PL39364B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano data 31 ^netuite tóSft *.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 39364 KI. 42 i, 1/05, Wytwórnia Aparatów Fizykalnych Warszawa-Falenica, Polska Sposób optyczny do oznaczania wewnetrznych srednic kapilarnych rurek szklanych i urzadzenie do wykonywania tego sposobu Patent trwa od dnia 16 wrzesnia 1955 r.Oznaczanie wewnetrznych kapilarnych rurek szklanych o malym przeswicie, w szczególnosci kapilar termometrycznych, natrafia na trudnosci praktyczne przy masowym wykonywaniu pomiarów w przemysle i daje na ogól malo dokladne wyni¬ ki.Tak np. uzywany czesto sposób okreslania sred¬ nicy oparty na zjawisku wfcskowatosci powoduja¬ cym podnoszenie sie slupa alkoholu w rurce kapi¬ larnej przez pomiar wysokosci tego slupa — jest niedokladny i nie daje wyników bezwzglednych.Czystosc alkoholu, jego uwodnienie, temperatura, jakosc powierzchni i rodzaj materialu rury w du¬ zym stopniu wplywaja na wyniki pomiaru.Pomiar wedlug wynalazku dokonuje sie sposobem optycznym, przy czym badana rurke zanurza sie w znany sposób w plynie imersyjnym o odpowie* dnio dobranym wspólczynniku zalamania cwiatla.Otwór kapilarny zabezpiecza sie przed dostaniem sie plynu do rurki. Ogladana w tych warunkach rurka (prostopadle do jej osi) daje obraz jedynie *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest Zbigniew Szczepanik—Dzikowski. wewnetrznej powierzchni otworu, gdyz ciecz imer- syjna przeciwdziala zalamaniu swiatla na zewnetrz* nej powierzchni rurki, co powoduje jej niewidzial- nosc. Obserwacja moze byc bezposrednia np. przez mikroskop z wbudowana skala optyczna lub za pomo¬ ca urzadzenia projekcyjnego (w tym ostatnim przy¬ padku skala moze byc równoczesnie rzutowana na ekran lub trwale na nim wykonana w postaci odpowiedniej podzialki).Wycechowanie urzadzenia moze byc wykonane przez porównanie z obrazem rurki o znanej srednicy.Na rysunku fig. 1 przedstawia schematycznie urza¬ dzenie wedlug wynalazku, a fig. 2 — odmiane urza- dzenia.Zródlo swiatla J rzuca wiazke promieni poprzez soczewke 2 na badana rurke 3 umieszczona w na¬ czyniu przezroczystym 4 o scianach przeswietlanych/ szlifowanych plaskorównolegle. Obiektyw 5 rzutu¬ je obraz na ekran, na którym znajduje sie odpowie¬ dnia podzialka 7. Naczynie jest wypelnione ciecza imersyjna. Opisane urzadzenie pozwala na ozna¬ czanie wewnetrznych srednic kapilarnych rurek szklanych, sprawdzenie owalizacji otworu i równo¬ miernosci srednicy na calej dlugosci rurki. W tym celu nalezy podczas obserwacji obracac rurke okolo•rtl podhiiifie« ecffng^TT^ 1 badana rurka zanu- ctS&zg, ^o^JK^uoduJe zwilzenie jej 't^rtrW&ift W&anie* fHge #X,fcrzedatawia przykla- 4omo inne rozwiazanie, oparte jednak na tej samej zasadzie, lecz dumajace powyzsze niedogodnosci.Ct#cz imersyjna nie styka sie bezposrednio z rurka 3t lecz jest od niej odizolowana cienka przezro¬ czysta przepona 6 np. z celofanu.Ciecz znajduje sie pod pewnym cisnieniem powo¬ dujacym przyleganie przepony do rurki. Komore ujmujaca ciecz stanowi naczynie 4 z przezroczysta plaska scianka zwrócona do obiektywu oraz napo¬ mniana przepona.Na rysunku przedstawiono ujecie rurki przepona tylko od jednej strony, co jest wystarczajace; moz" liwe jest jednak ujecie jej obustronnie lub tez nawet na calym obwodzie. Ciecz imersyjna mozna zastapic równiez materialem dostatecznie elasty¬ cznym lub nawet plastycznym — stalym o wspól czynniku zalamania swiatla zblizonym do materialu rurki, w który wciska sie czesciowo rurke, podo¬ bnie jak na fig.2, z ta jednak róznica, ze przepona zostaje wtedy pominieta. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób optyczny oznaczania wewnetrznych sre¬ dnic kapilarnych rurek szklanych, szczególnie kapilar tennometrycznych, znamienny tym, ze wiazke promieni przepuszcza sie przez badana rurke (3), umieszczona w naczyniu (4) napelnio¬ nym ciecza imersyjna, omywajaca rurke jedynie od strony zewnetrznej, a nastepnie wiazke pro¬ mieni oswietlajaca badana rurke rzutuje sie na ekran, na którym znajduje sie odpowiednia po- dzialka (7). '. Urzadzenie do wykonywania sposobu wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze sklada sie ze zródla swiatla (/), soczewki wypuklej (2), naczynia (4) z ciecza imersyjna, w którym umieszczona jest badana rurka (3), przy czym naczynie ma równole¬ gle plaskie scianki przezroczyste, przez które prze¬ chodzi swiatlo, skierowane nastepnie przez obie¬ ktyw (5) na ekran z odpowiednia podzialka (7). !. Odmiana urzadzenia wedlug zastrz. 2, znamien¬ na tym, ze cfecz imersyjna nie styka sie bez¬ posrednio z badana rurka (3), lecz jest od niej odizolowana cienka przezroczysta przepona (6) (fig. 2), wykonana z celofanu lub innego two¬ rzywa przezroczystego, przy czym ciecz znajduje sie pod cisnieniem powodujacym przyleganie przepony do badanej rurki. Wytwórnia Aparatów Fizykalnych Fi«.2 »D«rg«n« p. 2
2. 2. 4105 r. ICO BI. bezdtz. 100 g. B-7-1160 PL