OpublikowahO dnia 30 li*l#fiada 1956 t.POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITE] LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 39240 KL 38 h, 3 Instytut Technologii Drewna *) Poznan, Polska Sposób zabezpieczania i konserwowania klejonych elementów drewnianych, zwlaszcza wielkowymiarowych Patent trwa od dnia 15 kwietnia 1955 r.Wynalazek dotyczy sposobu konserwowania klejonych elementów drewnianych* zwlaszcza wielkowymiarowych srodkami przeciwgnilny- mi, grzybkobójczymi, owadobójczymi czy tez przeciwcgniowymd. Konserwacje takich elemen¬ tów utrudniaja nastepujace okolicznosci: przede wszystkim fakt, ze sklejanie drewna uprzednio nasyconego (zwlaszcza impregnatami oleistymi) jest mocno utrudnione a niekiedy wrecz nie¬ mozliwe, poza tym fakt, ze nasycanie elementów juz sklejonych jest utrudnione duzymi wymia¬ rami tych elementów i mala przepuszczalnos¬ cia zaklejonych spoin zawartych w elemencie, jak i to, ze nasycanie elementów juz sklejo¬ nych klejami niedostatecznie odpornymi na dzialanie wody lub wysokie temperatury grozi *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest dr Tadeusz Perkitny. rozklejaniem sie tych elementów podczas na¬ sycania ich wodnymi roztworami (impregnatów lub goracymi impregnatami oleistymi.Opisane wyzej trudnosci lagodzi wprawdzie w duzym stopniu sposób klejenia drewna opi¬ sany juz w patencie 35226 polegajacy na zao¬ patrzeniu sklejanego drewna w kanaliki i po¬ zwalajacy na równoczesne przeprowadzenie procesu klejema i procesu impregnacji, lecz niestety sposób ten uniemozliwia stosowanie wszelkich impregnatów rozpuszczalnych w wodzie, a zatem niemal wszystkich impregna¬ tów przeciwogniowych. Sposób ten ma ponad¬ to tylko ograniczone zastosowanie i trudno go stosowac do klejenia wielkowymiarowych ele¬ mentów drewnianych, a zwlaszcza do klejenia ich na zimno metoda warsztatowa. Sprawa przeciwgnilnego i zwlaszcza przeciwogniowego konserwowania klejonych elementów drewnia-^ ,nych, zwlaszcza wielkowymiarowych jest za¬ tem nadal aktualna i wymagala bardziej uni¬ wersalnego rozwiazania.•¦*¦¦ . Sposób konserwowania klejonych elementów drewnianych wedlug wynalazku pozwala kon¬ serwowac takie drewno przez traktowanie gc Srodkami przeciwgnilnymi i przeciwpozaro¬ wymi niezaleznie zarówno od stosowanego kleju jak i samego sposobu klejenia oraz typu i ro¬ dzaju elementu. Sposób wedlug wynalazku przeprowadza sie jak nastepuje: Zalozeniem przeprowadzenia sposobu jest za¬ opatrzenie sklejanego elementu drewnianego w przebiegajacej przez element kanaliki lub rowki.Wynalazek polega na osadzeniu w tych row¬ kach lub kanalikach po sklejeniu elementu lub przed jego sklejeniem srodków przeciw- gnilnych, grzybobójczych, owadobójczych czy przeciwogniowych.Sposób wedlug wynalazku mozna przeprowa¬ dzic, stosujac mozliwie intensywnie zaimpreg¬ nowane dowolnym impregnatem (wodnistym lub oleistym) wkladki w postaci odpowiednio dobranych latwo nasycalnych bielastychr lat, li¬ stew i listewek, pakul, szmat, skrawków filco¬ wych itp. Wkladki z drewna bielastego wska¬ zane jest szczególnie intensywnie przesycic, zwlaszcza przy zastosowaniu metody próznio- wo-cisnieniowej. Zaimpregnowane listewki, laty i podobne wkladki, stanowiace „magazyny impregnatu" wskazane jest poddac ewentual¬ nemu odparowaniu w celu usuniecia nadmiaru wody, zwlaszcza jezeli do klejenia elementów stosuje sie kleje maloodporne na dzialanie wody. Nastepnie element z surowej nienasyco¬ nej tarcicy i z uprzednio nasyconych lat, li¬ stew, listewek lub podobnych, zestawia sie tak, by te nasycone laty, listwy, listewki itp. zna¬ lazly sie (zaleznie od grubosci elementu) w punkcie srodkowym lub w kilku odpowied¬ nio rozmieszczonych punktach poprzecznego przekroju elementu.Nasycone laty, liswy, listewki itd. powinny miec przy tym takie wymiary, by sprasowa¬ nie i sklejenie sasiadujacej z nimi tarcicy nie napotykalo na zadne przeszkody i by fakt roz¬ mieszczenia w elemencie slabo lub wcale z nim nie sklejonych „magazynów impregnatu'! nie oslabil zbytnio mechanicznej wytrzymalosci elementu, i to glównie jego wytrzymalosci na zginanie.Zamiast intensywnie zaimpregnowanych lat, listew, listewek, pakul, odpadów filcowych itp. mozna tez wedlug wynalazku wprowadzic do otworów pozostawionych w sklejonym elemen¬ cie sam impregnat w postaci pasty, soli kry¬ stalicznej lub tez proszku.Uzyskane opisanym sposobem silne „liniowe" zaimpregnowanie elementu (zwlaszcza w jego zazwyczaj nienasycalnych partiach srodko¬ wych) utrudnia w znany sposób penetracje grzybów i jest bezsprzecznie wielokrotnie sku¬ teczniejsze od „punktowego" nasycania znana metoda „Cobra".Impregnat wypelniajacy wklejone do ele^» mentu laty, listwy lub listewki dyfunduje badz w stanie plynnym, badz tez w stanie gazowym poprzez niezaimpregnowana lub slabiej za¬ impregnowana tkanke drzewna desek lub bali sklejonych w element, co przy zmniejszonych trudnosciach i kosztach impregnacji drobnych, dowolnie krótkich lat, listew i listewek daje mniej wiecej ten sam efekt konserwacyjny, jak wielokrotnie trudnjejsze i kosztowniejsze za¬ impregnowanie calego, wielkowymiarowego elementu, zwlaszcza zawierajacego nienasycal- na twardziel.Laty, listwy, listewki,, pakuly, odpadki filco¬ we, pasta, proszek itp. stanowiace „magazyny impregnatu*" aczkolwiek slabo lub wcale nie sklejone z balami i deskami samego elementu, zmniejszaja wytrzymalosc elementu na zginanie (przy odpowiednio malych wymiarach) tylko nieznacznie, a wytrzymalosci elementu na scis¬ kanie nie ulegaja niemal zupelnie jakiej¬ kolwiek zmianie, co nowo wynaleziona metode konserwacji kwalifikuje specjalnie do zabez¬ pieczania poziomo na ziemi ulozonych legarów, a zwlaszcza elementów nawierzchni kolejowej. PL