Opublikowano dnia* 2 wrzesnia 1957 r.BiBLlOTEKAj POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 39982 KI. 4lro, 1U/U1 ^ 25/»* Gospodarstiuo Pomocnicze Panstiuoiuego Zakladu Specjalnego dla Doroslych iu Zawadzie*) Zawada, Polska jl 0j k $ */Q 6 Meszgna do powierzchniowej melioracji i pionowego nawadniania glebp Patent trwa od dnia 16 lutego 1956 r.Panstwowy plan gospodarczy wyznaczyl duze polacie kraju, zwlaszcza okolice górskie i pod¬ górskie, jako tereny produkcji hodowlanej, a plan piecioletni przewiduje znaczne zwiekszenie hodowli w naszym kraju. Aby podolac temu waznemu zadaniu wytypowane planem tereny, w trosce o zabezpieczenie sobie zaplecza bazy paszowej, przyjmuja za program swej gospodar¬ ki rolnej trawopolny system rolnictwa, opiera¬ jacy sie na plodozmianie wieloletnich roslin pastewnych. Glównymi roslinami pastewnymi w tym systemie gospodarki rolnej sa trawy wie¬ loletnie lak i pastwisk, tak naturalnych jak i sztucznych, które w pewnych warunkach sta¬ nowia wartosciowa pasze nie tylko objetosciowa, lecz takze tresciwa, zasobna w bialko roslinne oraz wiele innych substancji odzywczych. Po¬ nadto rosliny te sa bardzo wartosciowe i z tego •) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa' Waclaw Dudzik, Józef Macko, Witold Kuczynski i Józef Pasyk. powodu, ze stwarzaja podstawowe warunki re¬ generacji urodzajnosci gleby. Juz po trzyletnim uzytkowaniu tych roslin zanika w glebie szko¬ dliwa mikrofauna wskutek wzmozonego rozwoju pozytecznej mikroflory, która swymi fytoncy- dami niszczy zarodki mikrofauny, co powoduje dezynfekcje gleby, a Hym samym przywraca glebie drobna strukture i stwarza znaczny wzrost jej urodzajnosci. Zasadniczym jednak warunkiem pomyslnych wyników tej gospodarki i glównym jej zadaniem jest utrzymanie w gle¬ bie pewnego minimum zapasu wody, poniewaz rosliny wieloletnie potrzebuja stosunkowo du¬ zej wilgotnosci. Caloroczny dodatni bilans wod¬ ny w glebie jest konieczny do utrzymania tej gospodarki na nalezytym poziomie, zwlaszcza, ze laki i pastwiska juz w trzeciej dekadzie mie¬ siaca maja wykazuja deficytowy bilans wodny.Dotychczasowe sposoby powierzchniowej me¬ lioracji lak i pastwisk, a zwlaszcza naturalnych, nie daly pozadanych wyników. Uzywane do te¬ go celu narzedzia i maszyny rolnicze, jak brony,kultywatoiy, walce kolczaste itp., wyrywaja z ziemi znaczna liczbe roslin, a nadto targaja i niszcza wezly krzewienia oraz korzenie traw, które znajduja sie tuz pod powierzchnia ziemi.Po takich drastycznych zabiegach laki i pastwis¬ ka choruja przez dluzszy okres czasu* w któ¬ rym caly areal zarasta bezwartosciowymi chwa¬ stami Równiez stosowana w ostatecznosci pod- orywka lub gleboka orka okazaly sie zupelnie nieprodukcyjnym zabiegiem, a na lakach i pa¬ stwiskach naturalnych calkiem niemozliwym.Trudnosci te usuwa maszyna wedlug wynalazku.Maszyna do powierzchniowej melioracji i piono¬ wego nawadniania gleby wedlug wynalazku sklada sie z narzedzi, które nakluwaja glebe pionowo. Na rysunku fig. 1 przedstawia maszy¬ ne do pionowego nawadniania gleby w prze¬ kroju poprzecznym, fig. 2 — maszyne wedlug wynalazku w rzucie poziomym, fig. 3 — maszyne wedlug wynalazku z uwidocznieniem wylacznika przegubu uchwytów kolców, fig. 4 — szczegól uchwytu kolca maszyny w przekroju poziomym, fig. 5 — przekrój poprzeczny maszyny wedlug wynalazku z uwidocznieniem dzwigni zapadko¬ wej do wylaczania kolców, wreszcie fig. 6 — maszyne wedlug wynalazku z uwidocznieniem w przekroju poprzecznym szczególu zamka do wylaczania kolców.Na wspólnym wale 27 (fig. 5) umocowane sa dwa kola biezne 5 (fig. 2). Na tym samym wale pomiedzy kolami bieznymi umocowane jest dzie¬ siec kól 3 w odleglosci jedno od drugiego okolo 15 cm. Kola te posiadaja ksztalt dwóch tarcz na wspólnej piascie, zaklinowanej na wale 27, prócz tego kola 3 posiadaja wyciecia zebrowe.Na obwodzie kól 3 (fig. 1) zawieszone sa wa- hliwie na przegubach 4 uchwyty 1 kolców 2. W uchwytach 1 umocowane sa kolce 2. Wskutek bezwladnosci wahliwych uchwytów, wolno za¬ wieszonych na przegubach, podczas ruchu ma¬ szyny kolce utrzymuja stale kierunek pionowy, tak w czasie wykonywania pracy, jak i w chwili przenoszenia ich po obwodzie kól. Na wspólnym wale 27 ulozyskowany jest dyszel 10 i na tym samym wale zamocowany jest wspornik 12, na którym umocowane jest siodlo 7 oraz podnózek 14 (fig. 2). Na wsporniku 12 (fig. 1) przymoco¬ wane jest kólko wsporcze 13, umocowane w wi¬ delkach prowadzacych. Do regulacji poziomu wspornika sluzy nakretka ustalajaca 11. Do podnózka 14 (fig. 2) przymocowana jest zebatka 9 (fig. 1) z dzwignia zapadkowa 8, do której przymocowane jest cieglo 16 (fig. 3). Cieglo to w zaleznosci od polozenia dzwigni zapadkowej 8, 8a (fig. 5) porusza dwuramienna dzwignie przegubowa 25 (fig. 3), która z kolei uruchamia sworzen € w kierunku pionowym. Na jednej stronie tarczy kól 3 sa nadlewy 21 (fig. 4), w których umieszczony jest przesuwny trzpien noskowy 19. Trzpien 19 dla pewnosci chwilowe¬ go zatrzymania posiada zabezpieczenie 22. Swo¬ rzen 6 przegubu uchwytów kola zabezpieczony jest przed wypadnieciem w czasie pracy zawle¬ czka 17. Do sworznia 6 (fig. 3) przymocowana jest dzwignia 25 (fig. 6), do której przymocowane sa zamki 24 za pomoca srub 26. Dzwignia wraz z zaimkiem wyciaga lub wsuwa bolec ruchomy w otwór uchwytu 28 w chwili, kiedy uchwyt jest w górnym polozeniu na kole 3 (fig. 5 szcze¬ gól B). Maszyna o szerokosci 1,5 m posiada zdol¬ nosc obróbki jednego ha w ciagu trzech godzin; moze byc ona ciagniona przez 1 konia lub za pomoca malego silnika spalinowego. W razie potrzeby trzy identyczne maszyny moga byc sze¬ regowo luzno sprzezone i ciagniete malym trak¬ torem, a wówczas wydajnosc takiego zespolu maszyn wyniesie okolo jednego ha w ciagu je¬ dnej godziny.Na wiosne i po kazdym pokosie wspomniany zabieg melioracyjny moze byc przeprowadzony dwukrotnie, na pastwiskach zas moze byc pow¬ tarzany kilkakrotnie od miesiaca maja do mie¬ siaca pazdziernika wlacznie.Maszyna nakluwa glebe gesto w kierunku pionowym do glebokosci 15 cm, Wykonane na¬ kluciem otwory magazynuja wode z opadów atmosferycznych, wskutek czego w glebie utrzymuje sie stale dodatni bilans wodny. Za¬ bieg ten ulatwia takze przewietrzanie gleby, co w sumie stwarza korzystne warunki regeneracji struktury gleby oraz urodzajnosc, lak i pa¬ stwisk.Bardzo wazna jest i ta okolicznosc, ze zabiegi melioracji powierzchniowej, dokonane zai po¬ moca maszyny wedlug wynalazku, przedluzaja okres produkcji roslin wieloletnich przynaj¬ mniej o jeden rok, skutkiem czego tym wiecej zapewniaja regeneracje dobrej struktury gleby i jej urodzajnosci. W tych warunkach przy nor¬ malnej uprawie i pogodzie, stosujac pierwszy pokos w okresie paczkowania, mozna uzyskac w ciagu roku trzy pokosy i zwiekszyc roczna wy¬ dajnosc lak przynajmniej o 20°/i. Szczególne znaczenie posiada tego 'rodzaju melioracja po¬ wierzchniowa stosowana na halach oraz na la¬ kach i pastwiskach, znajdujacych sie na tere¬ nach pochylych. Maszyna wedlug wynalazku jest prosta w swej konstrukcji oraz latwa i eko-nomiczna w uzyciu, a rozumnie wykorzystana przy trawopolnym systemie rolnictwa bardzo tanim kosztem zwieksza znacznie baze paszowa dla gospodarki hodowlanej w skali ogólnokra¬ jowej. PL