Opublikowano dnia 20 maja 1960 r.S iii \ RO w A K\ Aj BIB Urzedu Pa lent owego] POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40354 KI. 30 a, 1/04 Rufin Mirecki Gdansk, Polska Lampa otolaryngologiczna* Patent trwa od dnia 15 stycznia 1957 r.Przedmiotem wynalazku jest lampa czolowa stosowana w otolaryngologii, szczególnie do wziernikowania ciasnych jam i malych po¬ wierzchni.W otolaryngologii za pomoca lustra czolowego oswietla §sie jamy, patrzac przez maly otwór w srodku lustra — zasada wprowadzona przez Helmholtza. Znane sa rózne lampy stosowane do badan w otolaryngologii, przy czym starano sie zródlo swiatla umiescic bezposrednio na glowie lekarza. Kirstein skonstruowal lampe czolowa w postaci umocowanego na czole cy¬ lindra, w którym znajduje sie zarówka 1 so¬ czewka plasko-wypukla, skupiajaca promienie swietlne, które rzuca na male plaskie luster¬ ko z otworem w srodku, wmontowane ukosnie u wylotu cylindra i ustawione przed okiem ba¬ dajacego. Lusterko to rzuca swiatlo w postaci równoleglych promieni na badany przedmiot.Wada takiej lampy jest, ze wprawdzie koncen¬ truje oha swiatlo, lecz dlugosc jej i ciezar oraz ustawienie jej przed nosem nie pozwala na badanie, a zwlaszcza operowanie z bliskiej odleglosci. * Lampe Kirsteina zmodyfikowal Nicolai przez wmontowanie systemu soczewek. Charaktery¬ styczna cecha tych lamp jest, ze poczatkowa czesc jamy oswietlaja dobrze, ale glebszy jej odcinek slabiej.Inna zasade zastosowal Clar. Przed wielkim lustrem paraboloidalnym, znajdujacym sie na czole lekarza, osadzona jest zarówka, dajaca sie zblizac i oddalac od lustra. Promienie zarówki odbijaja sie o reflektor i skupiaja w odpowied¬ niej odleglosci. W lustrze sa dwa otworki do patrzenia obuocznie. Lampa Clara jest bardzo duza i ciezka. Dwa otwory sa zbyteczne, gdyz do jam patrzy sie jednoocznie, celem przy¬ blizenia przedmiotu badania, nie daje wiec osiowego patrzenia. Prócz tego wystaje poza kontur nosa. Lampa Miodonskiego jest dobra do badania i zabiegów z odleglosci okolo 20 — 30 cm, gdyz jest dosc duza i wystaje przed nosem ;o okolo 3 — 4 cm. Reflektor tej lampy jest modyfikacja reflektora Clara, lecz plasz¬ czyzna oswietleniowa w reflektorze Miodonskie¬ go jest parabola a zródlo swiatla umiejscowio¬ ne w ognisku. Otwór w reflektorze-przeziernikujest oddzielony ekranem, aby promienie nie oslepialy oka badajacego. Wada jej jest ze swia¬ tlo lampy nie daje sie skupiac w czasie ba¬ dania^ przjr :tyaa -4ry p|z|z przeziejnih^c|*iuzy oko.PlaiLnowjze ^cmg|r |Bfl(|ierykanskie sa przeróbka \,v/.znanych lamp przewaznie niemieckich, jak lam- r j ^y Kirsteina, Kuttnera itp. i daja tylko silne * swiatlo, przy ich pieknym wykonaniu i zacho¬ wuja wady pierwowzoru, np. lampa wedlug patentu amerykanskiego nr 2651301 jest mo¬ dyfikacja lampy Clara przy tym nie najszcze¬ sliwsza. Dla bezposredniego oswietlenia glebo¬ kich jam wymagane jest duze natezenie swia¬ tla i mozliwosc dobrego oswietlenia na róznych glebokosciach; Nastepnie przy oswietleniu rów¬ noleglymi lub skupionymi promieniami powsta¬ je problem krzyzowania, sie osi wzrokowej z osia promieni.Z porównania tych lamp najlepsza wydaje sie lampa Clara ze wzgledu na jakosc oswietle¬ nia, lecz jest ona zbyl; ciezka i stanowi prze¬ szkode przed oczyma operatorowi.' W przypadkach, gdy zachodzi potrzeba wy¬ konywania zabiegów u niemowlat, wiec ko¬ niecznosc skupiania swiatla ~ i wziernikowania glebokich a ciasnych jam i malych powierzch¬ ni, oraz skupiania swiatla w duzym zakresie juz od 10 cm, istniejace lampy nie daja dobrych wyników.Lampa wedlug wynalazku nie posiada wad istniejacych lamp, natomiast wykazuje zalety pozwalajace na jej uzywanie zarówno przy badaniu niemowlat* jak $ doroslych* ... Mozliwosc skupiania swiatla i wziernikowa¬ nia ciasnych i glebokich jam a glebokosci 10 -r 00 cm pozwala na bezposrednie badanie zarów¬ no przewodu sluchowego u niemowlat, jak rów¬ niez krtani i tchawicy oraz przelyku u doro¬ slych. Srednica i dlugosc lampy stwarza do¬ godne warunki badania nawet z 10 cm od¬ leglosci. Zawieszenie lampy na kulkowym prze¬ gubie przytwierdzonym do paska utrzymuja¬ cego lampe na glowie, daje moznosc ustawie¬ nia jej w kazdej pozycji, przy tym specjalny uchwyt pozwala na zmiane skupienia i nate¬ zenia swiatla, a uchwyty wszystkie sa odej¬ mowalne i sterylizowane. Temperatura lampy przy dlugim swieceniu nie przekracza 45°C.Mala zarówka soczewkowa pozwala na czer¬ panie pradu z bateryjki kieszonkowej, co po¬ zwala na stosowanie jej tam, gdzie nie ma pradu elektrycznego, przy _czym maly , ciezar lampy (90 g) nie powoduje wyczuwalnego zme¬ czenia. Lampa jest oszklona, co chroni zarówke i reflektor przed zanieczyszczeniem oraz nie wymaga specjalnej wprawy wziernikowania otolaryngologicznego i moze znalezc zastosowa¬ nie w kazdej specjalnosci, gdyz oko nie jest ograniczone przeziernikiem. Wreszcie metalowa podstawa przegubowa lampy posiada otworki wentylacyjne i podkladke siatkowa co polepsza wentylacje pod paskiem skórzanym.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony, ty¬ tulem przykladu, na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z przodu lampy otolaryngo¬ logicznej, fig. 2 jej widok z góry, a fig. 3 - w podzialce powiekszonej sposób osadzenia ra¬ mienia z lampa wlasciwa w przegubie kulko¬ wym.Lampa, posiada lampe wlasciwa zamocowana na ramieniu 2 zakonczonym czopem kulkowym 3, umieszczonym w lozysku 4 na sprezynce amortyzujacej 10. Umozliwia to ustawienie lampy w kazdym zadanym polozeniu. Lozysko 4 jest przymocowane do podstawy 14 o licznych perforacjach w celu lepszej wentylacji czola, a podstawa 14 przysrubowana jest do paska 15, podszytego paskiem np. irchowym 16, przy czym pasek podczas badania zamocowuje sie pa glowie. Na wprost podstawy 14 z drugiej strony paska 15, a pod paskiem irchowym 26 znajduje sie podkladka, siatkowa* 13, polepsza¬ jaca wentylacje. Pasek irchowy daje sie odej¬ mowac i czyscic. Ramie 2 jest- wykonane z rurki, przez która przeprowadzony jest kabel elektryczny.Lampa wlasciwa posiada oprawke 2, w któ¬ rej umieszczony jest reflektor 5 i zarówka so¬ czewkowa 6 na male napiecie. Uchwyt 7 slu¬ zy do nastawiania lampy w odpowiedniej po¬ zycji (zwykle ponizej oka), a uchwyt 8 do regulowania natezenia swiatla. Przesuwajac uchwyt 8 odnosna dzwignia zbliza sie lub od¬ dala reflektor wglab obudowy lampy, co ze¬ zwala na skupienie lub rozpraszanie snopa swiatla. Obydwa te uchwyty sa odejmowalne i moga byc sterylizowane, wskutek czego do¬ tykanie ich mozna wykonac jalowo podczas operacji. Lampa jest oszklona szybka 11, za¬ bezpieczajaca reflektor przed zanieczyszczeniem, a obudowa jej oksydowana w celu zapobiezenia powstawaniu dodatkowych refleksów swietl¬ nych. Poslugiwanie sie lampa nie wymaga nauki wziernikowania laryngologicznego, gdyz nie przyslania ona oka badajacego. Lampa po¬ siada dlugosc 25 mm i srednice 28 mm. Do lampy uzywa sie pradu z baterii 4,5 woltowej kieszonkowej lub przez transformator z sieci.Srednica i dlugosc lampy pozwala na badanie 3 operowanie oburecznie z krótkiej odleglosci Wokolo 10 cm) i na równoczesne uzycie okula¬ rów powiekszajacych, gdyz kadlub lampy nie siega poza koniec nosa.Fig. 3- przedstawia sposób osadzenia ramienia 2 z lampa na przegubie kulkowym 3 opieraja¬ cym sie na sprezynie amortyzujacej 10, co stwarza mozliwosc ustawienia lampy w kazdej z wymaganych pozycji (przegubowo, przesuw¬ nie — przestrzennie). PL