menisku cieczy w mikrobiuretce w cm. Punkt zerowy nanosi sie na mikrobiuretke w miejscu, w którym zatrzyma sie menisk swo¬ bodnie wyplywajacej cieczy do.komory reakcyj¬ nej, przy pionowym polozeniu biuretki i jedna¬ kowym cisnieniu na obu jej koncach. Zaleznie cd pozadanego zakresu pomiaru, mikrobiuretka 3 moze byc prosta lub rozszerzona w górnej swej czesci.Przed pobraniem próby gazu nalezy aparat wy¬ pelnic calkowicie obojetna ciecza, przy czym mikrobiuretka 3 winna byc napelniona tylko do punktu zerowego. Pomiaru dokonuje sie w sposób nastepujacy: do pipetki 1 pobiera sie próbe gazu pod niewielkim nadcisnieniem przez kurek b, przy zamknietym kurku c i otwartym a. Po wyrów¬ naniu sie temperatury gazu z temperatura plaszcza wodnego, laczy sie za pomoca kurka b pipetke 1 z atmosfera w celu wyrównania cisnienia. Na¬ stepnie przerzuca sie gaz z pipetki 1 do komory reakcyjnej 2 przez przekrecenie kurka b, przy zamknietych kurkach a i c. W komorze reakcyj¬ nej 2 powstaje podcisnienie na skutek zachodza¬ cej reakcji. Przez otwarcie kurka c laczy sie komore reakcyjna 2 z mikrobiuretka 3, przy czym nastepuje zassanie cieczy z mikrobiuretki 3 do komory reakcyjnej 2. Po ustaleniu sie poziomu menisku cieczy w mikrobiuretce odczytuje sie wielkosc przesuniecia na mikrobiuretce 3, z któ¬ rego wylicza sie wielkosc kontrakcji wedlug wyzej podanego wzoru. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Aparat do oznaczania zawartosci skladników gazu, znamienny tym, ze sklada sie z zaopa¬ trzonej w plaszcz wodny (4) pipetki gazowej (1), z komory reakcyjnej (2), zaopatrzonej w plaszcz wodny (4a) i mikrobiuretki (3), za¬ opatrzonej w kurek (c), przy czym pipetka gazowa (1) polaczona jest z komora reakcyjna (2 za pomoca rurki (ej, zaopatrzonej w kurek (b)t oraz rurki lewarowej (d), zas calosc apa¬ ratu wypelniona jest ciecza obojetna o malym ciezarze wlasciwym.
2. 2. Aparat wedlug zastrz. i* znamienny tym, ze w komorze reakcyjnej (2) znajduje sie staly odczynnik reagujacy specyficznie z oznaczo¬ nym skladnikiem gazowym lub katalizujacy reakcje oznaczonego skladnika z jakimkolwiek innym skladnikiem gazowym. Glówny Instytut Górnictwa Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych CWD-109/Ga. GDA-68S. W,Do opisu patentowego nr 40672 PL