PL39894B1 - - Google Patents

Description

1 Opublikowano dnia 30 czerwca 1958 r.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 39894 Instytut Maszyn Rolniczych *) Poznan, Polska KI. 42 k, 7/05 GOI (, z/po Momentomierz do pomiaru momentu obrotowego i sil obwodowych Patent trwa od dnia 21 maja 1956 r.Momentomierz wedlug opisu sluzy do po¬ miaru momentu obrotowego wszelkiego rodza¬ ju maszyn, na przyklad i obrabiarek do metali, do drewna (dla badania obwodowej skladowej oporu skrawania), maszyn budowlanych, pa¬ pierniczych, rolniczych itd. Pomiaru mozna do¬ konywac zarówno na stanowisku ba¬ dawczym, jak i w warunkach eksploatacyj¬ nych (na przyklad dla maszyn rolniczych — w warunkach polowych).Sposród przyrzadów pomiarowych tego ro¬ dzaju momentomierz wedlug wynalazku wy¬ róznia sie ciaglym nie przerywanym pomiarem i zapisem momentu przy jednoczesnym zacho¬ waniu bardzo prostej konstrukcji; w jego sklad wchodzi zaledwie- kilka czesci, nie liczac urza¬ dzen odrebnych, to znaczy wzmacniacza i re¬ jestratora. Nalezy zwrócic uwage, ze z regu¬ ly momentomierze elektryczne lub optyczne mierza moment jedynie wyrywkowo, to zna- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa inz. Stefan Górecki i inz. Marek Cywinski. czy na kazdy obrót tylko w jednym punkcie drogi katowej walu. Wielkosc mierzonego w ten sposób momentu nie charakteryzuje wiec w pelni rzeczywistej jego wielkosci.Zasada dzialania momentomierza polega na wykorzystaniu zjawiska piezoelektrycznego, wy¬ stepujacego w plytce ferroelektrycznej podda¬ nej gieciu. Ugiecia mechaniczne plytki ferro¬ elektrycznej sa wprost proporcjonalne do wiel¬ kosci zmiennego momentu mierzonego. Ugie¬ cia te wyzwalaja na powierzchniach wspom¬ nianej plytki róznice potencjalów, zmieniaja¬ ca sie stosownie do zmian momentu. Z kolei zmienne potencjaly warunkuja powstanie zmien¬ nych slabych napiec, które po wzmocnieniu mozna zapisac w urzadzeniu rejestrujacym.Na podstawie otrzymanego zapisu krzywej zmiany napiecia oraz na podstawie krzywej cechowania mozna okreslic wielkosc momentu mierzonego w kazdym punkcie drogi katowej walu pedzonego.Budowe i zasade dzialania momentomierza przedstawia fig. 1 na przykladzie pomiaru, mo¬ mentu oraz obwodowej skladowej oporu skra-wania w obrabiarkach do obróbki metali przez toczenie.W tarczy zabierakowej 5 znajduje sie otwór, w którym jest osadzona trwale stalowa belecz- ka 1 o przekroju prostokatnym. Beleczka ta wystepuje w roli „palca" tarczy zabierakowej-, wprawiajacego w ruch obrotowy walek obra¬ biany 9, za posrednictwem jarzma 4, zamoco¬ wanego *na tym walku. Sila obwodowa z jaka dziala beleczka 1 na jarzmo 4 jest przenoszona na to jarzmo za pomoca kuleczki 3. Beleczka 1 ma wybranie korytkowe, w którym umieszcza' sie prostokatna plytke ferroelektryczna 2, usta¬ lona w niej jedynie od strony tarczy zabiera¬ kowej 5. W wyniku takiego umieszczenia plyt¬ ki ferroelektrycznej 2 bedzie ona podlegac gie¬ ciu stosownie do ugiec beleczki 1, uzaleznio¬ nych od wielkosci przenoszonego przez nia mo¬ mentu i proporcjonalnych do wielkosci tego momentu. Ugiecie plytki wyraza sie w drga¬ niach mechanicznych jej swobodnego konca, wywolujacych z kolei na sciankach plytki pro¬ stopadlych do kierunku dzialania sily gnacej róznic:; potencjalów warunkujaca powstanie zmiennego napiecia. Napiecie to przekazuje sie przewodami 8 poprzez pierscienie 6 i szczotki 7 do wzmacniacza 10 i wreszcie do urzadzenia zapisujacego 11, dajacego zapis krzywej zmiany napiecia w funkcji zmian momentu mierzonego. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Momentomierz do pomiaru momentu obroto¬ wego i sil obwodowych oparty na wykorzys¬ taniu zjawiska piezoelektrycznego, w którym naped walu pedzonego przez tarcze zabiera- kowa odbywa sie za pomoca jarzma i w któ¬ rym zbierania impulsów elektrycznych doko¬ nuje sie za pomoca przewodów, pierscieni i szczotek, wzmacnianie tych impulsów we wzmacniaczu, a zapis ich w urzadzeniu reje¬ strujacym, znamienny tym, ze plytka ferro¬ elektryczna (2) zwiazana jest bezposrednio lub posrednio z beleczka (1), osadzona trwale w tarczy zabierakowej (5) i podlega gieciu stosownie do beleczki (1), uzaleznione od wiel¬ kosci przenoszonego przez nia momentu. Instytut Maszyn Rolni ozych Wzór jednoraz. CWD, zam CJ-PBLCfO-T^-rtJA!11-4 58- 10° egz- A1 pism- kL 3 i Urzedu Patentowe, '8i^-?yp3sp«lit6|!.»rS PL