Opublikowano dnia 18 pazdziernika 1957 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40070 KI. 63 c, 13/01 Biuro Projektów Budoumictiua Komunalnego*) Warszawa, Polska Cierng mechanizm róznicourg Patent trwa od dnia 23 lutego 1956 r.Wynalazek dotyczy mechanizmu róznicowego do samochodów i innych pojazdów mechanicz¬ nych, w którym naped zostaje przekazany pól- osiom za posrednictwem tarcia.Dotychczasowe mechanizmy róznicowe tego rodzaju posiadaja elementy cierne dociskane do siebie za pomoca sprezyn, wskutek czego sily docisku sa stale i nie ulegaja zmianom w zaleznosci od przenoszonej mocy. Konsekwen¬ cja powyzszego sa poslizgi, powodujace wadliwe dzialanie mechanizmu przy wzroscie obciazenia pojazdu.Inna wada dotychczasowych mechanizmów stanowi koniecznosc przylegania kulek ciernych równoczesnie do czterech albo pieciu biezni, co stwarza uklad sil dociskowych statycznie nie- wyzmaczalnych, rózniacych sie miedzy soba i wskutek tego aanowu powodujacych poslizgi.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa imz. Eugeniusz Doering, inz Eugeniusz KosewskL Istota wynalazku polega na wprowadzeniu do mechanizmu trzech powierzchni roboczych, do których przylegaja kulki stalowe posredniczace w przenoszeniu napedu i rozkladajace sily do¬ ciskowe w sposób statyczni^ wyznaczalny. Dwie z tych powierzchni znajduja sie na obwodzie tarczek ciernych na pólosiach, trzecia zas tworza krzywkowe wyciecia samozaciskowe wewnatrz pierscienia zabierajacego. Odpo¬ wiednia krzywizna tych wyciec powoduje samo¬ czynny wzrost sil dociskowych proporcjonalnie do przenoszonej mocy, co wyklucza poslizgi i wadliwe dzialanie mechanizmu przy wzroscie obciazenia.Na rysunku fig. 1 przedstawia schemat kine¬ matyczny ciernego mechanizmu róznicowego wedlug wynalazku, fig. 2 przedstawia schema¬ tycznie w przykladzie uwidocznionym na ry¬ sunku, polowe jego przykladowego przekroju^ fig. 3 — rozklad sil, fig. 4 i 5 — przyklad kon¬ strukcyjnego rozwiazania w przekrojach po¬ przecznym i podluznym.Ulozyskowane w obudowie tylnego mostu 9napedowe kolo zebate 1, zazebione z kolem ze¬ batym 8 przekladni glównej, nadaje ruch obro¬ towy oslonie 3 i stano^acemu jej czesc skla¬ dowa pierscieniowi zabierajacemu 2, posiada¬ jacemu pokazane na fig. 2 koliste lub krzyw¬ kowe wyciecie samozaciskajace dla kulek 4.Kulki te znajduja sie miedzy stozkowatymi biezniami tarczek ciernych 6, które sa trwale osadzone na pólosiach 5 i 10. Usuwaniu sie tych tarczek na boki pod wplywem dzialania sily P, wywolanej przez pierscien zabierajacy 2 (fig. 2 i 3) przeciwdzialaja oporowe lozyska kulkowe 7, umieszczone w oslonie mechanizmu. Ta ostatnia jest ulozyskowana w obudowie tylnego mostu 9.Obracajacy sie w kierunku wskazanym strzalka (fig. 2) pierscien zabierajacy 2 za¬ kleszcza swymi krzywkowymi wycieciami za¬ ciskajacymi kulki 4 miedzy stozkowatymi biezniami tarczek ciernych 6, które w ten spo¬ sób zmusza do obracania w tym samym kie¬ runku.Fig. 3 przedstawia rozklad sily dociskowej P przez kulki 4 równomiernie na obydwie tarczki cierne 6, przy czym zachodzace miedzy kul¬ kami i tarczkami tarcie zmusza je do obra¬ cania sie wraz z pierscieniem zabierajacym 2 (patrz fig. 2).Nie przeszkadza to wszakze wystepowaniu róznic w szybkosci obrotowej kól napedowych, a wiec i tarczek ciernych 6, w czasie jazdy na zakretach, kiedy to kulki 4 poczynaja toczyc sie po biezniach tarczek 6, obracajac sie dookola osi teoretycznych^ ustalonych kierunkiem sil P.Kolo zebate 8 przekladni glównej jest przy¬ mocowane srubami 11 do oslony 3, której skla¬ dowa czesc stanowi pierscien zabierajacy 2.Oslona ta zawiera tarczki cierne 0 wraz ze znaj¬ dujacymi sie miedzy nimi kulkami 4.Zamiast kompletnych osiowych lozysk tocz¬ nych 7 zastosowano tutaj tylko pierscienie pro¬ wadzace z kuleczkami, które tocza sie miedzy powierzchniami rowków wyzlobionych po zewnetrznej stronie tarczek ciernych 6 i wewne¬ trznej stronie scianek oslony 3. Takie roz¬ wiazanie zmniejsza rozmiary i ciezar calego mechanizmu. Tarczki cierne 6 posiadaja piasty wewnatrz rowkowe dla1 wieloklinów pólosi.Czopy oslony 3 sa przewiercone i sluza do osadzenia mechanizmu w lozyskach tocznych np. stozkowo - rolkowych obudowy tylnego mostu. PL