RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40589 KI. 21 a4, 29/01 Jan Holoumia Wroclaw, Polska Obwody strojone wielozokresowego odbiornika radiowego x przemiana czestotliwosci Patent trwa od dnia 29- sierpnia 195$ r.Obwody strojone wielozakresowego odbior¬ nika z przemiana czestotliwosci zawieraja zwy¬ kle elementy, za pomoca których mozna uzy¬ skac wlasciwe zakresy czestotliwosci obwodu dostrajanego do czestotliwosci sygnalu i obwo¬ du heterodyny. Ponadto, zwykle w jednym z tych obwodów, stosowane sa srodki umozli¬ wiajace uzyskanie wspólbieznosci obwodów od¬ dzielne dla kazdego z zakresów czestotliwosci odbieranych. Celem wynalazku jest czesciowe wyeliminowanie z odbiornika srodków stoso¬ wanych w celu zapewnienia wspólbieznosci przy jednoczesnym zachowaniu lub poprawie¬ niu jego wlasciwosci.Istota wynalazku jest taki dobór zakresów czestotliwosci odbieranych, zeby spelniony byl warunek pa = p2, dzieki czemu w zakresie czestotliwosci mniejszych nie jest konieczne stosowanie dodatkowych srodków poprawia¬ jacych wspólbieznosó obwodów, gdyz moga ja zapewnic w równie dobrym stopniu srodki zastosowane juz w zakresie czestotliwosci wiekszych. Zasada ta jest sluszna przy dowol¬ nej czestotliwosci posredniej odbiornika, do¬ wolnej metodzie realizacji wspólbieznosci w zakresie czestotliwosci wiekszych i dowol¬ nym sposobie strojenia odbiornika.Wspólczynnik p zakresu jest okreslony sto¬ sunkiem zakresów stosunkowych czestotliwos¬ ci sygnalu (azg) i heterodyny (azh), tj. p = = a zs/azh» przy tym indeksy 1 i 2 oznaczaja odpowiednio pierwszy i drugi zakres czestotli¬ wosci (zakres falowy) odbiornika. Zakres sto¬ sunkowy czestotliwosci az jest okreslony ilora¬ zem najwiekszej czestotliwosci rezonansowej fmax i najmniejszej czestotliwosci rezonansowej fmin obwodu» U- az ^ fmax/*min, a indeksy s i h oznaczaja odpowiednio obwód sygnalu i obwód heterodyny.Przykladem zastosowania wynalazku moze byc odbiornik o zakresach fal srednich 1 dlu¬ gich radiofonicznych, w którym dzieki zastoso¬ waniu specjalnego wykroju plytek rotora sek¬ cji heterodyny kondensatora zmiennego uzy-skuje sie zupelna wspólbieznosc w zakresie fal snediMph. Jezfeli stdsowany w odbiorniku za¬ kres fal "srednich wynosi: fsmin = 520 kHz i fsm«x — 1625 kHz przy czestotliwosci po¬ sredniej fp = 465 kHz, to azs = 1625/520 = 3,126 oraz azh = 2090/985 = 2,121, czyli ps = 3,126/2, 121 = 1,474. W celu uzyskania równiez w za¬ kresie fal dlugich zupelnej wspólbieznosci obwodów, zamiast zwykle stosowanego w ta¬ kim przypadku zestrojenia trójpunktowego, uzyskiwanego miedzy innymi za pomoca kon¬ densatora paddingowego, nalezy tak ustalic za¬ kres fal dlugich, zeby wspólczynnik tego za¬ kresu pd byl równy ps, tj. wynosil 1,474. Waru¬ nek ten mozna spelnic np. w ten sposób, ze fsmin = 150 kHz oraz fSma* = 261 kHz, czy¬ li aza = 261/150 = 1,74 i azh = 726/6-15 = 1,18, tj. Pd = 1,74/1,18 = 1,474. W ten sposób zasto¬ sowanie obwodów wedlug wynalazku poprawia wlasciwosci odbiornika dzieki wspólbieznosci zupelnej w zakresie fal dlugich, zamiast zestro¬ jenia trójpunktowego, eliminuje kondensator paddingowy zakresu fal dlugich, umozliwia wy¬ korzystanie sredniofalowej cewki heterodyny równiez w zakresie fal dlugich przy eliminacji zwykle stosowanej oddzielnej cewki dla tego zakresu i moze takze wyeliminowac koniecz¬ nosc zestrajania heterodyny w zakresie fal dlu¬ gich. Lacznie daje to istotne efekty ekonomicz¬ ne przy polepszonej a w innych przypadkach — nie gorszej jakosci odbiornika.Poprawne dzialanie odbiornika w przypadku zastosowania wynalazku wynika z analizy za¬ gadnienia wspólbieznosci obwodów strojonych. PL