Opublikowano dnia 27 stycznia 1958 r. ***"*/ & $ biblioteka: loo Urz edu t7 ^ - n\or/o-go POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40592 KI. 21 a2, 36/01 Feliks Blocki Warszawa, Polska Zygmunt Rostkowski Warszawa, Polska Zenon Szpigler Warszawa, Polska Wiqzka miedzymiastowych lqczy telefonicznych Patent trwa od dnia 13 lipca 1956 r.Przedmiotem wynalazku jest wiazka miedzy¬ miastowych laczy telefonicznych o nieograniczo¬ nym zasiegu, skladajaca sie z jednotorowych la¬ czy rozmownych i dwu lub jednotorowego lacza pomocniczego, sluzacego dla przesylania sygna¬ lów sterujacych.Znane lacza telefoniczne systemu naturalnego jednotorowe posiadaja ograniczony zasieg. Znane lacza dwutorotwe posiadaja wprawdzie zasieg nie¬ ograniczony, jednakze wymagaja uzycia czterech przewodów na jedno lacze. Tlumiennosc wyni¬ kowa w znanych laczach wynosi 0,8 Nepera, co w przypadku tworzenia zestawu laczy przez tele¬ fonistki centrali miedzymiastowej wymaga stoso¬ wania skomplikowanych urzadzen na stanowisku tranzytowym centrali miedzymiastowej. Lacza wchodzace w sklad wiazki miedzymiastowych la¬ czy telefonicznych wedlug wynalazku posiadaja nieograniczony zasieg przy wykorzystaniu tylko dwóch przewodów na lacze i ich tlumiennosc wy¬ nikowa jest równa zeru, dzieki czemu wyposaze¬ nie stanowisk tranzytowych w centrali miedzy¬ miastowej jest nieskomplikowane. Odbiorniki sygnalów zewowych lacza wedlug wynalazku sa proste i tanie, gdyz nie ma potrzeby stosowania w nich lamp elektronowych.Wiazka miedzymiastowych laczy telefonicznych wedlug wynalazku jest uwidoczniona na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia jej uproszczony schemat • blokowy, fig. 2 — rofcwiniety schemat blokowy jednego lacza wraz z torami pomocni¬ czymi, wreszcie fig. 3 — schemat urzadzenia ze- wowego nadawczego i odbiorczego.Wiazka wedhag wyaalazto sklada sie z laczy rozmownych At R1HA2 B2.... An Bn i dwóch lub jednego toru pomocniczego m1 i m2. Kazde lacze Jest wyposazone w dwa urzadzenia koncowe l/K, umieszczone na stacjach koncowych SW% t SWn oraz urzadzenia przelotowe UP, mmieszczone na stacjach przelotowych SW2.... SWn-r Ponad¬ to istnieja urzadzenia wspólne dl* calej wiazki, jak: generator harmonicznych GH i wzmacniacz grupowy WG na stacjach koncowych SW± i SWtt oraz wzmacniacze grupowe WG na kazdej stacji przelotowej.Kazde urzadzenie koncowe UK sklada sie ze wzmacniacza akustycznego W z czterech zawo¬ rów Zt — Z4, sterujacego zespolu nadawczego SZN, sterujacego zespolu odbiorczego SZO, urza¬ dzenia zewowego nadawczego UZN oraz urzadze¬ nia zewowego odbiorczego UZO.Kazde urzadzenie przelotowe UP sklada sie ze wzmacniacza akustycznego W, czterech zaworów Z% — Z4, sterujacego zespolu odbiorczego SZO.Wzmacniacz W tak na stacji koncowej, jak i przelotowej jest normalnym wzmacniaczem akustycznym stosowanym powszechnie w laczach telefonicznych.Zespól zaworów Z± — Z4 jest tak zbudowany, ze w jego stanie spoczynkowym zawory ZL — Z8 wykazuja mala tlumiennosc, zawory zas Zx i Z4 duza tlumiennosc. Pod wplywem przychodzacego sygnalu sterujacego zespól SZO zmienia tlumien¬ nosc zaworów w ten sposób, ze zawcfry Zt i 2* wykazuja duza tlumiennosc a zawory Z2 i Z4 ma¬ la tlumiennosc. Zmiana taka otwiera kazdorazowo droge dla przeciwnego kierunku transmisji.Sterujacy zespól nadawczy SZN sklada sie ze znanych ogólnie elementów takich jak: zawór ZB, z ukladu prostowniczego Pr oraz z dwóch filtrów pasmowo — przepustowych FPPi i FPPi i umiesz¬ czonego miedzy nimi zaworu Z6. Zespól SZM. slu¬ zy do otwierania drogi dla sygnalu sterujacego otrzymanego z generatora harmonicznych. Napie¬ cia pradów wytworzonych w mikrofonie abonenta stacji A po wzmocnieniu we wzmacniaczu W0 i wyprostowaniu w prostowniku Pr polaryzuja za¬ wór Ze, otwierajac droge dla sygnalu sterujacego, pochodzacego z generatora GH.Sterujacy zespól odbiorczy SZO sklada sie z filtru PPP wylawiajacego wlasciwy sygnal ste¬ rujacy, ukladu prostownika St, powodujacego zmiane biegunowosci na swoich zaciskach wyjsciowych, co powoduje przestawienie poszcze¬ gólnych zaworów tak na stacjach koncowych jak i przelotowych.Urzadzenie zewowo — nadawcze UZN jest przeznaczone do nadawania sygnalów zewowych i ewentualnie do wybierania zdalnego. Za pomo¬ ca tego urzadzenia wysyla sie sygnal sterujacy pochodzacy z generatora harmonicznych GH, a modulowany mala czestotliwoscia (25 — 50 Hz), który w przeciwleglej stacji koncowej uruchamia urzadzenie zewowe odbiorcze UZO.Urzadzenia zewowe odbiorcze UZO sluzy do odbierania przychodzacych sygnalów zewowych.Charakterystycznym elementem UZO jest prze¬ kaznik polaryzowany \PP, którego kotwiczka pp drga z czestotliwoscia równa czestotliwosci pradu zewowego pochodzacego ze stacji nadawczej po¬ wodujac zadzialanie* przekaznika O. Przekaznik ten przelacza zródlo pradu zewowego w strone miejscowej centrali miedzymiastowej.Inne elementy urzadzenia koncowego takie jak generator harmonicznych GH oraz wzmacniacze grupowe WG sa elementami znanymi i powszech¬ nie stosowanymi w urzadzeniach telefonicznych.Generator harmonicznych GH sluzy do wytwarza¬ nia szeregu harmonicznych, z których kazda jest wykorzystana do przesylania sygnalów steruja¬ cych.W stanie spoczynkowym zawoty Z1 i Z8 sa otwarte (wykazuja mala tlumiennosc), zawory zas Z2 i Z4 sa zamkniete (wykazuja duza tlumien¬ nosc). Znajdujace sie tylko na stacjach zawory ZK sa w stanie spoczynkowym, otwarte zas zawory Ta zamkniete. Zawory Zx i Z4 na wszystkich stacjach sa zawsze przylaczone do toru prowadzacego w strone blizszej centrali miedzymiastowej, za¬ wory zas Z2 i Zt sa przylaczone do toru prowa¬ dzacego do dalszej centrali miedzymiastowej.Przy takim polaczeniu zespoly zaworów Z1 do Z4 w ich stanie spoczynkowym umozliwiaja trans¬ misje tylko od centrali do polowy lacza. Przy przesylaniu pradów rozmownych z centrali mie¬ dzymiastowej A do centrali B sterujacy zespól nadawczy SZN, uruchomiany pradami roamówny- mi, otwiera zawór Z6, dzieki czemu sygnal ste¬ rujacy z generatora harmonicznych GH wychodzi w tor sterujacy. Sygnal ten jest odbierany przez sterujace zespoly odbiorcze we wszystkich stacjach dalszej polowy lacza, dzieki czemu zawory Z± do Z4 drugiej (dalszej): polowy lacza oraz zawór Z5 ze stacji B przestawiaja sie, tj. zajmuja przeciwne polozenia do polozen zajmowanych w stanie spo¬ czynkowym, Przy takim ustawienia zaworów jest otwarta droga dla transmisji w kierunku z A do B na calej dlugosci lacza oraz uniemozliwione jest uruchomienie sterujacego/ zespolu nadawczego SZN na stacji B, co w konsekwencji zabezpiecza przed wyslaniem sygnalu sterujacego w kierunku z B do A. Stan taki trwa przez caly czas nieprzerwa¬ nej mowy (transmisji z jednego kierunku) z A - % -do B. Osoba rozmawiajaca, a znajdujaca sie po stronie stacji B, chcac zabrac w rozmowie glos musi natrafic na luke w rozmowie swego partne¬ ra. W tym celu wystarcza trafic na luke rzedu 1/10 sekundy, aby transmisja mogla przebiegac w kierunku odwrotnymi tj. z B do A. W ten spo¬ sób obaj rozmówcy znajdujacy sie na stacjach A i B moga rozmawiac w sposób plynny i prak¬ tycznie bez zaklócen.Jesli chodzi o sygnaly zewowe, to sa one wy¬ sylane w nizej podany sposób. Telefonistka cen¬ trali miedzymiastowej na stacji A wysyla sygnaly pradem zmiennym o czestotliwosci np. 25 Hz lub pradem stalym. Prad sygnalizacyjny uruchamia przekaznik R na stacji A, który swoja sprezyna uruchamia z kolei przekaznik P. Przekaznik ten swoimi sprezynami p wlacza na zawór Zfl prad zmienny, np. o czestotliwosci 25 Hz. W zwiazku z tym na tor sygnalizacyjny jest wysylany sygnal sterujacy modulowany ta sama czestotliwoscia.Na stacji B na wyjsciu sterujacego zespolu od¬ biorczego SZÓ wlacza sie w szereg z kondensa¬ torem C1 przekaznik polaryzowany PP. Kotwicz¬ ka pp tego przekaznika pod wplywem modulowa¬ nego pradu, np. czestotliwosci 25 Hz, drga z, ta sama czestotliwoscia. Za posrednictwem tej kotwiczki jest przez polowe okresu ladowany kon¬ densator C2 poprzez opór Rv Kondensator ten w ciagu drugiej polowy okresu rozladowuje sie przez przekaznik O. Przekaznik ten przyciaga i swoimi sprezynami g wlacza zródlo pradu zewo- wego w strone centrali miedzymiastowej B, co powoduje uruchomienie sygnalu, np. optycznego na stanowisku telefonistki miedzymiastowej. PL