Opublikowano dnia 10 listopada 1956 r.L i '3 L lOT£ KA\ POLSKIEJ, RZECZYPOSPOLITEJ LTOO8*^ OFfS PATENTOWY 13 Nta&SLL KI. 42 b, Paiistmatra Centtafa Drzenma Przedsic&torsttucr PStifauKrarc*) Ekspozytura w OroJu, Opole, Po&to* I^zypscpcL eto pomiaru scislosci utafeeri* ArautiM* lQ«wogo i jego kubtritrry Pataoir trwa od dnia I41nlagg UU Przyrzad, wedlug, wynalazku przeznaczony jest do dokladnego i praktycznego wyliczania scislo¬ sci ulozenia drewna, szczególnie w wiekszych jegp stosach.Kubatura czyli objetosc wlasna drewna za¬ warta, w 1. metrze przestrzennym stosu zalezy od. scislosci ulozenia, drewna w tym stosie. , Scislosc ulozenia drewna wyliczano dotych¬ czas* w teo-spos&b* ze na czolach polan wyzna¬ czano przekatnie kwadratu o boku jednego me¬ tra, po czym za pomoca tasmy centymetrowej mierzono dlugosc odcinków wyznaczonych na czolach polan, znajdujacych sie na tej przekat¬ ni. Sume poszczególnych odcinków porównywa¬ no z tabelka, z której wyczytywano kubature.Ten sposób zajmowal duzo czasu oraz wymagal przy pomiarach udzialu co najmniej dwu ludzi.Wyznaczanie scislosci ulozenia drewna za po¬ moca przyrzadu wedlug wynalazku polega na automatycznym sumowaniu odcinków na wy¬ znaczonej przekatni i przeliczaniu iteh ira ku¬ bature, dzieki czemu skraca sie czas' pomiaru przez zlikwidowanie czynnosfci sumowania, prze¬ liczania srednich i porównywania z tabelka;.Na zalaczonych rysunkach fig. Z przedstawia widok z boku zestawu kól zebatycri przyrzadu, przy czym jegp korpus przedstawiony Jest w przekroju, H&, Z — widok r przo&i imlstmt kól zebatych przyrzadu, przy czym Jego korpus* przedstawiony jestf w przekroju, fijgf 3'—- widofe z boku zespolu rejestrujacego, fig. 4 — widok z góry pokrywy korpusu przyrzadu oraz zespolu kól zebatych.Przyrzad wedlug wynalazku posiada korpus i zamykany pokrywa 2 zaopatrzona w rekojesc 3.Wewnatrz tego korpusu znajduje sie zespól kól zebatych, przenoszacych obroty kólka bieznego *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórca wynalazku jest inz. Józef LitarskL4, proporcjonalne do dlugosci odcinków na czo¬ lach polan, wzdluz których kólko 4 jest przesu¬ wane, na tarcze 11 i 14 rejestrujace scislosc drewna w stosie. Kólko 4 jest moletowane na obwodzie celem zlikwidowania poslizgu przy przesuwaniu go po drewnie i za posrednictwem polaczonego z nim kólka stozkowego przenosi obroty na kólko stozkowe 5, które z kolei prze¬ nosi obroty na kólko 6. Kólko 6 przenosi obroty na kólko 7, z którym zespolone jest kólko 8. Za pomoca kólka 8 wprowadzone jest w ruch kólko 9, na którym znajduje sie tarcza 11. Zestaw kó¬ lek moze byc tak ustawiony,-ze po przejechaniu kólkiem bieznym 4 odcinka o dlugosci 1,41 m, stanowacego przekatnie kwadratu o boku 1 m, tarcza 11 wykona jeden obrót. Przy jednora¬ zowym uzyciu przyrzadu kólko £ praktycznie nie wykona obrotu o 360° ze wzgledu na to, ze kól¬ ko. 4 prowadzone wzdluz prostej napotyka na przerwy miedzyopolanami, poniewaz polana nie sa ulozone idealnie scisle..; Na- osi kólka 9 osa¬ dzone jest kólko 16 ze sworzniem, który przy kazdym pelnym obrocie kólka 9 powoduje prze¬ suniecie o pewien kat kólka 14 rejestrujacego ilosc obrotów tarczy 11, która posiada dwie po- dzialki. Jedna podaje scislosc ulozenia drewna mierzona stosunkiem drogi rzeczywiscie wyko¬ nanej pflSNfc^Mfafef na obwodzie kólka 4 do mak¬ symalnej drogi tego punktu, równej dlugosci odcinka, wzdluz którego przesuwane jest kólko 4.Druga podzialka podaje wspólczynnik kubatury przy danej scislosci ulozenia. Dla ulatwienia i znormalizowania przeliczen mozna wielkosci poszczególnych kólek dobrac w ten sposób, ze pelny obrót tarczy 11 nastapi po przebyciu przez punkt na obwodzie kólka 4 drogi 1,41 m, beda¬ cej dlugoscia przekatni kwadratu o boku 1 me¬ tra. Odczytany wtedy wspólczynnik kubatury bedzie liczbowo równy kubaturze 1 metra prze¬ strzennego mierzonegostosu. i Celem przeprowadzenia dokladnego pomiaru partii drewna w stosie nalezy dokonac kilku pomiarów. t)la ulatwienia pruc wykonuje sie przyrzadem dziesiec pomiarów w jednej partii drewna. iPodokonaniu pomiarów odczytuje sde na tarczy 10 ilosc obrotów tarczy 11. Do tej liczby dodaje sie scislosc z tarczy 11. Otrzymana licz¬ be dziesietna dzieli sie przez dziesiec, aby otrzy¬ mac srednia scislosc ulozenia, która wyznacza sie nastepnie na tarczy U i odczytuje srednia ku¬ bature 1 metra przestrzennego. PL