/* 2? Opublikowano 4sia 31 styrama 1*56 r.CrOJJL Si V* ASA \ •A BIBLIOTEKA POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40651 KI. 42 b, 12/05 Sckarfc Panstma *) tGlóimy Urzad Miar) Warszawa, Boiska Przyrzad do mierzenia graniastosci waleczków mierniczych Patent trwa od dnia $ lipca H57 r.Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do mierzenia graniastosci waleczków mierniczych o wielkosci od 0,17 mm do 6,35 mm.Na ogól graniastosci walka nie mozna wy¬ kryc za pomoca pomiaru pomiedzy dwiema równoleglymi plaszczyznami mierniczymi. Wy¬ krywanie graniastosci dokonywane jest zwy¬ kle w ten sposób, ze mierzony 'walek umiesz¬ cza sie w trójkatnym rowku pryzmy, spoczy¬ wajacej na stole mierniczym odpowiedniego czujnika (np. optimetru lub ultraaptimetru).Przy obracaniu tego walka pod koncówka miernicza czujnika notuje sie najwieksza rózni¬ ce wskazan na podzialce, która charakteryzuje stopien graniastosci.Dotychczas znane sposoby mierzenia grania¬ stosci walków polegaja na stosowaniu poje¬ dynczych stalowych pryzm z trójkatnym row¬ kiem utworzonym przez dwie plaszczyzny, co *)Wlasciciel patentu oswiadezyl, ze twórca wynalazku jest Jan Pietraszek. stwarza koniecznosc stosowania duzej liczby tych kosztownych i trudnych w wykonaniu pryzm.Przyrzad wedlug wynalazku zamiast stosowa¬ nia na przyklad kilkunasttu pryzm o róznej wielkosci rowka, pozwala na mierzenie grania¬ stosci waleczków kazdej srednicy zawartej w granicach od 0,17 mm do 6,35 mm za pomoca krazka z decentrycznie uformowanym na jego obwodzie trójkatnym rowkiem.Istote wynalazku stanowi wiiec krazek, na obwodzie którego jest wykonany mimosrodowo trójkatny rowek o zmiennej glebokosci. Kra¬ zek moze sie obracac lub *byc unieruchomiony w dowolnym polozeniu wzgledem koncówki mierniczej czujnika, eo pozwala na dobieranie potrzebnej glebokosci rowka w. zaleznosci od wielkosci srednicy mierzonego waleczka.Przyrzad wedlug wynalazku jest przedsta¬ wiony na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia calkowite zestawienie przyrzadu w rzucie jbocBnysm -z jaaierzonyin przedmiotem (walecz-kiem) oraz koncówke miernicza czujnika, a €i$%2 -jk srodkowy-przekrój tego rzutu.Przyrza^wedl^fg wynalazku sklada sie z kor¬ pusu 6, krazka mierniczego 1, 2, walka po- fcretnego 5 oraz srub ustalajacych 7.Krazek mierniczy 1, 2 jest wykonany ze sta¬ li Sklada on sie z dwóch czesci 112 zespo¬ lonych ze soba za pomoca srub 3, badz tez jest wykonany z jednego kawalka tworzywa. Na calej dlugosci obwodu krazka mierniczego jest wykonany trójkatny rowek, który w stosunku do osi krazka jest wykonany decentrycznie.W wyniku takiego wykonania rowek ten na róznych odcinkach obwodu posiada rózne gle¬ bokosci i moze sluzyc do pomiaru waleczków 8 o róznych grubosciach np. od 0,17 mm do 6,35 mm. Krazek mierniczy 1, 2 jest osadzony za pomoca klina 4 w sposób sztywny z pokret¬ nym walkiem 5, którym poprzez obracanie do¬ biera sie glebokosc rowka do mierzonego wa¬ leczka. Ustalanie pozycji krazka mierniczego nastepuje przez dokrecenie srub 7 do walka pokretnego 5, który w ten sposób na czas po¬ miaru zostaje unieruchomiony.Przebieg pomiaru za pomoca przyrzadu we¬ dlug wynalazku opisano ponizej.Przyrzad umiejscawia sie na stole mierni¬ czym czujnika, nastepnie po zwolnieniu srub 7 obraca sie krazek za pomodp wystajacej, mo- letowanej czesci walka 5, tak aby naprzeciwko koncówki mierniczej znalazla sie taka glebo¬ kosc rowka, w której umieszczony mierzony waleczek 8 wystawalby nieco ponad srednice zewnetrzna krazka, przy czym waleczek po¬ winien spoczywac stycznie na sciankach row¬ ka. Po doprowadzeniu koncówki mierniczej 9 czujnika do zetkniecia sie z wystajaca ponad krazek czescia mierzonego waleczka obraca sie waleczek za pomoca reki i notuje najwieksze róznice wskazan czujnika, które charakteryzu¬ ja stopien graniastosci danego waleczka.Oprócz mierzenia graniastosci waleczków mierniczych mozna równiez za pomoca tego przyrzadu takze sprawdzic wymiary i stoz- kowosc tych waleczków porównujac je z wa¬ leczkami wzorcowymi. PL