Opublikowano dnia 30 maja 1956 r. & to o tyk POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 38898 Skarb Panstwa (Ministerstwo Przemyslu Miesnego i Mleczarskiego — Centralny Zarzad Przemyslu Mleczarskiego) *) KI. 5^e, 3 Warszawa, Polska Urzadzenie do odkwaszania mielca pradem elektrycznym w sposób ciagly Patent trwa od dnia 1 wrzesnia 1954 r.Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do odkwaszania mleka pradem elektrycznym w sposób ciagly nie dopuszczajace do powstawa¬ nia zaklócen w odkwaszaniu, gdyz pozwala na stale odprowadzanie powstalych gazów i piany.Stosowane dotychczas rozmaite urzadzenia do elektrycznego odkwaszania mleka, w praktyce dawaly wyniki niezupelnie zadowalajace, po¬ niewaz aparatura, osadzona byla w naczyniach z masy izolujacej i nie zapewniala strumieniom mleka dostatecznie dlugiej drogi oplywu ele¬ ktrod. Urzadzenia te nie zapewnialy ponadto zu¬ pelnego odkwaszenia mleka w calej masie, gdyz istnialy w tych aparatach swobodne prze¬ strzenie przeplywowe, przez co mleko nie do¬ znawalo wlasciwego odkwaszenia w calej swej masie, przy czym nie mozna bylo stosowac wiekszych szybkosci przeplywu, tak ze uzycie pradu bylo stosunkowo duze.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórcami wynalazku sa inz. Stefan Sujak, prof. dr Aleksan¬ der Lempke i prof. dr Franciszek Szelag.Urzadzenie w7edlug wynalazku w swych naj¬ rozmaitszych odmianach konstrukcyjnych za¬ pewnia strumieniom mleka przeplyw wylacz¬ nie poprzez przestrzen miedzyelektrodowa; przy czym urzadzenie jest tak wykonane, ze droga przeplywu miedzy elektrodami jest stosunkowo duza, dzieki czemu mozna stosowac wieksze szybkosci przeplywu anizeli w znanych urza¬ dzeniach o odpowiedniej pojemnosci.Urzadzenie do odkwaszania mleka za pomoca pradu elektrycznego wedlug wynalazku wyróz¬ nia sie szczególnie tym, ze same sciany naczy¬ nia stanowia elektrode, najlepiej o znaku ujem¬ nym, gdyz mozna ja wówczas uziemic, przy czym jest ona polaczona z elektrodami ujem¬ nymi, zawartymi w naczyniu, znajdujacymi sie miedzy elektrodami o znaku dodatnim, przy czym elektrody sa tak rozmieszczone i uksztal¬ towane, by przeplywajace przez urzadzenie mle¬ ko oplywalo te elektrody na mozliwie najdluz¬ szej drodze. Elektrody w naczyniu sa tak roz¬ mieszczono, ze pomiedzy nimi, a scianami na-czynia nie ma wolnych przestrzeni, gdyz na¬ czynie* utworzone jest zasadniczo albo z cylin¬ drycznych lub stozkowych elektrod, osadzo¬ nych jedna w drugiej lub z elektrod plaskich szczelnie przylegajacych swymi obrzezami do siebie poprzez rozporki izolacyjne. Urzadzenie jest przy tym tak wykonane, ze piana i gazy maja swobodne ujscie. W jednej z odmian urzadzenia stanowiacej zespól kolumnowy od¬ prowadzenie gazów i piany nastepuje przez osobne odwietrzniki lub krany.Na zalaczonych rysunkach uwidoczniono w schematycznym ujeciu rozmaite odmiany kon¬ strukcyjne urzadzenia wedlug wynalazku. Fig. 1 przedstawia jedna z odmian konstrukcyj¬ nych, wykonana z rur z wspólsrodkowo osa¬ dzonymi elektrodami; fig. 2 jest widokiem z przodu urzadzenia wedlug fig. 1; fig. 3 przed¬ stawia odmiane urzadzenia z elektrodami stoz¬ kowymi, fig. 4 — odmiane urzadzenia z ele¬ ktrodami talerzowymi; fig. 5 i 6 przedstawiaja czesci konstrukcyjne urzadzenia wedlug fig. 4; fig 7 przedstawia w przekroju wzdluz osi pio¬ nowej odmiane urzadzenia z elektrodami klo¬ szowymi; fig. 8 — inna odmiane konstrukcy]-* na urzadzenia wedlug wynalazku; zas fig, 9 jest szczególem konstrukcyjnym urzadzenia wedlug fig. 8.Urzadzenie wedlug fig. 1 sklada sie z pozio¬ mego przewodu rurowego 1, doprowadzajacego mleko poddawane odkwaszaniu, zakonczonego zaslepka 2 lub zaworem, np. zasuwowym. Na przewodzie 1 jest osadzony szereg elektrod 5 w ksztalcie naczyn rurowych otwartych u wylotu 7, zaopatrzonych w plywakowe elektrody 6 wyko¬ nane w postaci zamknietych rur luzno osadzo¬ nych. Plywajace wewnatrz elektrod 5 elektrody 6* moga byc ewentualnie zawieszone za pomo¬ ca uch kontaktowych 8 na odpowiednich za¬ wieszeniach hakowych, sluzacych równoczesnie jako bieguny dodatnie doprowadzajace prad.Przeplywajaca ciecz wypiera plywakowe ele¬ ktrody 6 tak, ze zachodzi koniecznosc obciaze¬ nia ich balastem 4, np. piaskiem. Przewody zewnetrzne urzadzenia, a wiec przewód rurowy 1 i elektrody 5 laczy sie najlepiej z biegunem ujemnym zródla pradu i ewentualnie uziemia, przy czym w celu niedopuszczenia do zwar¬ cia i zapewnienia swobodnego oplywania elektrod, elektrody 6 zaopatruje sie w izoluja¬ ce rozporki w postaci pierscieni 3. Rozporki pierscieniowe nie przeszkadzaja swobodnemu przeplywowi mleka z dolu ku górze do prze¬ lewu 10, skad mleko po przebyciu drogi mie¬ dzy elektrodami wycieka do koryta zbiorcze¬ go 9, w którym jest odprowadzane do zbiorni¬ ka. Gazy i piana uchodza otwartym wylotem 7 miedzy elektrodami, przy czym piana, która mozna od czasu do czasu zbierac, lub której mozna pozwolic wyplywac, zbiera sie w gór¬ nej przestrzeni miedzy przelewem 10, odpro¬ wadzajacym odkwaszone mleko a wylotem 7.Urzadzenie wedlug fig. 1 moze skladac sie z jednego lub wiekszej liczby szeregów elektrod 5, osadzonych na poziomym przewodzie lub przewodach doprowadzajacych. Zespoly takie moga byc osadzone w równoleglych szeregach prostych, promieniowo lub koliscie.Urzadzenie wedlug fig. 3 rózni sie od od¬ miany konstrukcyjnej wedlug fig. 1 i 2 tym, ze w celu zwiekszenia powierzchni czynnej elektrody, przy równoczesnym zmniejszeniu ilosci przewodów pionowych, stosuje sie ele¬ ktrode stozkowa, co pozwala na znaczne zmniejszenie rozmiarów urzadzenia pod wzgle¬ dem wysokosci. Mleko podobnie jak w po¬ przednim przypadku wplywa poziomym prze¬ wodem rurowym 1 i wznosi sie ku górze w stozkowym naczyniu stanowiacym elektrode 5, z którego po odkwaszeniu wyplywa przelewem 10, zas gazy i piana uchodza swobodnie wzdluz obwodu odwróconego stozka miedzy plywako¬ wa stozkowa elektrode 6 a sciana- stozkowego naczynia.W celu utrzymania stozkowej elektrody 6, podobnie jak w urzadzeniu wedlug fig. 1 i 2 w stalym oddaleniu od stozkowego naczynia, umieszcza sie miedzy elektroda, a naczyniem co najmniej wT trzech miejscach równo od sie¬ bie oddalone prety izolujace z masy elastycz¬ nej, np. gumy lub masy plastycznej. Prad do¬ prowadza sie, podobnie jak w urzadzeniu we¬ dlug fig. 1, za pomoca ucha kontaktowego 8.Zamiast urzadzen uwidocznionych na fig. 1 — 3, urzadzenie wedlug wynalazku mozna tez wykonac w odmianach konstrukcyjnych uwi¬ docznionych na fig. 4 — 7.Urzadzenie wedlug fig. 4 sklada sie z ele¬ ktrod talerzowych na przemian ujemnych i do¬ datnich, osadzonych najlepiej wspólsrodkowo, rozdzielajacych wznoszacy sie strumien mleka na strumienie poziome, uchodzace przelewem 10 poprzez dowolny przelew odwietrzajacy do zbiornika. Urzadzenia posiada elektrody 5 i 6 tak wykonane, ze zmuszaja one mleko do przymusowego poziomego oplywania ich a mianowicie elektrody 5 o znaku ujemnym po¬ siadaja w srodku talerza otwór o stosunkowa — 2 —-znacznej srednicy, zas elektrody 6 o znaku do¬ datnim otwory o mniejszej srednicy, rozmiesz¬ czone blizej obwodu elektrody talerzowej. Ze¬ spól ten jest tak zlozony, ze posiada miedzy poszczególnymi elektrodami izolacyjne pier¬ scienie 11 z dowolnego materialu izolacyjnego, np. z twardej gumy lub z masy plastycznej, podatnej i elastycznej, z porcelany lub z in¬ nego podobnego materialu. Urzadzenie wska¬ zane jest tak wykonac, by zewnetrzne sciany elektrod posiadaly ten sam znak, najlepiej ujemny. Urzadzenie to posiada te zalete, ze moze byc wykonane w stosunkowo niewielkich rozmiarach w postaci zespolu wiezyczkowego, zajmujacego malo miejsca. W celu polepszenia jednak warunkówT odprowadzania gazów i pia¬ ny wskazane byc moze osadzac na obwodzie przy kazdej górnej krawedzi poszczególnych pierscieni 11, jeden, dwa, lub wiecej odwie- trzajacych przewodów odprowadzajacych, za¬ opatrzonych w odpowiednie zamkniecia. Ob¬ sluga pilnujaca aparatu moze w ten sposób co pewien czas odwietrzac urzadzenie. Przy jed¬ nak stosunkowo szybkim przeplywie strumie¬ nia i wysokim natezeniu pradu na jednostke powierzchni starczyc moze odwietrznik - roz¬ dzielacz osadzony tuz u przelewu 10.Urzadzenie wedlug fig. 7 jest wykonane po¬ dobnie jak urzadzenie wedlug fig. 4, posiada jednak jeszcze te zalete, ze przy równej sred¬ nicy aparatu ,powierzchnia elektrod wskutek nadania im ksztaltu kloszowego, moze byc wieksza anizeli w urzadzeniu wedlug fig. 1, tak ze stosowac mozna wieksze szybkosci prze¬ plywu, lub mniejsze natezenie pradu na jed¬ nostke powierzchni. Elektrody 5 o znaku ujem¬ nym posiadaja otwory przepustowe, w srodku klosza zas elektrody 6 o znaku dodatnim po¬ siadaja otwory, podobnie jak w przypadku od¬ miany konstrukcyjnej wedlug fig.-4, na obwo¬ dzie. W urzadzeniu tym mleko zmuszone jest do przymusowego oplywania powierzchni ele¬ ktrod tak, ze strumienie jego plyna raz w dól, to znów w góre. Urzadzenie wedlug fig. 7 po¬ siadac moze osadzone w pierscieniach 11 prze¬ wody odwietrzajace lub tez moze byc wyposa¬ zone w oddzielacz gazów i piany u przelewu 10.'Urzadzenie wedlug fig. 8 wyróznia sie tym, ze elektrody stanowia prostokatne plaskie ply¬ ty. Elektrody sa zestawione szeregowo tak, ze zewnetrzne sciany utworzonego z nich naczy¬ nia sa tego samego znaku, najlepiej polaczo¬ ne z biegunem ujemnym zródla pradu stale¬ go, zas elektrody wewnatrz naczynia miedzy elektrodami ujemnymi sa polaczone z biegu¬ nem dodatnim, przy czym elektrody sa roz¬ dzielone szczelnie przylegajacymi do obrzezy elektrod rozporkami izolujacyjni w postaci li¬ stew, najlepiej o ksztalcie litery „U", wyko¬ nanymi z materialu uszczelniajacego, elastycz¬ nego np. z twardej gumy, tworzywa syntety¬ cznego, porcelany, kamionki lub materialów podobnych. W tak wykonanym urzadzeniu, mo¬ zna odkwaszac mleko ze stosunkowo znaczna szybkoscia, przy czym urzadzenie zajmuje sto¬ sunkowo malo miejsca i wykazuje duza spraw¬ nosc w dzialaniu.Wyzej opisane odmiany urzadzenia wedlug wynalazku wyrózniaja sie oprócz prostej kon¬ strukcji, latwoscia ich skladania i demontazu w celu na przyklad oczyszczenia elektrod ze szlamu. PL