Opublikowano dnia 27 stycznia 1958 r. ia&i*/A0 POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40626 Skarb Panstwa (Centralny Zarzad Przemyslu Metali Niezelaznych) Przedsiebiorstwo Panstwowe Katowice, Polska KI. 40 a, 3T73G Sposób odzyskiwania metali z hutniczych materialów odpadkowych Patent trwa od dnia 20 kwietnia 1957 r.Podczas procesu topienia wieloskladnikowych stopów lozyskowych powstaja zgary stanowiace mieszanine tlenków miedzi, cyny, antymonu, olowiu oraz ewentualnie cynku, kadmu i niklu.Przez redukcje tych zgarów i segregacyjne topienie otrzymanych stopów surowych otrzy¬ muje sie jako produkt uboczny tak zwany metal blyszczacy zawierajacy okolo 20 — 40% Cu, 20 — 40% Sn, 10 — 30% Sb, 2 — 20% Pb oraz inne skladniki w malych ilosciach, np. nikiel, cynk itp. Stop ten nie nadaje sie do bez¬ posredniego zastosowania do wyrobu stopów lozyskowffch.Sposób wedlug wynalazku polega na wzgled¬ nie czesciowym lub calkowitym utlenieniu zmielonego metalu blyszczacego w piecu plo¬ miennym lub iinnym i na ostatecznym zmie¬ leniu otrzymanego zuzla.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa inz. Adam Lesniak, inz. Kazimierz Kurski, inz. Witold Kwiecien, i mgr Witold Szmeja. .Otrzymany w obu przypadkach pyl nalezy ostatecznie utlenic w temperaturze 500 — 800° przed prazeniem najlepiej w piecu obrotowym.Otrzymane tlenki poddaje sie nastepnie lugo¬ waniu roztworem weglanu amonu, zawieraja¬ cym w nadmiarze wolny amoniak, przez co roz¬ puszcza sie tlenek miedzi, a nierozpuszczalne pozostaja tlenki cyny, olowiu i antymonu Roz¬ puszcza sie równiez w amoniaku^ tlenek cynku ewentualnie niklu jesli metale te wystepuja w metalu blyszczacym.Nierozpuszczalne tlenki przez redukcje we¬ glem lub wodorem przeprowadza sie w stan metaliczny. Otrzymany stop zawierajacy cyne, antymon i olów stanowi wysokowartosciowy stop wstepny do produkcji stopów lozysko¬ wych, czcionkowych itp. Roztwór weglanu amonu, zawierajacy zwiazana chemicznie miedz, poddaje sie ogrzewaniu w zamknietej aparatu¬ rze przez co nastepuje rozklad zwiazku amino- miedziowego, wytraca sie tlenek miedzi a od- destylowuje razem w pare wodna amoniaki dwutlenek wegla. Otrzymany w chlodnicy * roztwór weglanu ^anionu zawraca do procesu celem lugowania dalszych partii surowca.W ten sposób w wyniku przerobu metalu blyszczacego odzyskuje sie zawarte w nim meta¬ le: olów, cyne i antymon w postaci pelnowartos¬ ciowego stopu wstepnego oraz miedz w postaci tlenku miedzi o duzym stopniu rozdrobnienia i z tego wzgledu szczególnie nadajacego sie do przerobu droga redukcji na proszek mie¬ dziowy.Podobnie, jak zmielony i utleniony metal blyszczacy mozna przerabiac sposobem lugo¬ wania weglanem amonu i amoniakiem w po¬ dobnej aparaturze, zgary powstajace przy to¬ pieniu metali i pyl z pieca szybowego lub kon¬ wertorowego, zawierajacego miedz, kadm, cynk, olów, cyne i inne metale. Wskutek tego lugo¬ wania oddziela sie zawarte w pylach miedz, kadm i cynk ewentualnie nikiel, a powstale olów, cyne i antymon nadaja sie do przerobu, podobnie jak przy metalu blyszczacym na sto¬ py lozyskowe itp.Wynalazek umozliwia odzyskiwanie miedzi, kobaltu, cynku, kadmu, niklu oraz niektórych metali rzadkich z wszelkiego rodzaju zuzli pie¬ cowych wypalków pirytowych lub markazy- towych, a nawet z bardzo ubogich rud w tym przypadku, kiedy wymienione metale wyste¬ puja w postaci tlenków lub weglanów. Sposób taki mozna stosowac równiez do rozdzielania zlomu rozdrobnionych metali np. opilek, od¬ dzielajac metale rozpuszczalne w amoniaku i weglanie amonu od nierozpuszczalnych lub od trudniej rozpuszczalnych.Na przyklad mozna rozdzielic mieszanine opilek miedzianych i niklowych. PL