PL39568B1 - - Google Patents

Description

, Wynalazek dotyczy uszlachetniania tkanin za¬ wierajacych produkty kondensacji zywic, zwlasz¬ cza tkanin utworzonych calkowicie lub czescio¬ wo z celulozy, a zwlaszcza z celulozy regenero¬ wanej.Wiadomo, ze pewne wlasnosci wyrobów wló¬ kienniczych polepszaja sie, gdy wyroby te za¬ wieraja zywice syntentyczne, np. zywice mocz- niko-formaldehydowe przeprowadzone w stan nierozpuszczalny.Na przyklad wyroby wlókiennicze, szczególnie celulozowe uzyskuja zwiekszona wytrzymalosc na gniecenie sie przy przeprowadzaniu w stan nierozpuszczalny zywicy syntentycznej, zasadni¬ czo nie pomiedzy wlóknami tkaniny.Wiadomo równiez, ze przeprowadzanie w stan nierozpuszczalny malych ilosci zywicy synte¬ tycznej w materialach wlókienniczych nadaje im trwale efekty mechaniczne, polepszajac Ich odpornosc na pecznienie w wodzie i polepszajac odpornosc niektórych barwników na dzialanie swtattfc.Jednakze w przypadku stosowania zywic ami- noformaldehydowych do jednego z celów powyz¬ szych, niezbedna jest rzecza zachowac równo¬ wage miedzy udoskonaleniami osiaganymi za pomoca zywic, a zmniejszeniem wytrzymalosci tkanin na scieranie, które im towarzyszy. Jesli w tym celu stosuje sie zywice mocznikoformal- dehydowa wytworzona z wiekszej niz zwykle ilosci aldehydu mrówkowego, cenne efekty wy¬ nikajace z uzycia tej zywicy, jak powiekszenie sie wytrzymalosci na gniecenie sie, idzie w pa¬ rze z obnizeniem sie wytrzymalosci na sciera¬ nie i to w znacznie wiekszym stopniu niz przy uzyciu zwyklej ilosci aldehydu mrówkowego.Jezeli stosowac wystarczajaca ilosc zywicy for¬ maldehydowej do nadania tkaninie wytrzyma¬ losci na gniecenie sie i jezeli zywica ta jest wy¬ tworzona z wiekszej niz zwykle ilosci aldehydu mrówkowego, to chociaz zywica ta jest odporna na pranie i tkanina wykazuje inne cenne wlas¬ nosci fizyczne, to jednak jest ona slaba i naogól nie posiada wartosci handlowej. Z tych wlasnie i*wzgledów stosuje sie posredni produkt konden¬ sacji, zawierajacy nie wiecej niz 1,6 czasteczki aldehydu mrówkowego na 1 czasteczke mocznika.Wykryto, ze jezeli material wlókienniczy utwo¬ rzony calkowicie lub czesciowo z celulozy i za¬ wierajacy zywiej mocznikoformaldehydowa ogrzac w obecnosci pary suchej, w celu przepror wadzenia tej zywicy w stan nierozpuszczalny, to mozna do tej zywicy wprowadzic aldehyd mrówkowy i mocznik w stosunku czasteczkowym wiekszym niz 1,6: 1 i osiagnac powyzej wspo¬ mniane korzysci, a jednoczesnie otrzymany ma¬ terial wlókienniczy wykazuje wieksza wytrzy¬ malosc na scieranie w porównaniu z materia¬ lem wlókienniczym, podobnie traktowanym, lecz ogrzanym w celu przeprowadzenia zywicy w stan nierozpuszczalny bez dodatku pary suchej.Wedlug wynalazku niniejszego- sposób wytwsr- rzania materialu wlókienniczego utworzonego calkowicie lub czesciowo z celulozy i zawiera¬ jacego^ zywice mctzniko-formaldehydowa prze¬ prowadzona w stan nierozpuszczalny we wlók¬ nach przez ogrzewanie, jest znamienny tym, ze material napawa sie wodnym roztworem zywicy moczniko-formaldehydowej tworzacej substan¬ cje, w której stosunek czasteczkowy aldehydu mrówkowego do mocznika jest wiekszy niz 1,6:1, przy czym roztwór ten zawiera katalizator kwa¬ sowy sluzacy do wytwarzania zywicy, a nastep¬ nie ogrzewanie w celu przeprowadzenia zywicy w stan nierozpuszczalny przeprowadza sie sie w atmosferze zawierajacej nie mniej niz 10% suchej pary, wskutek czego nadaje sie celulozie wieksza wytrzymalosc na scieranie w porówna¬ niu z takaz wytrzymaloscia osiagana przez ogrze¬ wanie przeprowadzone bez dodatku pary su¬ chej, lub w obecnosci malej jej ilosci.Przy przeprowadzaniu wynalazku, material wlókienniczy utworzony calkowicie lub czescio¬ wo z celulozy najkorzystniej napawa sie wod¬ nym roztworem posredniego produktu konden¬ sacji aldehydu mrówkowego i mocznika, w któ¬ rym stosunek czasteczkowy aldehydu mrówko¬ wego do mocznika jest wiekszy, niz 1,6:1, za¬ wierajacym katalizator kwasowy sluzacy do tworzenia sie zywicy, po czym material ten su¬ szy sie i ogrzewa w celu przeprowadzenia zy-s wicy w stan nierozpuszczalny w atmosferze za-* wierajacej nie mniej niz 10% suchej pary, dzie¬ ki czemu regenerowana celuloza uzyskuje zwiekszona wytrzymalosc na scieranie w porów- naniu z takaz wytrzymaloscia osiagana przez ogrzewanie przeprowadzone bez dodawania su* chej pary lub w obecnosci malej jej ilosci., Zawartosc pary w atmosferze, w której prze¬ prowadza sie ogrzewanie, moze wynosic powyzej 20% lub powyzej 33%, a nawet powyzej * 50°/© i w rzeczywistosci mozna stosowac atmosfere utworzona zasadniczo calkowicie z suchej pary, to jest w przyblizeniu 100°/o pare mozliwa do osiagniecia w praktyce.Powyzej podane procenty odnosza sie do cis¬ nienia czastkowego pary wyrazonego w procen¬ tach od calkowitego cisnienia powietrza i pary, mierzonego zasadniczo w temperaturze panuja¬ cej w komorze grzejnej. . s Procentowosc zywicy moczniko-iormaldehydo- wej przeprowadzonej w stan nierozpuszczalny w materiale wlókienniczym dobiera sie w zalez¬ nosci od zadanego efektu. Najkorzystniej pro¬ centowosc ta jest taka, aby nadac materialowi wlóMenniczemu wytrzymalosc, na gniecenie sie, dajaca sie porównac z takaz wytrzymaloscia wysokiego gatunku tkanin welnianych. Naprzy- klad zadawalajacy w praktyce wynik osiaga sie gdy tkanina zawiera mniej, niz 12% zywicy, lecz odpowiednia zawartosc jest rzedu 12—20°/o zywicy. Mozna jezeli to jest pozadane stosowac i wiecej niz 20% zywicy. Efekt osiagany za po¬ moca podanej powyzej procentowej zawartosci zywicy odpowiada stosunkowi ilosci aldehylu mrówkowego do ilosci mocznika, jak to podano ponizej w tablicy 3; Podana powyzej procento¬ wosc zywicy jest obliczona w stosunku do wagi tkaniny przed traktowaniem..Jedna z korzysci ogrzewania w atmosferze zawierajacej nie mniej niz 10% suchej. pary, wyraza sie tym, ze. jest. ona zdolna do przepro¬ wadzenia wiekszej ilosci zywicy w stan nieroz¬ puszczalny we wlóknach tkaniny, pozwalajac osiagnac jeszcze zadawalajaca wytrzymalosc na scieranie. Tkaniny z regenerowanej celulozy traktowane wedlug wynalazku niniejszego wy¬ kazuja lepsza zdolnosc odzyskiwania i lepsza trwalosc wymiarów przy wielokrotnie powtarza¬ jacym sie praniu, niz zywica moczniko-formal- dehydowa zawierajaca zwykla ilosc aldehydu mrówkowego, przeprowadzona w stan nieroz¬ puszczalny przez ogrzewanie w atmosferze za¬ wierajacej dodana pare sucha.Przy urzeczywistnieniu wynalazku niniejszego stosunek czasteczkowy ilosci aldehydu mrówko¬ wego do ilosci mocznika wynosi 2:1 i moze wynosic 3 :1 lub. jeszcze wiecej./Material wlókienniczy traktowany wedlug wynalazku, niniejszego najkorzystniej zawiera celuloze regenerowana. Gdy. jest on utworzony z niecalkowicie regenerowanej celulozy, to ko*rzystnie jest gdy zawartosc iej jtet wieksza niz 50°/t wagowych. Najkorzystniej wiec gdy jest utworzony calkowicie z regenerowanej celulozy, lub gdy zawartosc jej jest przewazajaca (to jest wieksza niz 90*/« wagowych). Regenerowana ce¬ luloze stanowi najkorzystniej jedwab wiskozo¬ wy, lecz moze stanowic równiez np. Jedwab miedzio-atnoniakalny. Wynalazek niniejszy wy¬ kazuje swa wartosc zwlaszcza gdy regenerowa¬ na celuloza jest przedza wiskozowa.Przy stosowania wynalazku w praktyce, ko* rzystnie jest material wlókienniczy w postaci tkaniny napawac roztworem wodnym krysta¬ licznego produktu kondensacji moczniko-formal- dehydowego, usunac nadmiar odczynników z tkaniny, wysuszyc ja i ogrzac w obecnosci dodanej pary suche}*w celu dokonczenia kon¬ densacji, to jest w celu przeprowadzenia zywicy w stan nierozpuszczalny. Wodny roztwór, któ¬ rym napawa sie material wlókienniczy winien byc uprzednio katalizowany i katalizatorem tym moze byc kwas lub mieszanina kwasów, mie¬ szanina kwasu i soli, lub najkorzystniej sub¬ stancja zdolna do wydzielania kwasu (lub kwa¬ sów np. mieszanina chlorku wapnia i kwasu borowego) lub uwalniania kwasu podczas trak¬ towania, npw tiocyjanian amonowy, fosforan dwuwodoroamonowy lub chlorek glinu, albo substancja która z drugiej strony zwieksza kwa¬ sowosc roztworu uzytego do napawania. Stosuje sie równiez roztwór moczniko-fformaldehydowego posredniego produktu kondensacji o niskim cie¬ zarze czasteczkowym.Gdy jako katalizator stosuje sie sole amono¬ we, mozna do mieszaniny reakcyjnej wcielac mleczko naturalnego lub syntentycznego kau¬ czuku* mozna równiez wcielac odczynniki w ro¬ dzaju chlorku stearoanudoraetylopirydyniowego lub chlorku okUdecylooksymetylopirydyniowego, albo ich zwiazki organokrzemowe, nadajace wlasnosci odpychania wody. Gdy stosuje sie jako katalizatory pewne metale, mozna równiez wcie¬ lac emulsje woskowe, np. laczna odpornosc na gniecenie i plamienie zapewnia uzycie jako ka¬ talizatora octanu glinu, gdyz para wytwarza zen zasadowy octan lub tlenek glinu.Gdy uzyte katalizatory stanowia slabe kwa¬ sy, czas i temperatura ogrzewania w celu prze¬ prowadzenia zywicy w stan nierozpuszczalny sa rzedu 3—5 minut i 160—1WC, podczas gdy przy kwasach mocnych (lub substancjach zdolnych do wydzielania mocnych kwasów) temperature nalezy obnizyc do 130—150*C.Gbfcrjos6 wiekszej niz zwykle ilosci aldehydu mrówkowego w posrednim produkcie konden¬ sacji moczniko-formaldehydowym oslabia rów¬ niez tkanine, gdy wprowadzono do niej w celu utrwalenia jej maly procent zywicy* bez zwiek¬ szania jej wytrzymalosci na gniecenie sie i gdy ilosc zywicy wcielonej do tkaniny jest wieksza niz zwykle, w celu polepszenia jej wlasciwosci.To oslabienie mozna, zmniejszyc bez istotnego polepszenia wlasciwosci tkaniny, jakie otrzymu¬ je sie przy stosowaniu nadmiaru aldehydu mrówkowego, jezeli zywice przeprowadzic w stan nierozpuszczalny przez ogrzewanie jej w obecnosci suchej pary.Podczas lub bezposrednio po wysuszeniu, na¬ pawane tkaniny poddaje sie mechanicznemu od¬ ksztalceniu, które staje sie trwalym po przepro¬ wadzeniu w stan nierozpuszczalny zywicy mocz- niko-formaldehydowej; naprzyklad mozna wy¬ roby kalandrowac, wytlaczac lub wytwarzac efekty polyskowe przez tarcie lub prasowanie.Podczas suszenia mozna równiez wyroby te pod¬ dac kurczeniu sie (zbieganiu) na odpowiednio wyposazonej rozciagarce lub na maszynie wy¬ wolujacej kontrolowane kurczenie sie stlacza- jace.Dodatnie efekty syntentycznej zywicy nadaja¬ cej odpornosc na gniecenie sie lub wytwarzaja¬ cej trwale efekty mechaniczne lub zwiekszaja¬ cej odpornosc na dzialanie swiatla niektórych barwników, sa w zasadzie proste, gdy traktowa¬ nie przeprowadzic w atmosferze zawierajacej dodatek suchej pary.Wynalazek niniejszy wykazuje swa cenna war¬ tosc w przypadku gdy tkaniny sa traktowane posrednimi produktami kondensacji, stanowia¬ cymi zywice moczniko-formaldehydowe nadaja¬ cymi tkaninom wytrzymalosc na gniecenie sie.Wynalazek objasniaja, nie ograniczajac jednak jego zakresu, nastepujace przyklady i tablice.Przyklady stezonych mieszanin reakcyjnych.Przygotowuje sie trzy stezone roztwory mie¬ szanin wykazujacych rózny stosunek aldehydu mrówkowego do mocznika. Roztwory te (a, b, c) przygotowuje sie rozpuszczajac mocznik w40V© roztworze aldehydu mrówkowego, dodajac wod¬ nego roztworu w temperaturze pokojowej. Do¬ datkowo przygotowuje sie, jak opisano w paten¬ cie brytyjskim Nr 449243, mieszanine (e) zawie¬ rajaca aldehyd mrówkowy i mocznik w stosun¬ ku zwyklym (1,6 :1).Czasteczkowy stosunek aldehydu mrówkowego do mocznika podano w tablicach jako stosunek aldehydu mrówkowego. — 3 —-Ilosc poszczególnych skladników w mieszani-nach a, b, c, jest nastepujaca: Tablica I Mieszanina a b c Stosunek al¬ dehydu mrówkowego 41 3:1 2,5:1 Mocznik w kg 3.64 4.84 5.82 40% roztwór alde¬ hydu mrówko¬ wego w litrach 18,2 18.2 18,2 Amoniak o cieza¬ rze wlasciwym 0,88 w litrach iii Przyklady katalizowanych rozcienczonych mie¬ szanin reakcyjnych.Rozcienczone katalizowane mieszaniny reak- cyjne (RM.) do napawania tkanin przygotowuje sie jak ponizej przez rozcienczenie stezonych mieszanin reakcyjnych woda i dodanie 5% fos¬ foranu dwuhydroamonowego w stosunku do wagi rozpuszczonego mocznika i aldehydu mrów¬ kowego.N mieszaniny a2 b1 b2 C2 *1 *8 Tablica II Stezenie uzytej R. M. a 4/1 b 3/1 c2,5/l el,6/l Stopien rozcienczenia R. M. [%) 1 66 54 57 46 50 41 40 32 1/2 Próbki traktowane A B C D E F I J Kazda z tych rozcienczonych mieszanin reak¬ cyjnych zostala uzyta do napawania czterech tkanin Przyklady traktowania tkanin.Te cztery próbki byly traktowane jak naste¬ puje: 1 — Tkanina W o standartowej szerokosci z ubraniowego jewabiu sztucznego utkana z wlókien jedwabiu Nr 14 s. 2 — Tkanina X o standartowej szerokosci z ubraniowego jedwabiu sztucznego utkana z predzy z wlókien cietych 1,5 denier na 3,65 cm wiskozowego jedwabiu sztucznego Nr 28 s. 3 — Tkanina Y o szerokosci standartowej jest mieszanina ,wytworzona z 16°/o wagdwych welny i 84°/o wagowych jedwabiu sztucznego. 4 — Tkanina Z o "szerokosci standartowej jest tkanina jedwabiu sztucznego, której osnowa jest wytworzona z jedwabiu wiskozowego Nr 15 s o skrecie naprzemian lewym i prawym, watek zas z wiskozowego jedwabiu o skrecie prawym.. Proces traktowania tkanin jest nastepujacy: Kazda z próbek tkaniny byla napawana jedna z powyzszych rozcienczonych katalizowanych mieszanin reakcyjnych tak, aby wchlonela 80% wagowych cieczy, suszona czesciowo w cylindrze ogrzewanym para, a nastepnie na rozciagarce doprowadzajacej do szerokosci standartowej.Pewne próbki byly ogrzewane (prazone) w cia¬ gu 25A minut w temperaturze 160°C bez dodatku suchej pary (ponizej oznaczono je litera D umie¬ szczona po liczbie wykazujacej stosunek alde¬ hydu mrówkowego), pewne zas próbki byly ogrzewane (prazone) w ciagu 2V* minuty w tem¬ peraturze 160°C w obecnosci 85—90Vo suchej pa¬ ry (ponizej oznaczono w tablicy te próbki lite¬ ra S umieszczona po liczbie wskazujacej stosu¬ nek aldehydu mrówkowego). Wszystkie te prób¬ ki byly prane (i) w 2°/o weglanie sodu w temperaturze 90°C w ciagu 10 sek. (ii) w wodzie w temperaturze 20°C w ciagu 10 sek. (iii) w wodzie w temperaturze 90°C w ciagu 10 sek. — 4 —Nastepnie próbki te przepuszczano przez ka¬ piel zawierajaca l°/o sulfonowego alkoholu tlusz¬ czowego jako srodka zmiekczajacego i suszono do standartowej szerokosci.Wyniki osiagniete przez traktowanie tkanin wedlug powyzszych przykladów uwidoczniono w ponizej zamieszczonej tablicy. W tablicy.tej podano równiez skurczenie sie na skutek pra¬ nia, mierzone w sposób nastepujacy: Próbki poddawane praniu byly przede wszyst¬ kim wymierzane i wazone. W maszynie do pra¬ nia umieszczono 40 iitrów wody o temperaturze 40°C i 75 g mydla; próbki oddziela sie od doda¬ nych innych kawalków materialu o takiej Wa¬ dze, aby wystarczyla do osiagniecia standaryzo¬ wanej wagi ladunku' stosowanego, wymaganej dla maszyny do prania. Ladunek nastepnie pie¬ rze sie wstrzasajac w ciagu 20 minut Po odwi¬ rowaniu próbki oddziela sie ponownie, plucze w 40 litrach wody o temperaturze 40° w ciagu 5 minut i odwirowuje ponownie. Próbki wytrza¬ sa sie lekko i przyciska goracym zelazkiem, to jest umieszcza sie na materiale na kilka sekund bez wykonywania ruchów poziomych zelazkiem.Po uplywie godziny po przeprowadzeniu tych czynnosci, próbki wymierza sie ponownie i obli¬ cza kurczenie sie osnowy i watka. Znak plus umieszczony po liczbie w rubryce skurczenie sie w praniu wskazuje na to, ze nastapilo wy¬ dluzenie (rozciagniecie).Tablica ta wykazuje wyniki stosowania wiek¬ szego od 1,6 stosunku czasteczkowego aldehydu mrówkowego do mocznika, wyrazajace sie wy¬ trzymaloscia na gniecenie sie, wytrzymaloscia Tablica III na scieranie (próba na zuzycie pierscieniowe) i kurczenie sie w praniu w przypadku gdy tka¬ nina jest prazona na sucho.Tkanina Próbka Stosunek aldehydu mrówkowego Zywica C. R, osnowa 1 watek R. W.Kurczenie sie w praniu osnowa | watek X t I 1,3/1 ! 16,8 XE 2,5/1 I 15,7 X — I nietraktowana ' — Z I J j 1,6/1 i 13,7 Z B - 4^ 53,5 Z ¦ — nietraktowana — Z ¦ I 1,6/1 ' 1540 Z I C | 3/1 | 16,0 Wszystkie te próbki byly prazone na sucho w celu wykazania efektu zwykle osiaganego przy zwiekszaniu stosunku aldehydu mrówko¬ wego do mocznika. Jak widac, wytrzymalosc na 3,25 3,75 2,88 3,3 3,83 3,03 3,13 3,66 2,68 3,18 1,95 3,0 3,48 2,6 2,8 3,29 477 145 1303 1023 247 2178 1030 222 0,9 0,3 12,8 1,6 0,2 10.2 0,3+ 0.2+ 11,6+ 2,7 0,7 5,1+ gniecenie wzrasta i kurczenie przy praniu ma¬ leje, lecz wytrzymalosc na scieranie zmniejsza sie gwaltownie. 4 Tablica IV Tablica ta wykazuje efekt uzycia wiekszego nie sie (CR.) i wytrzymalosc na scieranie przy niz 1,6 stosunku czasteczkowego aldehydu mrów- próbie pierscieniowej (R.W.) w przypadku gdy kowego wywierany na wytrzymalosc na gniece- tkanina jest prazona w parze i na sucho.Tkanina X c X w w w Próbka I C C I C C Stosune^ aldehydu mrówkowego 1,6/1 D 3/1 S 3/1 D 1,6/1 D 3/1 S 3/1 D Zywica 15,5 16,6 15,5 16*2 15,2 15,5 C. R. osnowa 3,05 3,45 3,5 3,05 3,35 3,3 watek 2,7 3,15 3,15 2,95 * 3,2 3,2 R. W. 380 333 120 970 8*5 375 — 5 —Jak widac z tablicy wzrost stosunku aldehydu ilasci zywky i w pwrpadk* Wkf tkanina Jest mrówkowago zwieksza bardzo znacznie wytrzy- prazona w parza wytrzymalosc na- scieranie id* malosc na gniecenie sie, osiagane przy danej staj* utrzymana.Tablica V TaUto ta wykasuje sewniez efssct yiycis ranie (przy próbie aa zuzycie pierscieniowe) M&mre* «L* 1,6 stosunku czasteczkowasjn ei- i kiinrsenift wba pety pianiu w przypadku gdy lehpdw tniewkowege wywierany na wytrzyma- tkanina jest paastana w pana. tesc m gwUiawri* sit i wytrzymalosc aa scie- Tkanina z z Próbka D I ¦ l ¦¦¦ UMIIIIIMI ¦nimi M^ Stosunek atdetiynit ¦ 3/1 S 1,6/1 D Zywica 12,1 17,1 C. B. i osnowa 3,38 *,33 watek 3,15 3,18 R. W. 857 538 Kurczenie sie w praniu «aew* 0,7 0,9 watek o,» 1,6 Jak widac z powyzszej tablfcy, gdy stosunek istyc by nadac wytrzymalosc na gniecenie, jest aldehydu mrówkowego wzrasta i gdy tkanina mniejsza, wytrzynalese na scieranie awieksi jagi prazona w pazza, ilosc zywicy jaka) naleay sie i kurczenie sie w pnmto maleje.Tablica VI Tablica ta wykazuje efekt uzycia wiekszego wana przy próbie zuzycia pierscieniowego R.W.) ni* M stosunku czastecodsowego aldahydu razów- i kurczene sie w przypadku gdy tkanina jest kawugo wywijanego na wytrzymalosc na gnie- prazona w parze i na sucho, cenia He, wytrzymalosc aa scieranie (wykazy- i mm Tlianlna Z Z Z z w w w w X X X X Próbka C c I I c c I I c c I I tli ¦¦¦¦ Stosunek aldehydu mrówkowego 31 S a/t d 1.6/1 S 1,6/1 D * 3/1 S 3/1 D MA S lAtl U 3/1 S 3/1 P 1,6/1 S 1,6/1 D 2ywlca IM 16,0 144 15,1 15,2 15,5 IV 16*2 IM 15,4 15,5 C. R. osnowa %6* M *u 3,35 3,3 345 3.66 346 *6 3,0 3,05 watek M 3.3 V 34 34 3.2 a»»s 3,15 *16 2,65 2,70 R. W. 1350 222 2630 1666 855 375 1160 676 333 126 1080 380 Kurczenie sie; w praniu osnowa 6,4 U 0,5 1,8 watek 6,1 0,2 0,1 6,6 3,4 Z tablicy tej, podobnie jak z tablicy 4 wyni¬ ka, ze zwiekszanie stosunku aldehydu mrówko¬ wego zwieksza bardzo znacznie wytrzymalosc na gniecenie sie osiapne za pomoca danej ilosci zywicy i ze gdy tkanina jest prazona w parze wytrzymalosc na sciemnie jest zasadniczo utrzy¬ mana. 3 tablicy tej wynika, ze przy zachowaniu tych samych warunków kurczenie sie w praniu jest mniejsze i chociaz pewne tkaniny prazone w parze wykazuja zmniejszona wytrzymalosc na gniecenie sie, to jednak stopien zmniejszenia sie jest mniejszy przy uzyciu zywicy zawierajacej wyzsagr stosunek czasteczkowy aldehydu mrów¬ kowego od 1,6. — 6Tablica VII '.¦¦*¦•* Tablica ta wykazuje efekt uzycia wiekszego lokrotnym praniu, gdy tkanina jest prazona niz 1,0 stosunku czasteczkowego aldehydu mrów- ^^wywierany przez wielokrotne pranie na kowego wywierany na kurczenie sie przy wie- kurczenie sie w praniu: Tkanina Z ,'r.Z Próbka -:'¦ A .A Stosunek aldehydu mrówkowego 1,6/1 S 3/1 S Zawar¬ tosc zywicy 13,7 12,1 2 osno¬ wa 2,0 0,5 watek U 0,6 4 osno¬ wa 2,4 1,2 watek 1,7 1,3 . .7 osno¬ wa 3,4 1,5 watek 2,1 1,5 9 osno¬ wa 3,4 1,2 watek 1.5 1,0 Jak widac z powyzszego w tkaninach prazo¬ nych w parze kurczenie sie przy wielokrotnym praniu jest mniejsze w przypadku, gdy zywica zawiera aldehyd mrówkowy w stosunku wiek¬ szym niz 1,6.Tablica VIII Tablica ta wykazuje efekt wywierany na wy¬ trzymalosc na scieranie (mierzone przy próbie zuzycia pierscieniowego) przy zwiekszaniu zawar¬ tosci pary w przypadku gdy tkanina zawiera¬ jaca zywice o wiekszym niz 1,6 stosunku alde¬ hydu mrówkowego, jest prazona w parze* Tkanina W byla napawana katalizowana mie¬ szanina reakcyjna otrzymana ze stezonej mie¬ szaniny reakcyjnej rozcienczonej do 409/o.Jak wynika z przytoczonych danych wytrzyma¬ losc na scieranie zwieksza sie bardzo znacznie przy wzroscie zawartosci pary suchej zawartej w atmosferze, w której jest prazona tkanina.Zawartosc pary 17 25 33 45 75 Zwiekszenie w °/o wy¬ trzymalosci R.W. w sto¬ sunku do tkaniny pra¬ zonej na sucho. 27 50 95 165 317 90 355 PL

Claims (8)

1. Zastrzezenia patentowe Sposób uszlachetniania tkanin, utworzo¬ nych calkowicie lub czesciowo z celulozy i zawierajacych zywice moczniko-formalde- hydowa przeprowadzona w stan nierozpusz¬ czalny we wlóknach przez ogrzewanie po napawaniu wodnym roztworem zywicy moczniko-formaldehydowej, w której sto¬ sunek czasteczkowy aldehydu mrówkowego do mocznika jest wiekszy od 1,6 :1, zawie¬ rajacym katalizator kwasowy sluzacy do tworzenia sie zywicy, znamienny tym, ze ogrzewanie w celu przeprowadzenia zywicy w stan nierozpuszczalny przeprowadza sie w atmosferze zawierajacej nie mniej niz lOtyo suchej pary, nadajacej celulozie wyz¬ sza wytrzymalosc osiagana w przypadku,- gdy ogrzewanie przeprowadza sie bez do¬ datku suchej pary lub w obecnosci nie- znacnej jej ilosci.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze traktuje sie material wlókienniczy, utwo¬ rzony calkowicie lub czesciowo z regenero¬ wanej ^ celulozy i ze-stosuje sie w tym celu wodny roztwór posredniego produktu kon¬ densacji mocznika i aldehydu mrówkowe¬ go, przy czym stosunek czasteczkowy alde¬ hydu mrówkowego do mocznika jest wiek¬ szy niz 1,6:1 i roztwór zawiera katalizator kwasowy sluzacy do tworzenia sie zywicy,

3. Sposób wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienny tym, ze katalizator stanowi substancja zdol¬ na do wydzielania kwasu lub kwasów lub uwalniania kwasu podczas traktowania.

4. Sposób wedlug jednego z zastrz. 1—3, zna¬ mienny rym, ze atmosfera zawiera nie mniej niz 20Vo pary suchej.

5. Sposób wedlug jednego z zastrz. 1—3, zna¬ mienny tym, ze atmosfera zawiera nie mniej niz 50% pary suchej. -7-

6. Sposób wedlug jednego z zastrz- 1—3, s$Mt~ mienny tym, ze atmosfera jest utworzona zasadnicza t suchej paty.

7. Sposób wedlug zastrzezen 1—6, znamienny tym, ze zywica moczniko-fomaldehydowa przeprowadzona jest w stan ropustczainy wewnatrz wlójtien, a nie pomiedzy wlók¬ nami tkaniny w ilo&ei wystarczajacej by nadftc jej wiefcswna wytrzymalos^ na giiec*nie.

8. Sposób wedlug jsastfe 7, ^namtefiny tym z0 Ume zywicy mwmfa*-t®tMaH$hY4ow®i jest wieksza od 20V» liczac w stosunku do wagi suchej tkaniny przed traktowaniem, 0. sposób wedlug zastrz. 1—8, znamienny tym, ze material wlókienniczy jest utworamy calkowicie lub zasadniczo z wiskozowego jedwabiu. Tootal Broadhurst Ue Company Limited &a$tCB0$: Koleg&uft Rzeczników Patentowych Mfz$v leSaoraz. CWD *U, zam. #7/*L/Ke. Czst. zaiii* 208B. S.iSJW. 100 ega, Al Ji&n. 3*1. »'. B-75T PL