Opublikowano dnia 14 sierpnia 1957 r.V POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 40049 VEB Mathias-Thesen-Werft Wismar*) Wismar, Niemiecka Republika Demokratyczna KI. 65 a2, 41 Urzadzenie ostrzegawcze przeciwpozarowe, sluzace do gaszenia pozarów Patent trwa od dnia 2 wrzesnia 1955 r.Wynalazek dotyczy urzadzenia ostrzegawczego ^przeciwpozarowego i sluzacego do zwalczania pozarów na statkach i w pomieszczeniach sta¬ lych.Na statkach morskich znane sa oddzielne urza¬ dzenia niezaleznie gaszace, pracujace z CO2 i para, w których jeden uklad przewodów ruro¬ wych (przewaznie nalezacy do urzadzenia gasze¬ nia pozaru para) jest uzyty jednoczesnie do ostrzegania przed zadymieniem. Poniewaz prze¬ wazajaca ilosc ochranianych pomieszczen jest gaszona przy pomocy pary i CO2 oraz dozorowa¬ na przez urzadzenia ostrzegajace przed zady¬ mieniem, dla tych trzech czynnosci, a wiec ga¬ szenia za pomoca CO2, gaszenia para i ostrze¬ gania przed zadymieniem, byly dotychczas ukladane na calym statku dwa osobne systemy przewodów rurowych.Wada tego urzadzenia polega na podwójnej liczbie przewodów rurowych, kolnierzy, arma¬ tury itd. i podwójnej wadze oraz podwójnym czasie montazu. Poza tym, czesto sie zdarza, ze *). Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspóltwór¬ cami wynalazku sa Gerhard Schacht i Rudolf Heintze. miejsce dla tych urzadzen jest nawet bardzo ograniczone.Wynalazek usuwa te wady w ten sposób, ze dla tych trzech urzadzen wymaga tylko jednego ukladu przewodów rurowych, a zabezpieczenia przy przerzucaniu srodków gaszacych z jednego urzadzenia na drugie nastepuje za pomoca zawo¬ rów zwrotnych i kurków przelaczeniowych.Na rysunku fig. 1 przedstawia schematycznie przykladowe rozwiazanie urzadzenia wedlug wynalazku, fig. 2 — zawór rozdzielczy zwrotny 32, fig. 3 — kurek przelaczeiriowy 33 i fig. 4 — zawór zwrotny 31.Przez obydwa dzialajace na zmiane urzadzenia wentylacyjne 1 powietrze z chronionych po¬ mieszczen jest wyciagane na zewnatrz przez przewody rurowe 36. zawory zwrotne 31, prze¬ wody rurowe 18, kurki przelaczeniowe 33, prze- zierniki 4, tor elektrycznego pomiaru przezro¬ czystosci 13, przewody rurowe 47 i przeslony sterujace 2. W torze pomiarowym 13 urzadzenia ostrzegawczego przeciwdymnego wyciagane po¬ wietrze jest badane fotokomórka 3 na zawartosc dymu. Juz przy 2% zawartosci dymu promien swiatla w badanym torze 13 jest silnie rozproszo¬ ny, 00 powoduje zmiane jego jasnosci. Wywolanatym zmiana pradu fotoelektrycznego, wzmocnio¬ napi7*z.wzmiciiecz, powo&uj£ zadzialanie prze¬ kaznika alarmowego, który uruchamia sygnal dzwiekowy i zapala lampke 5. Po okresleniu w przezieraiku 4, z którego pomieszczenia wycho¬ dzi dym — uruchamia sie urzadzenie gaszace COt lub parowe. Przez nacisniecie guzika ostrze¬ gawczego 10, odpowiadajacego danemu pomiesz¬ czeniu na tablicy 17, zostaje uiruchomiony w tym pomieszczeniu dzwiekowy sygnal ostrzegawczy, a na tablicy 16 zostaje zapalona zielona ostrzegawcza lampka 14. Dopiero teraz moze byc uruchomiony guzikowy wylacznik 11 na tablicy. 17 urzadzenia gaszacego COt. Guzik ten zwiera odnosne za¬ bezpieczenie obwodu pradowego magnesu 22 grupy butli 21 zCOt i odnosny zawór rozdziel¬ czy 32 z zabezpieczeniem przeciwzwrotnym sta¬ cji 20 z COt.Magnes 22 grupy butli 21 zwalnia zastawke polaczonego z nim wyzwalacza sprezynowego, którego sprezyna moze sie rozprezyc. Polaczona ze sprezynowym wyzwalaczem widelkowa dzwi¬ gnia 23 jest pociagana przez sprezyne i porusza w bok swoim drugim ramieniem polozony nad kolnierzami drazek wyzwalajacy 24. Przysrubo¬ wane do drazka wyzwalajacego 24 kciuki 25 uderzaja o glówki 26 szybko otwierajacych sie zaworów dzwigniowych 27. Kulowy sworzen pozwala na otwieranie zaworu 27 cisnieniem COt i uchodzenie CO* z grupy butli 21 poprzez zwrotne zawory 28 do wspólnego przewodu 29.Jednoczesnie z zadzialaniem magnesu 22 dziala równiez magnes zaworu rozdzielczego 32 i otwiera go tak, ze CO* moze teraz dostac sie przez przewody rurowe 36 do gaszonego po¬ mieszczenia. Zawór zwrotny 31 zamyka sie i uniemozliwia przedostanie sie CO do parowego urzadzenia gaszacego i do urzadzenia, sygnali¬ zujacego zadymienie. Zwiekszone cisnienie w przewodzie rurowym 36 porusza maly tloczek narzadu stykowego 35, uruchamiajacy sygnal dzwiekowy bezposredniego ostrzezenia w od¬ nosnym pomieszczeniu, oraz zapala ostrzegaw¬ cza lampke 15 — „gaszenie" — na tablicy 16, co wskazuje, ze urzadzenie zadzialalo bez prze¬ szkód we wlasciwym pomieszczeniu. Wszystkie zawory, jak i wylaczniki przyciskowe sa przy¬ trzymywane mechanicznie w pozycji wlaczonej i po zakonczeniu gaszenia musza byc recznie ustawione z powrotem. W przypadku zawodu, cale urzadzenie CO* stacji 20 moze byc uru¬ chomione recznie. Zawór bezpieczenstwa 30 w przewodzie wspólnym 29 zabezpiecza urza- 4tenie przed nadmiernym cisnieniem i pozwala na wypuszczenie COt na wolne po¬ wietrze. Manometr 12 na stacji 20 i tablica rozdzielcza 17 sluza do kontroli szczelnosci za¬ worów butlowych 27 oraz do kontroli cisnienia roboczego.Przy gaszeniu para, po stwierdzeniu w prze- zierniku 4 dymu, nalezy specjalnym kluczem przekrecic kurek 33 o 180° z pozycji „meldu¬ nek dymu" na — „gaszenie" — przez co zo¬ staje przerwana droga meldunku i dokonane polaczenie na gaszenie. W tea sposób urzadze¬ nie, ostrzegajace przed dymem, zostaje zabez¬ pieczone, Gdy polozony w okolicy kotla paro¬ wego 39-, operowany silnikiem zawór 42 zosta¬ nie otworzony przez wlaczenie przelacznika 6 ma tablicy 17, para przeplywa przez zwykle otwarty zawór zastawczy 40, zawór redukcyjny 41, operowany silnikiem zawór 42, zawór bez¬ pieczenstwa 43, przewód 38, rozdzielnik 46 pary, kurek 33, przewód 18, zawór zwrotny 31, prze¬ wód rurowy 36 do gaszonego pomieszczenia.Zabezpieczenie zwrotne zaworu rozdzielczego 32 dla CO* zamyka sie i uniemozliwia dostep, pary przez ewentualnie uprzednio otwarty za¬ wór 32 w instalacji COt. Maly tlok narzadu stykowego 35 znów dziala, ostrzegajac personel i zapalajac lampke 15 „gaszenie" na tablicy 16.Podczas gaszenia CO* lub para, inne pomiesz¬ czenia sa pod obserwacja urzadzenia, melduja¬ cego zadymienie.W razie zawodu, operowany silnikiem zawór 42 moze byc otworzony z odleglosci drazkiem44 lub tez bezposrednio recznie. Ustawiony na rozdzielniku 46 pary manometr 8 sluzy do kon¬ troli szczelnosci zaworu 42 i do kontroli cisnie¬ nia roboczego. Po ugaszeniu zamyka sie recznie kurek 33 i zawór 42, wobec czego cale urzadze¬ nie znów jest gotowe do pracy.Jezeli sa pomieszczenia, wyposazone tylko w urzadzenie gaszace przy pomocy COt, wtedy przewody rurowe 37 sa prowadzone osobno. W tym przypadku moga byc opuszczone: wbudo¬ wany do zaworu 32 grzybek zwrotny, zawór zwrotny 31, przewód 18, kurek 33 i okienko przeziernika 4.Na fig. 2 jest uwidoczniony zawór rozdzielczy CO* 32 z zabezpieczeniem zwrotnym. Zawory 32 moga byc umieszczone obok siebie (fig. 1) w odpowiedniej liczbie i umocowane swymi kol¬ nierzami 51 obudowy 52 oraz polaczone ze wspólnym przewodem 29. Uwidoczniony na fig. 1 przewód 36 laczy sie z gwintowanym wy¬ stepem 53 obudowy 52.W stanie zamknietym stozek 54 zaworu jest dociskany do siodelka 55 przy pomocy sruby 58, przechodzacej przez chomato 56. Stozek zwrot¬ ny 63 jest prowadzony przez obydwa pierscie¬ nie prowadnicze 60 i 61 i. spoczywa na dolnym pierscieniu 60.Przy elektrycznym wyzwalaniu urzadzenia COt butle 21 z COt i zawór 32 sa jednoczesnie otwierane przez magnes. Dzwignia wyzwalaja¬ ca, polaczona z obrotowym trzpieniem 57 zo¬ staje przyciagnieta, przy czym nosek chomata 56 zostaje zwolniony. Jednoczesnie cisnienie wydzielajacego sie z butli COt uciskana grzybek 54 zaworu, prowadzonego w tulei 59 i przesu¬ wa go do przodu do pierscienia oporowego 62, przez co chomato 56 opada. COt moze teraz otworzyc grzybek zwrotny 63 i przez przewód rurowy 36 przejsc do gaszonego pomieszczenia.W przypadku uszkodzenia instalacji elektrycz¬ nej zawór ten moze byc otworzony recznie.Jezeli po ugaszeniu COt wprowadza sie do¬ datkowo gaszenie para, grzybek 63 zostaje do¬ cisniety cisnieniem pary do górnego pierscienia prowadniczego 60, spelniajacego jednoczesnie role siodelka i przeciwdziala dostaniu sie pary do instalacji COt.Uwidoczniony na fig. 3 kurek przelaczeniowy 33 posiada na korpusie 71 kolnierz 72 do przy¬ laczenia do rozdzielnika 46 pary. Tylnym kol¬ nierzem 73 jest on przylaczony do przewodów rurowych 18T a górny jego gwintowany wystep 74 laczy sie z przewodem 47 ostrzegacza prze- ciwdymnego.W normalnym polozeniu stozka 75 powietrze z dozorowanego pomieszczenia przechodzi przez ten kolnierz w otwór stozka 75 i wychodzi przez gwintowany wystep 74, polaczony z urzadze¬ niem ssacym. Gdy narzad alarmujacy przeclw- dymny stwierdzi pozar, stozek 75 zostaje za po¬ moca klucza obrócony o 180° przez co juz przy obrocie o 90° zostaje zamkniete polaczenie z na¬ rzadem ostrzegawczym, a przy dalszym obro¬ cie para przechodzi przez kolnierz 72, otwór w stozku 75 i kolnierz 73 do gaszonego pomiesz¬ czenia. Po ugaszeniu pozaru nalezy obrócic sto¬ zek 75 o 90° z powrotem, przez co zostaje zam¬ knieta droga dla pary i do przewodu obserwa¬ cji zadymienia. W ten sposób unika sie, aby wtloczona do gaszonego pomieszczenia para byla znów zassana. Poszczególne polozenia stozka 75 sa dokladnie oznaczone tak, aby unie¬ mozliwic bledne jego ustawienie. Przez odwrot¬ nie niz normalne zbudowanie stozka 75 zaci¬ ska sie on samoczynnie cisnieniem pary.Uwidoczniony na fig. 4 zawór zwrotny 31 jest przysrubowany swym korpusem 7Y do przewodu rurowego 18 (fig. 1). Grzybek zwrot¬ ny 72\ prowadzony przez dwa pierscienie 73f i 74' jest tak zwymiarowany, ze przy pracy urzadzenia, wrazliwego na zadymienia odpo¬ wiednio do wydajnosci instalacji ssacej, spo¬ czywa wlasnym ciezarem na dolnym pierscie¬ niu 73', a przy gaszeniu pod wplywem cisnie¬ nia COz w kierunku strzalek zostaje podniesio¬ ny i docisniety do górnego siodelka 75' i za¬ myka ten przewód. PL