Opublikowano dnia 10 arudnla 1956 r. jou t/ot POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 39252 KL 25 a, 17/01 Veb Vereinigte Strumpfwerke ESDA Auerbach, Erzgeb. N.R.D.Dzianina, zwlaszcza plaska dzianina jednowarstwowa, o gladkich oczkach róznej wielkosci, sposób jej wytwarzania i urzadzenie do wykonywania tego sposobu Patent trwa od dnia 22 grudnia 1954 r.Wykonywanie dzianin o oczkach rozmaitej dlugosci jest juz pod wieloma wzgledami zna¬ ne. Zwlaszcza u ponczoch wykonanych z plas¬ kiej dzianiny jednowarstwowej znanym jest na przyklad regularne nastepowanie po sobie szeregów dlugich oczek i krótkich, to znaczy szeregów oczek wykonanych prawidlowo.W szczególnosci dazy sie przez to do uzyakania efektu wzorcowego lub tez w celu zahamowa¬ nia uciekania zerwanych oczek.We wszystkich tych znanych przypadkach, te rozmaicie duze oczka wyrózniaja sie jedynie pod wzgledem ich dlugosci lub wielkosci.Ws przeciwienstwie do tego, cecha znamienna wynalazku polega na tym, ze jedna i ta sama nitka jest rozmaicie gruba sposród rozmaitej wielkosci oczek, przy czym rózniaca sie gru¬ bosc nitki znajduje sie w stosunku odwrotnym do wielkosci tych oczek.W ten sposób zwieksza sie znacznie nie tylko sam efekt w2orcowy dzianiny ale równoczesnie powoduje to zahamowywanie spuszczania oczek.W celu urzeczywistnienia wynalazku, stosuje sie celowo rozciagliwa, szczególnie pelnosynte- tyczna nic, która doprowadza sie do narzadów tworzacych oczka, w stanie czesciowo lub cal¬ kowicie nienaprezonym, a z tej nitki wyciaga sie potrzebne jej- odcinki konieczne do utwo¬ rzenia oczka podczas przebiegu tworzenia oczek. Róznej dlugosci oczka tworza sie zatem po prostu przez rozmaicie wielkie wyciaganie nitki.Wedlug wynalazku otrzymac mozna miedzy innymi równiez i dzianiny, w których znaj¬ duja sie na przemian w kierunku poprzecznym grupy dlugich oczek i grupy oczek prawidlo¬ wych lub oczek mniejs2yeh od prawidlowo wy-^ robionych. Grupy oczek moga zatem byc stalena przemian w kierunku dlugosci dzianiny wzgledem siebie przestawione. /sUrz^dzenie stosowane do wytwarzania ta¬ kiej dzianiny polega ^ia tym, ze przy wyciaga¬ niu nitki -za pomoca platyn falujacych lub po¬ dobnych przewidziana jest przed iglami dzie¬ wiarskimi zebata szyna wsporcza, która w ra¬ zie potrzeby zostaje przestawiona w kierunku jej dlugosci.Na rysunku uwidoczniono przykladowo wy¬ nalazek, przy czym fig. 1 przedstawia widok dzianiny w powiekszeniu; fig 2 *—" widok otrzymanego wzoru; fig. 3 — narzady two¬ rzace oczka plaskiej dziewiarskiej maszyny xz szyna wsporcza dla igiel dziewiarskich w widoku z boku; fig. 4 — szyne wsporcza do igiel dziewiarskich w widoku z góry.Dzianina jednowarstwowa uwidoczniona na fig. 1 sklada sie z szeregów dlugich oczek 1 i prawlidlowych lub mniejszych od prawidlowo wyrobionych szeregów oczek 2. Oczka szeregu 1 sa zatem dluzsze, anizeli oczka szeregów 2.Oczka szeregów 1 i 2 sa wykonane z jednej i tej samej nitki, która w zaleznosci od rozmaicie wielkich oczek jest rozmaicie gruba.Ta rozmaitosc w grubosci nitki jest przy tym w odwrotnym stosunku do dlugosci oczek rzedu 1L 2. Wewnatrz szeregów 1 nitka jest zatem cienka, zas wewnatrz szeregów 2 gruba, jak to wlasnie widac z fig. 1.Jezeli w przykladzie wykonania pokazano rzedy dlugich oczek 1 stale na przemian po¬ wiazane z szeregami oczek prawidlowych lub mniejszych od prawidlowych, to oczywiscie 'nie wynika z tego, by wynalazek ograniczal sie do tej cechy. Raczej moga równiez w dalszym ze¬ stawieniu nastepowac dlugie oczka po oczkach prawidlowych lub oczkach mniejszych od pra¬ widlowo wykonanych. Tak na przyklad istnie¬ je mozliwosc przewidzenia umieszczenia w ra¬ mach prawidlowo wykonanej dzianiny szere¬ gów dlugich oczek 1 w równomiernych odste¬ pach. W tym przypadku istnialyby zatem przy regularnym powtarzaniu sie jeden dlugi szereg 1 na przemian z dwoma lub wiecej nastepuja¬ cymi po sobie szeregami oczek 2 prawidlowych lub mniejszych od prawidlowo wykonanych.Poza tym urzadzenie mozna tak wykonac, by regularnie powtarzajace sie szeregi dlugich oczek 1 poprzedzaly szeregi prawidlowo u- ksztaltowanych oczek 2, ponizej których znaj¬ dowalyby sie znowu szeregi oczek krótszych anizeli oczka regularnie uksztaltowane. Tego rodzaju szczególnie trwale szeregi oczek okresla sie jako wytrzymale wzgledem igly. Przy roz¬ wiazaniu wedlug fig. 2 przyjeto, ze w kierunku poprzecznym dzianiny rozmieszcza sie na przemian grupy oczek dlugich i grupy oczek prawidlowych lub mniejszych od oczek prawi¬ dlowo uksztaltowanych, przy czym grupy tych oczek sa przestawione równiez stale wzgledem siebie na przemian w kierunku dlugosci dzia¬ niny.W ten sposób powstaje na przyklad wzorzec szachownicy. Kwadraciki zakreskowane stano¬ wia np. dlugtie oczka. Lezace miedzy nimi kwa¬ draciki biale skladaja sie natomiast z oczek u- ksztaltowanych jako oczka prawidlowe lub mniejsze od prawidlowych.Nowa dzianina wykazuje nie tylko lepsze za¬ hamowanie spuszczania oczek, lecz równiez ko¬ rzystniejsze oddzialywanie efektu wzorcowego.Odnosnie pierwszego przypadku, to wskazane jest poddawac przy tworzeniu dlugich oczek w przeciwienstwie do malych oczek, tak od¬ mierzony nadmiar nitki, ze przy puszczaniu duzego oczka nie moze ono przeslizgnac sie przez poprzedzajace krótsze oczko. Poza tym oprócz tego jeszcze nic w poprzedzajacym krótszym oczku jest grubsza, anizeli w dlugim oczku. Wolne przejscie w mniejszym oczku staje sie zatem w ten sposób jeszcze mniejsze.Nie potrzeba tu oczywiscie podkreslac, ze róz¬ nica w grubosci nitki w dlugich i w krótkich oczkach oddzialywa jeszcze dodatkowo na efekt wzorcowy. Szczególnie uwydatnia sie to we wzorcu, gdy dzianina jest w calosci barwiona.Male grube oczka uwydatniaja sie wtenczas innym odcieniem barwy, anizeli dlugie cienkie oczka.W celu wytworzenia opisanej dzianiny stosuje sie najlepiej ntic dajaca sie rozciagac, szczegól¬ nie pelnosyntetyczna. Nic ta doprowadza sie do narzadów dziewiarki tworzacych oczka w znany sposób w stanie czesciowo lub calkowicie nie- rozciagnietym. Z tych nici wyciaga sie nastep¬ nie odpowiednie odcinki konieczne do utworze¬ nia oczek podczas przebiegu tworzenia oczek.Na plaskiej maszynie dziewiarskiej zachodzi to latwo przez to, ze nitka uklada sie przelotem luzno przed iglami dziewiarskimi. Po tym zo¬ staja doprowadzone w jednym suwie platyny falujace lub podobne. Rozmaicie dlugie oczka osiaga sie w prosty sposób przez rozmaicie wiel¬ kie wyciaganie mitki, a wiec np. przez zróz¬ niczkowana dlugosc ruchu wysuwanych platyn.Do tego samego celu mozna tez zastosowac osa¬ dzone z tylu za iglami dziewiarskimi celowo — 2 —przewidziane igly pomocnicze, na których nic zo¬ staje poddana wyciaganiu. Przy tym chodzi poza tym o to, by wyciaganie nitki zachodzilo przy opuszczaniu sie igiel dziewiarskich na przyklad ponad górna krawedzia jezyczków, np. platyn falujacych lub ponad platynami spychajacymi.W przeciwienstwie do tego wedlug fig. 3 prze¬ widziano, przed iglami dziewiarskimi 3 i po¬ wyzej platyn falujacych 4 lub podobnych zastosowano do igiel szyne wsporcza 5 w ro¬ dzaju zebatki, która posiada wglebienia i wy¬ stepy o jednakowych wymiarach. Przy roz¬ ciaganiu nitki, igly dziewiarskie 3 zostaja do¬ cisniete przez ciagniete nitki do odpowiednio nastawionej szyny wsporczej 5. W wglebieniu szyny wsporczej 5, utrzymywane sa odnosne igly dziewiarskie 3 tak, iz tworza dlugie oczka. W obrebie wglebien miedzy zebami, pod wplywem wystepów szyny, nastepuje prze¬ giecie ku przodowi igiel dziewiarskich 3 opar¬ tych o wystep tak, ze na iglach tych tworza szie krótsze oczka. Platyny falujace 4 lub po¬ dobne wykonuja w tym czasie wszystkie jedna i te sama droge. Róznica w wielkosci oczek powstaje wylacznie wskutek odpowied¬ niego polozenia poszczególnych igiel dziewiar¬ skich 3, jak to wynika z fig. 4. W celu utwo¬ rzenia kwadratów lub podobnych wzorów, jak to uwidoczniono na fig. 2, przestawia sie w prosty sposób szyne wsporcza 5 w kierunku jej dlugosci po dokonaniu odpowiedniej liczby sze¬ regów oczek. Do tegoz celu moznaby tez oczy¬ wiscie zastosowac nie jedna lecz dwie szyny wsporcze 5 zaopatrzone w tego rodzaju zeby.Otrzymane za pomoca tej szyny wsporczej wzory, sa mniej lub wiecej regularne. Roz¬ maicie dlugie rozciaganie ' nitki mozna tez jednak rozrzadzac za pomoca urzadzenia za- kardowskiego w celu uzyskania wyraznej za- kardowskiej dzianiny.Przyklad uwidoczniony na rysunku uwidacz¬ nia dzianine jednonitkowa lecz wynalazek ten mózna oczywiscie tez zastosowac do dzianin wielonitkowych. PL