Opublikowano dniu. 5 mare* 1957 r. 3z5h iffaO POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 39508 Alfred Peter Naherstille, k/Schmalkalden, Niemiecka Republika Demokratyczna Urzadzenie zaciskowe do narzedzi Patent trwa od dnia 27 grudnia 1954 r.Wynalazek dotyczy urzadzenia zaciskowego do narzedzi takich, np. jak okragle w przekroju trzonka noze, glowice do nozy, noze tokarskie i tym podobne narzedzia, których tylny trzonek posiada ksztalt cylindryczny, przy czym wew¬ natrz tego urzadzenia zaciskowego umieszczony jest mimosrodowy narzad zaciskowy, wskutek czego do zacisku wymagane jest jedynie wsu¬ niecie odnosnego narzedzia do odpowiedniego otworu, wykonanego w glotoicy nozowej w oprawce noza tokarskiego lub wogóle w od¬ nosnym imaku narzedzia. Znana jest rzecza za¬ ciskanie narzedzia, np. noza w otworze okraglej glowicy za pomoca klina lub wogóle podobnego narzadu. Urzadzenie to wymaga bardzo doklad¬ nego wyfrezówywania rowków, niezaleznie od koniecznosci naciecia gwintu do srub zamocowu- jacych. Tego rodzaju zamocowania noza sa na¬ der skomplikowane, przy czym przy takich za¬ mocowaniach jest znacznie oslabiany obwód glo¬ wicy nozowej przez stosunkowo duzy ubytek ma¬ terialu, a ponadto, zamocowania te powoduja na¬ prezenia materialu, oddzialywujace niekorzystnie na szybki bieg glowicy nozowej. Niezaleznie od powyzszego niemozliwe jest wtedy wogóle prze* stawienie noza dokola jego podluznej osi srod¬ kowej w celu potrzebnej zmiany kata, poniewaz przeszkadza temu nieruchome osadzenie powierz¬ chni. Z trudnosciami zwiazane jest takze potrzeb¬ ne przestawianie noza wzdluz jego podluznej osi, poniewaz jest on mocno zacisniety za pomoca klinów i bez zastosowania osobnych narzedzi nie daje sie on wogóle zwalniac. Jest rzecza oczy¬ wista, ze konieczne* jest takze szczególne dopa¬ sowywanie klinów. Zewnetrzny obwód glowicy nozowej, przerywany przez wspomniane rowki frezowane, a takze wskutek istnienia wystepów, stanowi zródlo niebezpiecznych uszkodzen. Osla¬ bienie zewnetrznego obwodu takiej glowicy wy¬ plywa bardzo ujemnie na jej statyczna wytrzy¬ malosc.Powyzej wymienione niedogodnosci wystepuja takze przy zamocowywaniu innych narzedzi, jak np.# nozy tokarskich, które w stosunku do obra¬ bianego przedmiotu moga byc przestawione w kierunku wysokosci jedynie za pomoca nie-wygc^lnych • wkladek lub %m podobnych narza¬ dów, przy czym ustawienie na kant do ich po¬ dluznej osi jest mo&liwe z duza trudnoscia, wsku¬ tek czego konieczne staja sie osobne szlifowa¬ nia dodatkowe. - Powyzsze wady i niedogodnosci calkowicie usuwa urzadzenie wedlug wynalazku,\w któryta odnosnc narzedzie zaopatrzone jest w wydraze¬ nie w trzonku cylindrycznym, wewnatrz zas tev go wydrazenia umieszczony jest narzad do mi- mosrodowego zakleszczenia, Dzieki takiemu urza dzeniu odnosny v, nosnik narzedzia, hp. . glowica do noza, oprawka do noza tokarskiego lub tym podobny narzad moze byc zaopatrzony w zwy¬ kly tylko otwór. Przy umieszczeniu V glowicy kilku nozy odnosna oprawke narzedzia zaopa¬ truje sie w kilka takich zwyklych otworów, przy e*y» d©^te^-«tw^ -wzgled¬ nie cale narzedzie jest wsuwane w zwykly spo¬ sób i zamocowywane przez wspomniany mimo srodowy narzad zakleszczajacy. Zakleszczanie odbywa sie przez zwykly obrót klucza, wskutek czego zakleszczanie to lub zwalnianie noza mo¬ ze byc uskuteczniane bardzo szybko. W urzadze¬ niu zaciskowym wedlug wynalazku cale narze¬ dzie, stosownie do potrzeby, moze byc szybko i latwo przesuwane wzdluz podluznej osi, jak równiez obracane wzgledem tej-osi, wskutek czego odpadaja tutaj szczególne wymagania, do¬ tyczace ustawienia narzedzia pod pewnym ka¬ tem i wyjmowania z oprawki. Przez usuniecie zakleszczajacych powierzchni klinowych lub tym podobnych czesci wyjmowanie odnosnego narze¬ dzia z jego oprawki moze byc bez zadnych prze¬ szkód szybko uskuteczniane, podobnie jak i je¬ go zakleszczanie w tej oprawce. Wraz z uzyska¬ niem oszczednosci na czasie, zwiazanym z za¬ kladaniem i wyjmowaniem narzedzia osiaga sie, dzieki wynalazkowi, moznosc usuniecia niedo¬ godnych w wytwarzaniu klinów, rowków klino¬ wych, gwintowanych otworów do srub i tym po¬ dobnych czesci, gdyz potrzebne zamocowanie zakleszczajace uzyskuje sie kazdorazowo tylko dzieki zastosowaniu zwyklego . cylindrycznego otworu, wywierconego w trzonku narzedzia.Urzadzenie jest blizej wyjasnione na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia tytulem przykladu widok boczny okraglego noza, fig.2 -^ przekrój narzedzia wzdluz linii A—B na fig. 1, fig. 3 — widok narzedzia z przodu wedlug fig. 1, fig. 4 — czesciowy przekrój narzedzia z wydrazonym trzonkiem wzdluz linni C—D na fig. 3 z wyje¬ tym narzadem zamocowujacym, fig. 5 — widok* z tylu narzedzia, w które wstawiony Jest narzad nosnikowy, fig. 6 — widck boczny narzedzia, z narzadem nosnikowym i wreszcie, fig. 7 — widok narzedzia wedlug fig. 1, wstawionego do oprawki, w przekroju wzdluz linii E—F na fig. 5.Wedlug wynalazku narzedzie posiada wydra¬ zony trzonek 1, przy czym wlasciwy nóz skra¬ wajacy la jest zaopatrzony w plytke tnaca Ib, Trzonek 1 posiada otwór 2, przebiegajacy srcd- Jtowo wzgledem jego osi podluznej. W trzonku * 1 wykonany jest ponadto otwór 3, w którym osadzona jest cylindryczna i nieco wypukla plyt¬ ka naciskowa 4, której górna powierzchnia jest dopasowana do krzywizny wydrazonego trzonka i i której dolna powierzchnia jest równiez luko¬ wata i odpowiada krzywiznie powierzchni mimo- srodowej 6. Otwór 3 laczy sie z wnetrzem otwo¬ ru 2 cylindrycznego wydrazonego trzonka 1. Dol¬ na czesc plytki naciskowej 4 opiera sie^. p, mimo- srodowa powierzchnie 6 obrotowego sworznia 5 po wsunieciu tego sworznia do otworu 2 trzonka 1 (fig. 2). Mimosrodowa powierzchnia,6 umozli¬ wia wprowadzenie plytki naciskowej 4 do wy¬ drazonego trzonka 1 tak, aby górna powierzchnia tej plytki 4 lezala ponizej lub w obrysiu zew¬ netrznej . powierzchni trzonka 1. Pozwala to na szybkie i latwe wsuwanie calego narzedzia do oprawki 8 narzedzia (fig. 7). Po wsunieciu obro¬ towego sworznia 5 do pozadanego polozenia, sworzen ten za pomoca swego czworobocznego konca 7 lub tym podobnego narzadu oraz klucza 9 (fig. 6), nasadzanego na ten koniec 7, zostajo obracany dokola swej podluznej osi srodkowej, wskutek czego mimosrodowa powierzchnia 6 sworznia 5 przesuwa plytke naciskowa 4 na ze¬ wnatrz i tym samym przyciska te plytke do we¬ wnetrznej scianki ctworu 10 oprawki 8 narzedzia.Powierzchnia mimosrodowa 6 sworznia 5 jest sa- mohamujaca, wskutek czego nie moze nastapic samoczynnie wsteczny obrót tego sworznia ze stanu zakleszczenia (fig. 2) i tym samym w tym polozeniu zakleszczenia narzadzie jest mocno utrzymywane w oprawce fi. Dla zwolnienia na¬ rzedzia w celu jego wymiany przesuniecia wzdluz podluznej osi lub obrócenia dokola srodkowej podluzunej jego osi za pomoca klucza (fig. 6) sworzen 5 obraca sie dokola swej podluznej osi i tym samym ustaje nacisk na plytke 4, wskutek czego ustaje równiez zacisniecie calego narze¬ dzia w jego oprawce 8. Odwrotnie, niewielki ruch kluczem 9 powoduje ponowne zaryglowa¬ nie, wzglednie zakleszczenie narzedzia..Urzadzenie zaciskowe wedlug wynalazku po¬ zwala na osadzenie noza, np. w glowicy, pozba¬ wionej skomplikowanych rowków frezowanych — 3 —i tym podobnej obróbki, a zaopatrzonej tylko w pewna liczbe otworów, które moga byc wyko¬ nane w prosty i latwy sposób. Takze i inne oprawki narzedzi wymagaja przy zastosowaniu urzadzenia wedlug wynalazku prostej jedynie obróbki.Przy narzedziach o dlugim trzonku stosuje si- kilka plytek naciskowych 4, wykonujac odpo¬ wiednio narzady do oddzialywania na te plytki. PL