Opublikowano dnia 1 lipca 1957 r, <^ Mil * ,;t*ka| POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr39813 KI. 76 c, 13/01 VEB Spinn-und Zwirnereimaschinenbau Karl-Marx-Stadt Karl-Marx-Stadt, Niemiecka Republika Demokratyczna Urzqdzenie skrecajqce nici Patent trwa od dnia 16 lutego 1955 r.Wynalazek niniejszy dotyczy urzadzenia do skrecania nici, zwlaszcza nitkownicy obraczko¬ wej lub samoprzasnicy obraczkowej, najlepiej dla wlókien syntetycznych lub sztucznych celu¬ lozowych.Znane nitkownice obraczkowe lub samoprzas- nice obraczkowe pracuja wszystkie w ten sam sposób, o ile nie bierze sie pod uwage ich cech konstrukcyjnych. Material nitkowy jest dopro¬ wadzany do wrzeciona skrecajacego poprzez urzadzenie zasilajace, przy czym nitka zostaje wyciagana przez biegacz pierscie¬ niowy (zwany równiez obraczkowym), który jest osadzony slizgowo na obraczce prze¬ dzacej lub skrecajacej. Przy obrocie wrze¬ ciona, nitka zostaje przymusowo pociagnieta, a .przez odpowiednie napiecie nitki biegacza, któ¬ ry jest osadzony na pierscieniu (obraczce) przas¬ nicy wzglednie skrecarki, obiega z duza szybko¬ scia za obracajacym sie wrzecionem i osadzona na nim swobodnie szpula. Szybkosc obiegu nie jest jednak zsynchronizowana z liczba obrotów wrzeciona, lecz powstaje uslizg, który jest tak duzy, ze dostarczana przez narzad zasilajacy dlu¬ gosc nici, zostaje na szpule nawinieta. Obraczka przasnicy lub skrecarki stanowi narzad prowa- dniczy dla biegacza pierscieniowego przy obiegu jego wokolo szpuli, przy czym wystepujace tarcie biegacza na obraczce przedzalniczej lub skreca¬ jacej dziala jako hamulec i udziela nitce koniecz¬ nego naprezenia. Tarcie zalezne jest od nacisku, jaki wywieraja szybkosc obiegowa i ciezar bie¬ gacza obiegowego. Obraczki zwane jeszcze pier¬ scieniami i biegacze obiegowe musza zalem byc dostosowane do materialu poddawanego skreca¬ niu, by zapewnic bezzarzutne dzialanie. Mimo zastosowania trwalego materialu do obraczek i biegaczy obiegowych, uzyskuje sie na znanych maszynach szybkosci obiegowe biegaczy, wyno¬ szace nieco wiecej niz 30/sek. Przy wiekszych szybkosciach obiegowych, wskutek silnego tarcia biegacza obiegowego o obraczke przasnicy lub skrecarki, napiecie nici staje sie tak duze, ze za¬ chodza zerwania nitek, które nie zapewniaja juz ekonomicznej pracy. Poza tym zachodzi tak silne rozgrzanie sie biegacza, ze wplywa to na jakosc zahartowania i powstaje przedwczesne zuzycieobraczki i biegacza. Proponowano zatem i stara¬ no sie próbowac zmniejszyc tarcie miedzy obracz- . ka przasnkjr i skrecarki a biegaczem obiegowym przez nadanie ruchu obrotowego obraczce (pier¬ scieniowi) przasnicy. Dzieki temu mozna bylo zmniejszyc tarcie, a równoczesnie i napiecie ni¬ ci. Trudnosci spowodowal jednakze naped, który byl uskuteczniany pasami. Dalsza propozycja bylo nastepnie napedzanie za pomoca turbin powietrz¬ nych, przez co rozwiazano równoczesnie zaga¬ dnienie ulozyskowania dzieki temu, ze zapropo¬ nowano zastosowanie lozyska powietrznego lub magnetycznego. Dalej zaproponowano naped za pomoca silnika elektrycznego. Wynalazki te nie mogly byc jednak zaprowadzone, poniewaz zu¬ zycie tloczonego powietrza bylo tak wielkie, iz osiagniete korzysci ze zwiekszenia wydajnosci przez wieksze liczby obrotów niweczyly znowu wieksze koszty tloczonego powietrza. Uzycie sil¬ ników elektrycznych do napedu obraczek i lozysk nie mogly byc zaprowadzone ze wzgledu na to, poniewaz nie mozna bylo zachowac malych roz¬ stawów wrzecion. To co z jednej strony mozliwe bylo do osiagniecia na zwiekszeniu wydajnosci, musiano dodac wskutek zwiekszenia dlugosci konstrukcyjnych maszyn. Uzywane wrzeciona da¬ ja sie równiez uzyc tylko do okreslonej ilosci obrotów. Znane lozyska slizgowe wrzecion nada¬ ja sie tylko do niskich ilosci obrotów. Rozpow¬ szechnione kulkowe i rolkowe lozyska wrzecion nadaja sie wprawdzie do zastosowania dla wiek¬ szych ilosci obrotów wrzecion, jednakze ulegaja wskutek jednostronnego ciagniecia pasami silne- mu' zuzyciu. Znane elekrowrzeciona okazaly sie jako nadajace sie dobrze do uzytku, lecz przy wielkich ilosciach obrotów mogly pracowac tylko przez krótki czas, poniewaz lozyska kulkowe i rol¬ kowe nie mogly wytrzymac tak znacznych wy¬ mogów.Dalsza wada okazalo sie to, ze przy zastosowa¬ niu bardzo wysokich ilosci obrotów, balon niciany miedzy biegaczem skrecajacym a prowadnikiem nitki byl tak wielki, ze ocieral sie stale o chwy- tacze balonowe, a w zwiazku z tarciem powietrza naprezenie nitki wzrastalo tak dalece, ze wyste¬ powaly czesto zrywy nitki.Zadanie zasadnicze wynalazku polega na takim wykonaniu urzadzenia, w którym usuniete zosta¬ lyby wyzej wskazane trudnosci. Przy zastosowa¬ niu elektromotorycznie napedzanej i magnetycz¬ nie ulozyskowanej obraczki przedzalniczej wzgle¬ dnie skrecajacej istnieje wedlug wynalazku w po¬ równaniu do znanych rozwiazan korzysc w tym, ze silnik napedowy obraczki przedzalniczej wzgle¬ dnie skrecajacej osadza sie pionowo i ze wrze¬ ciono napedza sie równiez elektromotorycznie i osadza najlepiej w promieniowym lozysku ma¬ gnetycznym, przy czym szybkosc obiegowa bie¬ gacza przedzalniczego (wzglednie skrecajacego) odjeta od szybkosci obiegowej obraczki (pierscie¬ nia) przedzalniczej wynosi najlepiej nie wiecej jak 25 m/sek. i ze wzajemne nastawienie ilosci obrotów wrzeciona i obraczki przedzalniczej (wzglednie skrecajacej) ustala sie najlepiej zmia¬ na wartosci elektrycznych, np. zróznicowaniem uslizgu, zróznicowaniem róznic czestotliwosci lub podobnych.Dalsza korzysc wyróznia sie tym, ze do ogra¬ niczenia balonu nitkowego i zmniejszenia tarcia powietrza na nitke ponad obraczka przedzalnicza (wzglednie skrecajaca) osadza sie obracajaca sie y wspólnie z nitka tuleje, najlepiej o ksztalcie ba¬ lonowym, która w celu zmiany szpuli wzglednie kopki, daje sie latwo usunac i jest zabezpieczona przed niepozadanym zluzowaniem i z której gór¬ ny otwór uksztaltowany jest jako otwór prowad- dniczy nitki lub tez wyposazony w drugi mniej¬ szy pierscien skrecajacy.Dalsza korzysc wynalazku polega na tym, ze silnik, wirujacej równoczesnie obraczki przedzal¬ niczej wzglednie skrecajacej, daje sie przelaczac zwlaszcza biegunami i-pracuje najlepiej z pro¬ centowo wiekszym uslizgiem anizeli silnik elek- trowrzeciona i ze tym obydwom silnikom dopro¬ wadza sie energie elektryczna z tego samego zró¬ dla energii, przy dajacej sie najlepiej bezstop- niowo regulowac czestotliwosci.Korzystna cecha wynalazku jest dalej to, ze tyly blach jarzmowych statora, w celu zaoszcze¬ dzenia przestrzeni, sa zlaczone najlepiej dla kil¬ ku osadzonych obok siebie silników, a poczatki uzwojen obok siebie osadzonych silników prze¬ stawione sa wzajemnie o 180° i ze rozstaw wrze¬ cion Jest najlepiej nie wiekszy anizeli przy zna¬ nych maszynach z napedem pasowym.Dalsza korzysc wynalazku polega na tym, ze korpus wirujacy, unoszacy jedna dajaca sie wy¬ mienic obraczke przedzalnicza lub skrecajaca jest ulozyskowany najlepiej na kilku magnesach, a w szczególnosci na elektromagnesach, unosza¬ cych go swobodnie i spoczywa najlepiej na swym 2lozysku nosnym jedynie w polozeniu spoczynko¬ wym, jak równiez przy uruchomieniu lub zakon¬ czeniu biegu.Dalsza korzysc jest tym znamienna/ ze magne¬ sy sa najlepiej tak urzadzone, iz sa zawsze czyn¬ ne dla wiecej anizeli jednego obok siebie osa¬ dzonych silników napedzajacych obraczki prze¬ dzalnicze wgzlednie skrecajace.Jako szczególna korzysc wymienic nalezy bu¬ dowe wrzeciona, które wyróznia sie tym, ze jest ulozyskowane najlepiej na jednym stozkowo uksztaltowanym lozysku nosnym i ze promienio¬ we ulozyskowanie uskutecznia sie za pomoca magnesu, szczególnie eletromagnesu, przy czym mocne tarcze nasadzone na wrzeciono, sluzace jako przeciwbiegun, powoduja wskutek dziala¬ nia sily odsrodkowej dalsze ustabilizowanie sie biegu obrotowego wrzeciona.Pewna korzysc wrzeciona jest tym znamienna, ze silnik napedowy wrzeciona jest najlepiej osa¬ dzony tuz nad mechanicznym lozyskiem nosnym i ze wrzeciono po zluzowaniu zaczepu ryglujace¬ go moze byc latwo wyjmowane góra z oslony i ze stator jest osadzony albo pojedynczo w oslonie albo jako blok w wspólnej oslonie dla kilku osa¬ dzonych obok siebie wrzecion.Dalsza korzysc wynalazku polega na tym, ze lozysko nosne daje sie przestawiac pod wzgle¬ dem wysokosci i jest zabezpieczone wzgledem niepozadanych zmian, przy czym silnik'wrzecio¬ na w celu osiagniecia wiekszego zakresu zastoso¬ wania daje sie najlepiej przelaczac biegunowo.Dalsze korzystne znamie wynalazku polega na tym, ze tarcza sluzaca jako przeciwbiegun, naj¬ lepiej mocna tarcza, osadzona jest w dolnej czesci wrzeciona, zwlaszcza powyzej Vs jego calkowitej wysokosci.Dalsze rozwiazanie zadania odznacza sie tym, ze hamowanie wrzeciona jak i korpusu obroto¬ wego przy zatrzymaniu zachodzi najlepiej przy wspóludziale kombinowanego urzadzenia prze¬ lacznikowego, przez zasilanie obydwóch silników, dajacym sie regulowac pradem stalym lub pra¬ dem o przeciwnym znaku wzglednie szybkozmien- nym.W celu bezzarzutnego osiagniecia obiegu srod¬ ków smarujacych przy najmniejszym tarciu w lozysku nosnym wrzeciona, wynalazek wyróz¬ nia sie i ta cecha, ze lozysko nosne skladajace 6ie zwlaszcza z kilku czesci, wykonane najlepiej jako lozysko okragle w podstawie lozyskowej, posiada kilka najlepiej koliscie osadzonych otwo¬ rów przelotowych dla przebiegu srodka smaru¬ jacego i ze wspólsrodkowo osadzone przewier¬ cenie przechodzi najlepiej w piramidalnie roz¬ mieszczone powierzchnie lozyskowe, przy czym dolna czesc wrzeciona jest wykonana na koncu zwlaszcza w postaci pólkuli.Dia wielostronnego zastosowania wrzeciona, szczególnie przy zastosowaniu w pietrowych ma¬ szynach skrecajacych, jak równiez w celu obni¬ zenia zuzycia energii dla magnesów sluzacych jako lozyska promieniowe oraz zaoszczedzenia przestrzeni, korzysc dalsza wynalazku polega na tym, ze na wrzecionie przytwierdzony jest kor¬ pus wirujacy, przy czym boki wydrazenia mie¬ dzy piasta a masa rozpedowa sa wykonane naj¬ korzystniej cylindrycznie i ze miedzy bokami jest osadzony wyjmowalny, najlepiej polaczony z na¬ kretka kolnierzowa lub oslona wrzeciona, naj¬ korzystniej pierscieniowy magnes, zwlaszcza elektromagnes.W celu unikniecia przyciagania przeciwbiegu- na do magnesu, dalsza korzysc wynalazku polega na tym, ze zwlaszcza na biegunach magnesu osa¬ dzona jest lekko wystajaca, najlepiej wykonana w postaci siatkowej, warstwa tworzywa niema¬ gnetycznego.Dla unikniecia uciazliwego osadzania sie nalo¬ tów na górnych powierzchniach obudowy, wsku¬ tek parowania lzejszych skladników srodka sma¬ rujacego, którego osad posiada latwa zdolnosc zaczepiania sie na oslonach i w celu unikniecia zabrudzenia materialu nitkowego, dalsza cecha wynalazku jest to, ze do smarowania czesci sliz¬ gowych lub czesci tocznych, np. wrzeciona jak i obraczki przedzalniczej wzglednie skrecajacej oraz biegacza obiegowego, stosuje sie szczególnie koloidalne srodki smarujace, w szczególnosci ko¬ loidalne suche srodki smarujace i ze obudowa dla lepszego ochlodzenia urzadzenia zaopatrzona jest najkorzystniej w zebra chlodzace.Rysunek przedstawia przyklady wykonania wy¬ nalazku.Fig. 1 przedstawia przekrój podluzny przez lawe obraczkowa, przy czym elektromotorycznie napedzana obraczka skrecajaca jest przedsta¬ wiona z silnikiem i wraz z nim obracajaca sie oslona w calosci, przy czym obok osadzone rów¬ noczesnie obracajace sie pierscienie (obraczki) 3skrecajace przedstawione sa tylko czesciowo, fig. 2 — przekrój wzdluz linii AB przez urzadzenie napedowe na fig. 1 dla wspól- obracajacych sie obraczek skrecajacych, fig. 3 — przekrój wzdluz linii CD przez dolne ulozyskowanie magnesowe urzadzenia napedo¬ wego fig. 1 dla wspólobrotowych obraczek skrecajacych, fig. 4 — przekrój plaszczyzn pio¬ nowo przez elektrowrzeciono z lozyskiem magne¬ sowym, fig. .5 — szczegól w przekroju z fig. 1 z powiekszonym widokiem lozyska nosnego kor¬ pusu obrotowego agregatu obraczki przedzalni¬ czej wzglednie skrecajacej, fig. 6 — przekrój pla¬ szczyzny pionowej lozyska nosnego z dolnym kon¬ cem wrzeciona, fig. 7 — widok z góry tegoz lo¬ zyska, jednakze bez wrzeciona; fig. 8 — przekrój plaszczyzna pionowa wzdluz osi wrzeciona z kor¬ pusem wirujacym i pierscienowym magnesem.Na lawie obraczkowej / sa przytwierdzone gór¬ ne magnesy 2 z posrednimi tarczami z uzwojeniem 5 i dolne magnesy 6. Obraczka przedzalnicza wzglednie skrecajaca 7 jest przy¬ twierdzona wymiennie do korpusu wirujacego 8 i daje sie latwo wymieniac. Rotor 9 jest przy¬ twierdzony do obwodu korpusu wirujacego 8.Krótkozamkniete uzwojenie jest oznaczone liczba 10. Na obwodzie dolnej czesci // korpusu wiruja¬ cego 8 jest przytwierdzona, wykonana najlepiej z tloczywa tarcza 12. Na dolnej czesci 11 korpu¬ su obrotowego 8 przymocowany pierscien 13 jest przeciwbiegunem dolnego magnesu 6 i obydwa razem stanowia dolne lozysko magnesowe kor¬ pusu wirujacego 8. Jako przeciwbiegun górnego magnesu 2 sluzy górna czesc 14 korpusu wiruja¬ cego 8, który wskutek przejscia do grubszego przekroju 15 bywa przez magnesy 2 podczas wi¬ rowania lekko uniesiony. Wspólwirujaca oslona 16 daje sie latwo zdjac a przeciw jej nieprzewi¬ dzianemu odlaczeniu sie, jest przytwierdzona do górnej czesci 14 korpusu obrotowego 8. Pierscien 17 przytwierdzony na jego obwodzie, sluzy jako przeciwbiegun do nosnych i centrujacych magne¬ sów 18. Przy górnym otworze 19 oslony 16 jest osadzona dalsza obraczka 20 przedzaca wzglednie skrecajaca, przy czym otwór 19 w oslonie 16 jest utworzony jako prowadnica nici. Blachy jarzmo¬ we statora 4 sa najlepiej tak wykonane, ze grzbie¬ ty dzialaja na pola obrotowe dwóch silników.Agregaty napedowe sa zamkniete w jednej wspól¬ nej oslonie 22, która jest przytwierdzona do lawy obraczkowej /.Na fig. 2 wyzlobienia dla uzwo¬ jenia 3 sa oznaczone liczba 23, zas liczba 24 ozna¬ czone sa na rotorze 9 wyzlobienia dla uzwojenia 10. Na fig. 3 przedstawiono przekrój dolnego lo¬ zyska magnesu. Cyfra 25 oznaczono rdzenie uzwo¬ jen 26, które sluza do wzbudzenia stosowanych najlepiej elektromagnesów 6. W lawie obraczko¬ wej 1 fig. 5 wpuszczony jest pierscien lozyskowy biezny 39 dla kulek tocznych 41, umieszczonych w koszyczku 40, jak równiez zlacze 42 przytwier¬ dzone do korpusu wirujacego 8, narzady te sluza jako lozysko nosne korpusu wirujacego 8 w po¬ lozeniu spoczynkowym oraz podczas zapedu jak i przy zakonczeniu biegu. Na fig. 4 przedstawiono wrzeciono 27, posiada ono na swym dolnym kon¬ cu zakonczenie stozkowe 28 i jest osadzone w lo¬ zysku nosnym 29 z szczególnie odpornego na scie¬ ranie materialu, przy czym mozliwie najmniejsza powierzchnie cierna uzyskuje sie dzieki temu, ze czujbek 30 stozka jest najlepiej stepiony lub uksztaltowany w postaci pólkuli. W oslonie 31 jest umocowany stator 32, podczas gdy rotor 35 jest urzadzony na wrzecionie 27. Oslona 31 moze byc dowolnie przytwierdzona do lawy wrzeciono¬ wej 34 najlepiej za pomoca nakretki kolnierzo¬ wej 35, do której równoczesnie jest przytwierdzo¬ ny hak wrzecionowy 36. Ponad lawa wrzecionowa 34 jest przytwierdzona, najlepiej na wrzecionie 27, szczególnie gruba tarcza 37, która sluzy jako przeciwbiegun dla magnesu centrujacego 38. Jak to przedstawiono przykladowo na rysunkach 6 i 7, lozysko nosne wrzeciona sklada sie najlepiej z trzech czesci 43, 44, 45, które sa dokladnie do¬ pasowane i sa okraglo obrobione najlepiej jako agregat. Ponizej dna lozyska 46 przewidziane jest wydrazenie 47, Centryczne przewiercenie 48 dna lozyska 46 przechodzi ku górze naj¬ lepiej w postac piramidalnie uksztaltowanych plaszczyzn 49, 50, 51. W dnie lozyska 46 koliscie rozmieszczone sa przewiercenia 52 zapewniajace bezzarzutna cyrkulacje srodka smarujacego. Stozkowo wykonana dolna czesc 28 wrzeciona 27 jest uksztaltowana na koncu, najlepiej w postaci pólkuli 53. Cyfra 54 na na fig. 6 oznaczony jest srodek smarujacy znaj¬ dujacy sie wewnatrz plaszcza 55. Jak to widac na fig. 8 korpus wirujacy 56 jest przytwierdzony do wrzeciona 27 i zaopalrzony w wydrazenie 57 mie¬ dzy piasta 58 a masa odsrodkowa 59. Boki 60, 61 wydrazeniaJ57 sa uksztaltowane najlepiej cylin¬ drycznie. Odejmowalny pierscieniowy magnes 62 polaczony jest za pomoca czesci nastawnej 63 4z kolnierzem 35 lub oslona wrzeciona 37. W wy¬ drazeniach, które znaduja sie u góry w pierscie¬ niowym magnesie 62 jest umieszczone uzwojenie drutowe 64, przy czym pierscieniowe warstwy 65 z niemagnetycznego tworzywa zapobiegaja przy¬ ciaganiu korpusu wirujacego 56 do magnesu 62.Polaczony najkorzystniej z korpusem wirujacym 56 stozek nasadczy oznaczono cyfra. 66.Przed uruchomieniem urzadzenia doprowadza sie nic w znany sposób do wrzeciona skrecajace¬ go. Silniki wrzecion skrecajacych, jak równiez i obraczki (pierscienie) przedzace wzglednie skre¬ cajace, zostaja uruchomione najlepiej za pomoca przelacznika gwiaz4a-trójkat. Po osiagnieciu okreslonej liczby obrotów wrzeciono zostaje wy¬ równane sila odsrodkowa wywierana na tarcze 37, a magnesy 38, 6, 2 i 18 zostaja wlaczone (fig. 1 fig. 4). W tej chwili tworza sie pola sil magne¬ tycznych, które przy magnesach 38, 6 i 18 oddzia- lywuja centrujaco na przeciwbieguny 37, 13 i 17.W magnesach 2 z dzialajacym jako przeciwbie- gun korpusem 8 tworzy sie silne pole magnetycz¬ ne tak uksztaltowane, ze korpus obrotowy 8 zo¬ staje lekko uniesiony, przez co zlacze 42 (fig. 5) zostaje lekko podniesione ku górze od kulek 41.Caly korpus wirujacy 8 wiruje zatem swobodnie, zawieszony na polach magnetycznych. Szczelina powietrzna miedzy magnesami 38, 6, 2 i 18 a prze- ciwbiegunami 37, 13, 8 i 17 jest mniejsza, anizeli szczelina powietrzna miedzy statorem i rotorem silników napedowych. Przez umieszczenie silni¬ ka napedowego (fig. 4) dla wrzeciona 27 bezpo¬ srednio ponad lozyskiem nosnym konca 28 wrze¬ ciona 27 i umieszczeniem lozyska magnesów 38, 37 liczac od dolu na wysokosci równej Vs czesci calkowitej dlugosci wrzeciona, wytwarza sie slabe niekoliste obieganie przy uruchamianiu wrzecio¬ na, które nie oddzialywuje na silnik napedowy.Nitka zostaje zabrana wirujacym wrzecionem tf i obiega je z pewna liczba obrotów, odpowiada¬ jaca liczbie obrotów wrzeciona 27 pomniejszona o liczbe nawiniec nitki na kopce. Nitka zostaje przy tym wyciagana przez biegacza prowadzone¬ go po obraczce (pierscieniu) 7 skrecajacej lub przedzacej i tworzy balon, który jest ograniczony wnetrzem sciany oslony 16 i który zostaje jeszcze sciagniety drugim oczkiem skrecajacym, prowa¬ dzonym na drugiej mniejszej obraczce 20 prze¬ dzacej lub skrecajacej. Przy wykonaniu górnego otworu 19 oslony 16 jako prowadnicy nici, balon nitkowy doznaje ograniczenia w dlugosci. Ponie¬ waz do osiagniecia napiecia nitki przy procesie skrecania istniec musi okreslone tarcie miedzy biegaczem skrecajacym a obraczka przedzaca wzglednie skrecajaca, liczba obrotów korpusu wi¬ rujacego 8 z obraczka skrecajaca wzglednie prze* dzaca 7 i oslona 16 jest mniejsza anizeli liczba obrotów wrzeciona 27. To osiaga sie najlepiej przy srednich liczbach obrotów przez to, ze np. silnik wrzeciona 27 biegnie, bedac wlaczony tylko dwoma biegunami, podczas gdy pilnik pierscienia skrecajacego wzglednie przedzacego jest wlaczo¬ ny czteroma biegunami. Gdyby przy wysokich liczbach obrotów na" przyklad obydwa motory biegly przy wlaczeniu dwubiegunowym, to rózni¬ ce w liczbie obrotów osiagnietoby przez to, ze silnik pierscienia skrecajacego pracuje z procen¬ towo wiekszym uslizgiem anizeli wrzeciona 27, Ten rodzaj pracy posiada ta korzysc, iz do na¬ pedu obydwóch silników stosowac mozna energie elektryczna, szczególnie o tej samej czestotliwosci, najlepiej pochodzaca z jednego zródla energii Gdy zatrzymuje sie silniki wrzecion 27 i obraczek przedzacych lub skrecajacych, szybkie hamowa¬ nie uskutecznia sie dzieki temu, ze obydwom sil¬ nikom wskutek kombinowanego przelacznika do¬ prowadza sie dajacy sie regulowac prad staly lub zmienny, jako prad wibrujacy, który zatrzymu¬ je obydwa agregaty w najkrótszym czasie. Przy zapelnionej szpuli na wrzecionie 27 agregaty na¬ pedowe zostaja zatrzymane jak opisano, wówczas oslone 16 po zwolnieniu urzadzenia zabezpiecza¬ jacego, mozna zdjac i zastapic pelna szpula w znany sposób przez pusta i cale opisane po¬ stepowanie przebiega na nowo. Nie jest koniecz¬ nym, by oslona 16 byla stosowana przy kazdym procesie skrecania. Odpowiednio do kazdorazo¬ wych wymogów mozna tez skecac bez oslony 16* W tym przypadku wylacza sie magnesy 18. Po¬ niewaz istnieje niebezpieczenstwo, iz przy lekkim niekolistym obiegu czesci obracajacych sie zaist¬ niec moze na wrzecionach i wspólobiegajacych bieznikach skrecajacych, zwarcie sie tych obra¬ cajacych sie czesci, osadzone sa jak to uwidocz¬ niono na fig. 8, na magnesach warstwy 65 z two¬ rzywa niemagnetycznego, które wystaja nieco po¬ za magnesy, jednakze o tyle tylko* by magnetyczr ny strumien linii magnetycznych nie zostal osla¬ biony. Smarowanie wrzeciona uskutecznia sie, jak przedstawiona przykladowo na fig. 6 i 7, tak 5ze przy uruchomieniu wrzeciona 27 srodek sma¬ rujacy 54 okalajacy pólkule 53 i czesc 28 wrze¬ ciona 27 zostaje przy zwiekszajacej sie liczbie obrotów docisniety do wewnetrznych scian pla¬ szcza 55, stad przeciska sie on swym wlasnym ciezarem przez przewiercone otwory 52 do wy¬ drazenia 47. Tam powstaje nadcisnienie, które dazy do wyrównania sie, tak ze srodek smarujacy 54 przesuwa sie ku górze poprzez wywiercenie 48 przeciwnie osadzone nie wywierajace zadne¬ go oporu, gdzie zostaje on uchwycony przez pól¬ kule 53 i dzialajac smarujaco zostaje ponownie rozpryskany na wewnetrzne sciany plaszcza 55.W celu zmniejszenia unoszenia sie srodka sma¬ rujacego wzdluz wrzeciona, czesc stozkowa 28 wrzeciona.27 zostaje najlepiej zaopatrzona w lek¬ kie zwezenia o pustym stozkowym ksztalcie, któ¬ rych nie przedstawiono na rysunkach. W celu zwiekszenia uzytkownosci wrzeciona 27, po odpo¬ wiednim zuzyciu sie jego pólkulistych dolnych konców 30, 53, ten ostatni wskazane jest polaczyc odejmowalnie z wrzecionem 27 tak, by móc lat¬ wo go wymieniac. Na pólkulistym koncu wrzecio¬ na spoczywa bowiem caly ciezar i nacisk wrze¬ ciona lacznie z nawinieta cewka przedzy. Oczy¬ wiscie w miejscu tym zachodzi zuzycie sie przez scieranie, które uczyniloby wrzeciono to po pew¬ nym czasie niezdatne do uzytku. Z tego tez wzgledu przewidziano laczyc koniec wrzeciona rozbieralnie z walkiem 27 tak, by w razie zuzycia sie mozna go bylo latwo naprawic przez zwykle wymienienie pólkulistej koncówki. Przy smaro¬ waniu tluszczami lub olejem obraczek skrecaja¬ cych wzglednie przedzacych i biezników, jak rów¬ niez innych ruchomych czesci urzadzenia, istnieje niebezpieczenstwo, ze material nitkowy moze zo¬ stac zabrudzony, lub ze szczególnie przy prze¬ dzeniu na mokro, woda zabrana przez nitke utwo¬ rzy emulsje i przerwie film smarujacy. Poza tym wskutek parowania lekkich skladników srodków smarujacych i osadzania sie ich na powierz¬ chniach wierzchnich czesci maszyn, powstaje na tych ostatnich lekki nalot. W celu unikniecia tego stosuje sie zatem do smarowania obracz¬ ki (pierscieni) przedzalniczej, wzglednie skre¬ cajacej i biezników jak i wrzeciona, koloidalne srodki smarujace, najlepiej koloidalne suche srodki smarujace. Najdrobniej rozproszone ko¬ loidalnej srodki smarujace posiadaja ta wla¬ snosc, ze lacza sie z przedmiotem, na który zostaja naniesione przez nasmarowanie, tak sil¬ nie, iz przez slizgowe tarcie gladkich powierzchni jedne o drugie nie moga zostac usuniete, tak iz zetkniecie sie metalu o metal praktycznie w ogóle juz nie zachodzi. Poniewaz ogrzanie w tym przy¬ padku jak stwierdzono Jest wieksze, zaopatruje sie oslony wrzeciona jak i clmika obraczki skre¬ cajacej wzglednie przedzacej w zebra chlodzace. PL