Przedmiotem niniejszego wynalazku jest spo¬ sób otrzymywania prowitaminy A (karotenu), nadajacej sie jako dodatek do wyrobów cu¬ kierniczych. Prowitamina A (karoten) ekstra¬ howana z marchwi nie nadaje sie do wzboga¬ cania produktów takich, jak czekolada, gdzie uboczne substancje smakowe czynia produkt mniej przyjemny w smaku.Okazalo sie, ze dziko rosnaca roslina rokit¬ nik (Hippophae shamnoiides) zawiera znaczne ilosci karotenu i kwasu askorbinowego, przy czym karoten uzyskany z tej rosliny nadaje sie zwlaszcza ido wzbogacania w prowitamine A czekolady i podobnych wyrobów cukierniczych.Karoten uzyskany z rokitnika jest zupelnie pozbawiony niepozadanych substancji smako¬ wych i daje sie w latwy sposób wydzielac.Koncentrat karotenowy z rokitnika jest trwaly •) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa: Doc. dr Aleksander Lempka, Jan Rymar i Tadeusz Ryba. i pozwala na dlugie magazynowanie czekolady, zo wzgledu na duZ4 zawjarcoic tokoferoli.Do produkcji karotenu uzyc mozna rokitnik swiezy, suszony, mrozony lub zakonserwowany kwasem siarkowym, badz tez innym dowolnynj srodkiem konserwujacym. Owoce rokitnika w stanie dojrzalym zawieraja 10—12 mg% karo¬ tenu i okolo 500 mg% kwasu askorbinowego.Do witaminizowania wyrobów cukierniczych stosowac mozna karoten i kwas askorbinowy wydzielony z rokitnika, jak równiez pozostala miazge z owoców tej rosliny.Proces otrzymywania karotenu przebiega na¬ stepujaco. Surowiec rokitnika rozdrabnia sie na tarkach metalowych, po czyni oddziela sie; miazsz od soku. Tluszcz zawierajacy karoten pozostaje w miazszu, natomiast kwas askorbi¬ nowy przechodzi do soku. W celiu calkowrtego- wydobycia kwasu askorbinowego, miazsz za¬ daje sie woda, odoedza i siuszy w susaarce, najlefpiej prózniowej, w temperaturze do 60°C.Otrzymany susz rozdratooiia sie w mlynie wal~ cowym i ekstrahuje karoten tluszczem w eks-traktorach, najlepiej zestawionych bateryjnie.Do ekstrakcji mozna stosowac wszelkie tlusz¬ cze jadalne, najlepiej stanowiace skladnik ma¬ sy -jadalnejr na przyklad inaslem kakaowym w przypadku wzbogacania) prowitamina A czeko¬ lady. Otrzymany ekstrakt tluszczowy filtruje sie na prasach hydraiilkaznych. Jak stwierdzo- no, koncentraty tluszczowe zawieraja okolo 200 mgo/o karotenu i moga byc stosowane bezposrednio do wyrobów cukierniczych.Wytloki ze wzgledu na wlasciwosci smakowe moga byc wykorzystywane jako domieszka do nadzian owocowych lub tez do innych celów w przemysle spozywczym. Wyroby cukiernicze zawierajace 12 mgo/o tak otrzymanego karote¬ nu nie wykazuja, jak sie okazalo, zadnych po¬ smaków obcych i sa cennym artykulem od¬ zywczym.Przyklad. 10 kg owocu rokitnika, zakon¬ serwowanego kwasem siarkowym, rozdrabnia sie i odcedza zen sok. Otrzymuje sie 6,1 kg soku o zawartosci 270 mg kwasu askorbinowe¬ go. Z pozostalego miazszu po wysuszeniu uzy¬ skuje sie 1082 g suszu, zawierajacego okolo 94 mg% karotenu. Susz ten rozdrabnia die i; podr daje ekstrakcji maslem kakaowym. Uzyskuje sie 215 g koncentratu o zawartosci 207,5 mg°/o karotenu oraz 863 g wytloków, zawierajacych 21,5 mg% karotenu. Maslo kakaowe wzboga¬ cone karotenem stosuje sie do wyrobu czeko¬ lady, zas wytloki po rozdrobnieniu jako do¬ mieszke do nadzdan owocowych. Czekolada wi- temmdizowaina maslem kakaowym, wzbogaco¬ nym w prowitamine A, nie zmienia typowego swego smaku i zapachu. Z odsaczonego soku po zageszczeniu w prózni otrzymuje sie 540 g syropu, zawierajacego 3000 mgo/0 kwasu askor¬ binowego. PL