Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu podnoszenia cieczy bez uzyciai pomp mecha¬ nicznych lub taranów wodnych.Wedlug niniejszego sposobu mozna do zbiornika, ustawionego na dowolnej wyso^ kosci podnosic wode z rzek, kanalów lub in¬ nych nisko polozonych zbiorników, o ile ma sie moznosc wykorzystac pewna istniejaca róznice poziomów. W tym celu zbiornik lub komora zamknieta, która nazwiemy komora robocza, napelniona zostaje woda, znajdu¬ jaca sie pod cisnieniem statycznem, zalez- nem od róznicy poziomów.Komora ta polaczona jest ze zbiorni¬ kiem, znajdujacym sie ponad poziomem podnoszonej cieczy, zapomoca przewodu, zawierajacego slup powietrza. Od tego zbiornika prowadzi do dolu przewód, la- czajcy go z ciecza wyzszego poziomu, oraz do góry przewód, który laczy sie posrednio lub bezposrednio ze zbiornikiem.Gdy komora robocza jest oprózniona (doplyw zamkniety) w przewodzie powietrz¬ nym nastepuje ssanie, czesc cieczy wyzsze¬ go poziomu przechodzil db zbiornika!. Gdy komora robocza jest pelna (odplyw za¬ mkniety), w przewodzie powietrza! powsta¬ je cisnienie, które tloczy do rezerwoaru' po¬ srednio lub bezposrednio znajdujaca] sie w zbiorniku wode. Zbiornik ma klajpy lulb za¬ wory bezzwrotne, zapomoca których mozna wykonac powyzszy proces. Przy jednym zbiorniku moizha maksymalna ilosc wody (zalezna od pojemnosci komory roboczej i zbilornika) za kazdym ralzem podniesc na nieduza wysokosc, odpowiada!jaca cisnieniuslupa wcdy. By za kazdym razem podniesc nieduza ilosc wody na znaczna wysokosci uzywamy szereg zbiorników, znaij dujacych sie na coraz wyzszym poziomie, umieszczo¬ nych pomad ncecza wyzszego poziomu. Po¬ miedzy poszczególnemi zibiornikatmi zmjdu¬ ja sie naczynia otwarte polaczone zapomo¬ ca rur z kazda para zbiorników. Pionowa odleglosc pomiedzy dwtoma zbiornikami jest zazwyczaj jednakowa; naczynia otwar¬ te znajduja sie pomiedzy zbiornikami Wynalazek uwidocznfflotny jest na rysun¬ ku, gdzie fig. 1 przedstawia schemat u- stroju wedlug wynataizku; fig. la — przy¬ klad1 wykonania) komory roboczej i czesci' z nia polaczonych; fig. 2 — schemat innego sposobu wykonania wynalazku i fig. 3 — schemat wykonania ustroju z dwiemaJ kc^ morami rcboczemil Linja / oznacza wyzszy poziom wody, która podniesc nalezy; linja 2 — poiziom nizszy (fig. 1). Komora robocza A (fig. 1, 2) umieszczona jeist na pozflicmie posrednim, miedzy, wyzszym a nizszym, i jest polaczo- na zapomoca rury A1, wygietej w ksztalcie litery U, z wyizszym poziomem wody; ko¬ mora ta ma tez odplywowa rure syfonowa A2, o ksztalcie podwójnej litery U. Prze¬ wód' powietrzny B prowadzi od górniej cze¬ sci komory A. Dwa zbiorniki Cf Cx sa po¬ laczone z przewodem B zawierajajcym po¬ wietrze. Na rysunku jest tez przedstawione otw&fte naczynie D i rezerwoar E, do któ¬ rego nalezy podniesc wode z wyzszego po¬ ziomu. W wykonaniu, przedistawionem na fig. lf dolny zbibmrk jest polaczony z rura G, która jest zasilana woda z wyzszego por ziomu, a zapomoca rur C1, C2, wydetych na ksztalt litery U — z naczyniem D; górny zbiornik laczy sie z naczyniem D i z rezer- woarem E zapomoca rur Clx i C2x. Górny konce rur CLt C2, C\, C\ sa polaczone ze zbiornikiem C, z naczyniem D, ze zbiorni¬ kiem Cx i z rezerwoarem £" powyzej pozio¬ mu wcdy W czasie pompowania. Rury te o- raz rury A1 L A2 tworza zawory hydraulicz¬ ne glebsze, wystajace ponad wysokosc slu¬ pów wody ssacego i tloczacego, wobec cze¬ go sa zbyteczfre zawory bezzwrotne.Wysokosc slupów wody isisacego i tlo¬ czacego jest jednakowa, gdyz pionowa od¬ leglosc wyzszego poziomu od górnej po¬ wierzchni komory roboczej A jest równa pioiobwej odleglosci wylotu rury A2 od dol¬ nej powierzchni komory. Jezteli odleglosci te nie sa jednakowe, zawory lub klapy hy¬ drauliczne musza co do glebokosci odpo¬ wiadac slupom wody, wytwarzajacym ssa¬ nie i tloczenie. Naprzyklad ssanie jest za¬ lezne od cisnienia atmosferycznego, które w przyblizeniu odpowiada slupowi wody o wysokosci najwiecej 10 m; wysokosc ssania jest zawsze ograniczona do takiego slupa wody; wysokosc tloczenia zas nie jest ogra¬ niczona. W tym wypadku komory lub za¬ wory hydrauliczne naJ stronie ssacej zbior¬ ników musza, podczas tloczenia, stawiac o- pcr cCJsnknia w przeciwnym kierunku, wte¬ dy gdy zawory na stronie tloczacej zbiornic ków powinny byc tylko tak wysokie, by sta- wfiac opór mniejszej sile ssania;.W przedstawionym przykladzie rura A1 ma zawór lub kurek A3, polaiczony z dzwi¬ gnia F. Na jednem ramieniu tej dzwigni znajduje sie ciezar F1, na drugiem — tar¬ cza F2 o która uderza wyciekajaca z rury A2 woda i przesuwa dzwignie w polozenie, przy którem dzwignia zamyka zawór A*.Gdy woda przestaje wyplywac z rury A2 przeciwwaga F1 przestawia dzwignie F zpowrotem i otwiera zawór A*. Opróznianie i napelnianie komory A odbywa siie przeto salmoczynnie. Zamiast tarczy mozna uzyc kadz dziurkowana.Aby przygotowac zespól do samoczyn¬ nego dzialania, nalezy napehuic woda wszystkie zamkniete zbiorniki i otwarte na¬ czynia pomiedzy komora robocza a rezerr woarem craz wszystkie przewody, zaopa¬ trzone w zabory. Mozna dokonac tego przez otwarte rury C2 i C2x; powietrze z zajnknie- tych zbiorników uchodzi przez przewód B — 2 —i niezainkniety jeszicze wylot A2 komory ro¬ boczej. Przy tloczeniu nadmiar wody w na¬ czyniu D przelewa sde przez brzegi Przy koncu tloczenia czesci znajduja ®i^ W polo¬ zeniu, przedstawicoem na fig. 1; otwarte naczynie D jesij pelne wody; w rurach C1, C2, Cix i C2x woda zajmuje polozenie, wskalzane na rysunku i ssanie sie rozpoczy¬ na. Slup wody w wylotowej czesci rury A2, ponizej komciry roboi:zej A wywoluje dzia¬ lanie ssace w iprzewiodzie powietrza B (za¬ wór As jest wtedy zamkniety). Gdy woda wycieka z komory A, zostaje ona pedzona z wyzszego poziomu do zbiornika C, a z na¬ czynia laczacego D — do zbiornika C*.Gdy komora A jeisl oprózniona i ustaje wyplyw wody z rury A2, przeciwwaga F1 przesuwa dzwignie F, któr& otwfera zawór A*, woda przyplywa do komory przez rure A1 i wywoluje nacisk powietrza w przewo¬ dzie B na znajj dujaca sie w zbiornikach C i Cx wode. Woda zostaje wtedy wypchnieta ze zbiornika C do naczynia D i ze zbiornika Cx do rezerwoaru E. Przy kazdem opróz¬ nianiu i napelnianiu komory, proces ten sie powtarza. Woda w rurach Al, A2, Cl C,x , C2x , majacych ksztalt litery U, sluzy jako zawór hydrauliczny w czasie ssania i tlo¬ czenia.W ukladzie, przedstawionym na fig. la. komora A i przewody A1, A2 skladaja sie z dwóch czesci odmiennego niz poprzednio ksztaltu, odpowiednio ze soba polaczonych.W tym Wypadku zatmiast zaworu A3 mamy u góry zasuwy (fig. 2). Uklad ten moze byc bardziej prosty, jezeli glebokosc komory roboczej A równa sie pionowej odleglosci poziomu wody: wyzszego i nizszego. W tym celu czesc pozioma, z która laczy sie prze¬ wód B, znajduje sie na samym wierzchu komory, odpowiednia zas czesc dolna — przy samem jej dnie. Uklad na f'jj. 2 jest podobny db ukladu na fig. 1, rózni sie tylko innym ksztaltem zaworów mechanicznych i hydraulicznych. Zaiwcry te skladaja sde w danym wypadku z komór a\ 0S, c1, c2% clx, c%* o ksztalcie rur, w których wpoblizu ich dna znajduja sie dolne wyloty rur Axt A2, Cl9 C2, Clx, C3x. Zamiast zaworu A* umie¬ szczona jest zasuwa Al\ przedstawiona schematycznie. Pojemnosc komory roboczej pcwiinna odpowiadac ogólnej pojemnosci wszystkich zfciorników; pojemnosc kalzdlego naczynia laczacego odpowiadac powinna pojemnosci zbiornika* Komora robocza jest tak zbudowana, ze slupy wody wywolujace ssanie i tloczenie sa jednakowe. W wypadku gdy sila ssaca, aby stac sie równa sile tloczacej, moglaby przekroczyc cisnienie atmosferyczne, umie¬ szczamy komore robocza blizej nizszego po¬ ziomu wodyf Wskutek czego silal ssaca sie zmniejsza, a sila tlciczaca odpowiednio sie zwieksza. Róznfca poziomów pomiedzy po-, szczególnemi ztbiornikami' a naczyniem 6- twartem D, umieszczonem na poziomie po¬ srednim, jest okreslana zaleznie od wyso¬ kosci slupów wody, dzialajacych wyzej i nizej komory roboczej.Mozna równiez zastosowac pare komór roboczych, polaczonych z rura powietrzna.Jedna z komór znajduje sie wtedy wpobli¬ zu poziomu wyzszego, druga — wpoblizu poziomu nizisizeigoi, jak przedstawione jest na fig. 3. Górna komora robocza Ax jest pola¬ czona z przewodem powietrza 2?x, z rura wlotowa do wody Axl o ksztalcie litery U i z podwójna rura syfonowa A*2, o ksztal¬ cie podwójnej litery U, które sluza jako za¬ wory hydrauliczne. Dolna komora robocza Ao laczy sie z podobnemi przewodami, B° Ao1 i A°2. Rury powietrzne B* i B° lacza sie z rtira B (fig. 1 lub 2) i maja zawory b* i b° w ten sposób zlaczone, ze gdy jeden jest zamkniety, drugi jest otwarty tak, iz stosownie do potrzeby mozna z rura B po¬ laczyc rure B* lub B°. Zawory zazwyczaj dzialaja samoczynnie zaipomoca dzwigni F (fig. 1 i 2), która! skojarzona jest z zasuwa¬ mi A** i A'\ Komory robocze Ax i A0 musza miec zawory bezzwrotne ax i a°, by usunac po- — 3 —wietrze z komory A* podczas napelniania jej woda i doprowadzac powietrze do ko¬ mory Ao podczas jej oprózniania. Zawór #x otwiera sie nazewnatrz, zawór a° do we¬ wnatrz. W tym wypadku w komorze A* od¬ bywa sie ssajrute i korzysta cna z najwieksze¬ go stupa wody, w komorze zas Ao — tlo¬ czenie, korzysta cna równiez z najwieksze¬ go slupa wody. Przy takim ukladzie zbior¬ niki mozna ustawic w odleglosci dwa razy wiekszej, a wode mozna podnosic na po¬ dwójna wysokosc, anizeli w wypadku po¬ przednio opisanym; zuzycie jednak wody jest równirez podwójne. Fig. 3, podobnie jak figury 1 i 2, przedstawiaja zespól w polo¬ zeniu, gdy tloczenie jest skonczone i rozpo¬ czyna sie ssanie., Oczywiste, ze chociaz w opisie podano, iz ciei:z pompowana do rezerwoaru E sta¬ nowi czesc wody, która wytwarza cisnienie statyczne w zespole, moze ona jednak znaj¬ dowac sie, niezaleznie od wody, na innym poziomie, niz wyzszy poziom wody. Ciecz ta moze sie naprzyklaid znajdowac na dne studni lub dolu, a wiec ponizej poziomu wo¬ dy, która napedza zespól. PL