Opublikowano dnia 15 stycznia 1958 r. &GL4L 3A BIB!J:r,T^KA POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40629 KI. 63 c, 47 Vladimir Popelar Praga, Czechoslowacja Jan Rónnert Praga, Czechoslowacja Zebatkowy mechanizm kierowniczy do pojazdów mechanicznych Patent trwa od dnia 20 marca 1956 r.W celu dobrego opanowania kierowania po¬ jazdami mechanicznymi, zwlaszcza wozami oso¬ bowymi, jest pozadane, by kolumna kierowni¬ cza byla umieszczona pod malym katem wzgle¬ dem plaszczyzny poziomej. Przy takiej pozycji górny koniec kolumny nie przeszkadza w obslu- giwaniu pedalów, przy czym kolumna moze byc wpuszczona bezposrednio do sciany czo¬ lowej, co ulatwia montaz ogólny. Takie usta¬ wienie kolumny kierowniczej pod wspomnia¬ nym katem nachylenia utrudnia jednak w znacznym stopniu przenoszenie ruchu ze slimaka kierownicy lub zebatki na dzwignie kierownicze kól w tych przypadkach, gdy dzwignie kierownicze kól powinny byc umiesz¬ czone nizej niz slimak lub kolo zebate kierow¬ nicy. W znanych dotychczas kierownicach sli¬ makowych przenoszenia ruchu na drazki kie¬ rownicze dokonywano za pomoca pionowego walu lub dzwigni dwuramiennej. Poza tym znane jest urzadzenie kierownicze, w którym przenoszenie ruchu odbywa sie za pomoca kól zebatych stozkowych, przy czym zamiane ru¬ chu obrotowego na ruch posuwisty drazków kierowniczych wykonuje wal pionowy duzego kola stozkowego.Wynalazek rozwiazuje opisane zagadnienie w polaczeniu ze zwyklym prostym zebatkowym1 mechanizmem kierowniczym. Nowosc urzadze¬ nia wedlug wynalazku polega na tym, ze zebatka jest polaczona bezposrednio z dzwignia dwuramienna, która za pomoca drazków lacz¬ nikowych nastawia dzwignie kierownicze kól.Bezposrednie polaczenie zebatki z dzwignia dwuramienna jest umozliwione przez obrotowe osadzenie prowadnicy, której os lezy w przy¬ blizeniu w miejscu kola zebatego.Na rysunku przedstawiono przyklad wykona¬ nia zebatkowego mechanizmu kierowniczegowedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedsta¬ wia ogólny widok ukladu kierowniczego, pa¬ trzac od strony kierownicy, a fig. 2 — po¬ wiekszony przekrój szczególowy w plaszczyz¬ nie* I—I prowadnicy zebatki i jej osadzenie.Ruch obrotowy kierownicy zostaje przenie¬ siony za pomoca walu 1 i elastycznego sprze¬ gla 2 na kolo zebate 3, zazebione z zebatka kierownicza 4. Zebatka kierownicza 4 jest osa¬ dzona przesuwnie w prowadnicy 5, a na swym koncu, w przyblizeniu posrodku wozu, jest po¬ laczona za pomoca przegubu 6 z dwuramienna dzwignia 7, umieszczona pionowo. Dzwignia ta jest osadzona obrotowo w punkcie A w nad¬ woziu lub podwoziu i osadzona obrotowo do¬ kola osi, równoleglej w przyblizeniu do osi podluznej pojazdu. W dolnym koncu dzwignia 7 jest polaczona za pomoca przegubu 8 z draz¬ kami kierowniczymi 9, które za pomoca prze¬ gubów 10 sa przylaczone do dzwigien kierow¬ niczych 11, umocowanych przy zwrotnicy 12 kola 13.Podczas kierowania pojazdem przegub 6 dzwigni 7 porusza sie po luku o srodku A.W zaleznosci od przyjetego kierunku jazdy dzwignia 7 przechyla sie z normalnego poloze¬ nia a w prawo lub w lewo az do skrajnego polozenia b lub c. Polozenie zasadnicze a prze¬ gubu 6 jest wybrane tak, iz czynne ramie r sily osiowej w zebatce kierowniczej jest jed¬ nakowe w obu skrajnych polozeniach b i e.Dzieki temu przebieg krzywej przekladni kie¬ rownicy jest przynajmniej w przyblizeniu sy¬ metryczny wzgledem odpowiedniej osi jazdy na wprost. Jak uwidoczniono na fig. 1 poloze¬ nie przegubu 6 zmienia sie podczas posuwi¬ stego ruchu zebatki kierowniczej. Dlatego za¬ chodzi potrzeba umozliwienia prowadnicy 5 zebatki ruchu w malym zakresie dokola osi równoleglej do osi obrotu dwuramiennej dzwig¬ ni 7. Osiaga sie to przez osadzenie obrotowe prowadnicy 5 w nadwoziu 14 lub na podwo¬ ziu, np. za pomoca pierscienia gumowego 15, który jest wtloczony lub nawulkanizowany na korpus prowadnicy 5 zebatki. Zastosowanie wy¬ konania takiego sprezystego osadzenia przed¬ stawia ponadto te zalete, ze dzieki zastosowa¬ niu sprezystego pierscienia jest umozliwione przenoszenie drgan z podwozia na nadwozie, co w znacznym stopniu zwieksza bezszumne za¬ chowanie sie nadwozia podczas jazdy. PL